Kronik hastalığa sahip çocukların ebeveynlerinde psikolojik sağlamlık düzeyi

Amaç: Tedavi ve tanı seçeneklerinin çoğalması ile birlikte Çocukluk çağı kronik hastalıklarının görülme sıklığı son yıllarda oldukça artış göstermektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalar ebeveynlerin çocuklarına ait kronik hastalıklarla karşılaşma sıklığının arttığını göstermektedir. Kronik hastalığı bulunan çocuk sahibi ebeveynler, çocuklarına hastalık tanısı konulduğu andan itibaren çeşitli duygu durumları içerisine girerler. Bu durumda aileler birçok konuda zorluklar yaşadıkları gibi psikolojik sağlamlık düzeyi yüksek olan ebeveynlerin hastalık sürecini daha kolay atlatması beklenmektedir. Bu araştırmada Kronik hastalığa sahip çocukların ebeveynlerinde psikolojik sağlamlık düzeyinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca araştırmanın bağımlı değişkeni olan psikolojik sağlamlığın bazı demografik değişkenlere (cinsiyet, çalışma durumu, eşin çalışma durumu yaş, evlilik süresi ve öğrenim durumu) göre anlamlı farklılaşıp farklılaşmadığı da araştırmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Bir diğer alt amaç psikolojik sağlamlık düzeyi ile bilişsel üçlünün arasında ki pozitif korelasyonu göstermektir. İlgili alanyazın incelemesinde yapılan çalışmaların çoğunda ebeveynlerin anksiyete, depresyon düzeyi, yaşam kalitesi incelenmiş olup, psikolojik sağlamlık düzeyinin değerlendirildiği bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu doğrultuda araştırmanın literatüre katkı sağlaması ve kronik hastalığa sahip çocukların ebeveynlerinde psikolojik sağlamlığı üzerinde etkili olan faktörleri keşfetmeye ışık tutması bu araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Yöntem: Bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubu, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı Çocuk polikliniklerince takip edilen 150 adet Kronik hastalık sahibi çocukların ebeveynleri ile Sağlıklı çocuk polikliniğinde takip edilen 150 adet sağlıklı çocuk ebeveyni kontrol grubundan oluşmak üzere toplam 300 kişi katılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda bireylere, Sosyodemografik form, Bilişsel Üçlü Envanteri ile Psikolojik Sağlamlık Ölçeği tespit etmek amacı ile Ego-Sağlamlık ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Kronik hastalığa sahip çocukların ebeveynlerinin sağlıklı çocuk ebeveynlerine göre psikolojik sağlamlık düzeyi daha düşük saptanmıştır. Kronik hastalık olan grupta üçlü bilişsel envanteri toplam skor, gelecek algısı, benlik algısı, dünya algısı skoru kronik hastalığı olmayan gruptan anlamlı olarak daha düşüktü. Üçlü bilişsel envanteri toplam skoru ile psikolojik sağlamlık ölçeği toplam, kişisel iyileşmeyle ilgili güçlü yönler, pozitif öz-değerlendirmeler, yeni deneyime açıklık skoru arasında anlamlı pozitif korelasyon gözlenmiştir. Bu karşılaştırma sonucunda anne ve baba eğitim düzeyi, çocuk sayısı, gelir düzeyi ve bu süreçte güçlü kalmalarını sağlayan şeyler ile bireylerin psikolojik sağlamlık toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Anne ve baba eğitim düzeyi, Çocuk sayısı, gelir düzeyi ve bu süreçte güçlü kalmalarını sağlayan şeyler ile bireylerin gelecek algısı toplam puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç: Kronik hastalık teşhisi konulmuş çocukların ebeveynlerinde psikolojik sağlamlığın negatif anlamda bozulmuş olması beklenmektedir. Ebeveynlerin benlik, dünya ve gelecek algıları çocuğun sağlık durumundan etkilenmektedir. Ebeveynlerin psikolojik sağlamlığını etkileyen risk faktörleri ve psikolojik sağlamlıklarını destekleyecek koruyucu faktörleri öngörmek ve psikososyal sağlık açısından destek vermek önemlidir Ebeveynlerin kişisel isteğine göre psikolojik destek sağlanabilir. Çocuğa ait tıbbi ve sosyal bakım yükü sağlık profesyonellerince desteklenmeli, fiziksel, psikososyal iyilik durumunun sürdürülmesinde bütüncül yaklaşım izlemelidir. Anahtar Kelimeler: Kronik Hastalık, Psikolojik Sağlamlık, Ebeveyn