Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin primer bakım vericilerinin gereksinimleri, bakım verme yükü ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Bu çalışma Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) tanısı almış olan bireylerin primer bakım vericilerinin gereksinimleri, bakım verme yükü ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte olan bu araştırma Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Göğüs Hastalıkları, Ankara Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Hastanesi ve Ankara Göğüs Hastalıkları Hastanesi Atatürk Sanatoryumu servislerinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 1 Ocak 2008- 31 Mayıs 2008 tarihleri arasında ulaşılabilen 18 yaşından büyük, mental rahatsızlığı ya da iletişimi engelleyebilecek bir sorunu olmayan ve çalışmaya katılmaya istekli 245 bakım verici birey oluşturmuştur.Verilerin toplanmasında hasta ve bakım vericiler için ayrı hazırlanan anket formu ve Bakım Verme Yükü Ölçeği (Burden Interview) kullanılmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra korelasyon, Mann-Whitney U testi ve Benferoni düzeltmeli Kruskall-Wallis H testi kullanılarak analiz edilmiştir.Bu çalışmada hastaların yaş ortalaması 67; primer bakım vericilerin ise 54 olarak bulunmuştur. Bakım vericilerin çoğunluğu kadın (%88.6), ev hanımı (%47.7), ortaokul mezunu (%46.1), hastanın eşi (%57.6); il merkezinde (%75.1) ve aynı evde yaşadıkları (%71.8) belirlenmiştir. Hastaların ortalama 7 yıldır KOAH tanısı ile izlendiği ve tamamına yakınının evde oksijen tedavisi aldığı (%98.8); ancak bakım vericilerin %59.1'inin oksijen tedavisine ilişkin eğitim almadığı belirlenmiştir. Oksijen kullanımı ile ilgili %23.4'ü hasta ve oksijen cihazı transportunda güçlük yaşadıklarını belirtmiştir. Bakım vericilerin güçlük yaşadıkları durumlarda baş etme yöntemi olarak çoğunluğunun (%80.7) ?doktoru arama? davranışı içinde oldukları belirlenmiştir.Araştırmaya katılan primer bakım vericilerin Bakım Verme Yükü Ölçeği'ne göre puan ortalaması 50.2 ± 8.7 (40 -64) olarak elde edilmiş olup yaş ilerledikçe puan ortalamasının azaldığı (p<0.001; r= -0.352) belirlemiştir. Bakım vericiler arasında kadın, yakınlık derecesi ?kızı/gelini/kardeş? olan, ilçe/kasabada ve ayrı evde yaşayan, bekar, çocuğu olmayan, eğitim düzeyi düşük, memur, geliri giderinden düşük olanlarda bakım verme yükü ölçeğinden elde edilen puan ortalamalarının anlamlı derecede yüksek olduğu (p<0.05) saptanmıştır. Ayrıca herhangi bir sağlık sorunu olmayan, hastalık ve evde oksijen tedavisi hakkında bilgi almayan bakım vericilerde bakım verme yükü puan ortalamasının yüksek olduğu görülmüştür (p<0.05).