Kronik selülozik tiner inhalasyonu sonrası rat nucleus accumbens'inde oluşacak hasar üzerine melatonin ve kortistatinin etkisinin araştırılması

Amaç: Organik çözücüler günlük yaşantımızda ve endüstride kullanılan maddelerdir. Bu maddelerden olan tiner bazı gruplar tarafından uyuşturucu olarak kullanılmaktadır. Çalışmamızın amacı, selülozik tinerin kronik inhalasyona bağlı olarak rat nuc. accumbens'inde oluşturacağı hasar üzerine melatonin ve kortistatinin etkilerini incelemektir. Yöntem: Çalışmamızda yaklaşık 400-450gr ağırlığında 90 adet Rattus norvegicus wistar kullanıldı. Sıçanlar 9 gruba ayrıldı. Sıçanlar 6 hafta süre ile günde 2 kez olmak üzere birer saat tiner inhalasyonu etkisine bırakıldı. Çalışmada selülozik tiner kullanıldı. Tinerin bileşimindeki solventlerin konsantrasyonları gaz dedektörü ile ölçüldü. Tanımlayıcı istatistikler; ortalama (mean), standart sapma (SD) ve medyan (ortanca), minimum (min), maksimum (max) değerleri ile sunulmuştur. Bulgular: Deney sonunda; deneklerin tüylerinde sararma, aşırı yalanma, sık göz kırpma gözlemledik. Histolojik ve ultrastrüktürel incelemede; tiner alan grubun nuc. accumbens'indeki hücrelerinin morfolojilerinde diğer gruplara göre dejenerasyon; mitokondri, ribozom ve endoplazmik retikulum sayılarında azalma, melatonin, kortistatin ve tiner alan grupta (Grup 5) kontrol grubuna yakın değerler gözlemledik. Tiner alan grubun diğer gruplara göre; GSH-Px, SOD, MDA ve CAT değerlerinde artma saptadık. Sonuç: Tiner inhalasyonu sonrası melatonin ve kortistatin almanın nuc. accumbens'de oluşan hasara karşı önleyici; dolayısıyla işçi sağlığı açısından önemli olduğunu düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: inhalasyon, kortistatin, melatonin, nuc. accumbens, selülozik tiner