Kronik ruhsal bozukluğu olan bireylerin ailelerinin toplum ruh sağlığı merkezi'nden aldıkları hizmetlerle ilgili görüşlerinin sosyal destek ve bakım yükü ile ilişkisi

Amaç: Bu çalışma, kronik ruhsal bozukluğu tanısı olan bireylerin ailelerinin; Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nden (TRSM) aldıkları hizmetler ile görüşlerinin incelenmesi ve bu görüşlerin sosyal destek ve bakım yükü ile ilişkisini saptamak amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Araştırma 12 Şubat- 05 Temmuz 2018 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığına bağlı bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini araştırmaya dahil etme kriterlerine uygun 150 aile üyesi oluşturmuştur. Veri toplama amacıyla "kişisel bilgi veri toplama formu", "bakım verme yükü ölçeği", "sosyal destek indeksi" ve "akraba ve arkadaş desteği indeksi" kullanılmıştır. Hasta ve ailelerin özelliklerine göre ailelerin hizmetleri kullanma durumlarının değerlendirilmesinde sayı ve yüzde dağılımı kullanılmıştır. Hasta ve ailelerin özelliklerine göre ve ailelerin hizmetleri kullanma durumları ile yük, sosyal destek, arkadaş desteği ilişkisinin karşılaştırılmasında t-testi, Oneway ANOVA ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların TRSM'ye kayıtlı oldukları süre boyunca fayda sağladıkları saptanmıştır. TRSM düzenli bir şekilde kullanılırsa, hasta yakınları hastalık belirtilerinin azalacağını, hastanın kendine güveninin artacağını, hastanın yeni arkadaşlar edineceğini ve hastanın tedavisini ve ilaçlarını kendisinin takip edebileceğini düşünmektedir. Hasta yakınları hastanın TRSM'ye gidiyor olmasının kendilerine de fayda sağladığını; kendilerini daha güçlü hissettiklerini, TRSM'ler açıldıktan sonra daha az yardıma ihtiyaçları olduğunu belirtmişlerdir. TRSM'yi düzensiz kullanan aile üyeleri bile TRSM'den fayda sağladığını belirtmiştir. TRSM'yi düzenli kullanan ve fayda sağlayan hastanın yakınlarının bakım yükü düşük bulunurken, bakım yükü ile sosyal destek ve akraba ve arkadaş desteği arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Sonuç ve Öneriler: TRSM'de verilen hizmetler sayesinde tanı alan bireyin ve ailenin fayda sağladığı ve TRSM'yi kullandığı sürede bireyde pozitif yönde belirgin değişiklikler gözlendiği, hastalık belirtilerinin ise önemli oranda azaldığı gözlenmiştir. TRSM'lerin yaygınlaştırılması ve işlevselliğinin artırılması şizofreni tanılı hastalara evde bakımverme sorumluluğunu üstlenen kişilerin yükünü azaltmakta etkili olabilir. Ayrıca bulgularımız, hastanın takip ve tedavi sürecinde bakım verenin de ele alınması ve bakım veren olarak yaşanılan güçlüklere destek olunması konusunda TRSM ekibine yol gösterici olabilir.