Kısa Etrüsk tarihi

Etrüskler MÖ.8 ile 1. yüzyıllar arasında Orta İtalya'da gelişerek komşuları ile ticari, siyasi, askeri ve kültürel ilişkiler kurdular. Bu ilişkiler neticesinde hem çevrelerini etkilediler hem de çevrelerinden etkilendiler. Antik dönem yazarları bu kültürü çeşitli açılardan eserlerinde konu ettiler. Bu eserlerden elde edilen bilgiler tez çalışmamızın ilk bölümünü oluşturmaktadır. Burada amaçlanan, geçmiş dönemde, çağdaşları ve ardılları tarafından yapılmış tespitleri derlemek, üzerinde tartışılabilecek hususları açıklamaya ve anlamaya çalışmak olmuştur. Etrüsklerin tarih sahnesinde bıraktıkları izlerden bazıları anıtsal yapıları, mezarları ve sur duvarlarıdır. Bir başka grup ise epigrafik değerleri olan kalıntıları, bez, taş ya da metal levha gibi çeşitli nesnelere işlenmiş yazıları, mezar resimleri, çeşitli süs eşyaları, takıları, mutfak eşyaları gibi günlük yaşamı aydınlatmaya yarayacak şeylerdir. Kültürel anlamda bıraktıkları izler ise Roma İmparatorluğu'nun ilk yüzyıllarında çok belirleyici olan çeşitli mühendislik becerileri, kehanet üzerinde geleceği ve Tanrı'yı anlamaya çalışma çabası, askeri başarıların ödüllendirme sistemi ya da orduda müziğin kullanımı gibi yüzyıllarında akranlarında olmayan hususlardır. Kadınların toplumdaki katılımcı konumu Etrüskleri özellikle diğer medeniyetlerden ayrıştıran hususlardan biri idi. Siyasi açıdan ise Etrüsk kökenli kralların Roma'da iktidar olduğu uzun dönemler olduğunu belirtmek gerekir. Buna rağmen Etrüskler siyasi açıdan tek bir devlet kurarak Roma İmparatorluğu'nun karşısında mücadele etmeyip, bağımsız şehir devletleri halinde sürdürdükleri yaşamlarını, şehir devletleri teker teker Roma hükmüne girdikçe tarih sahnesinden de silindiler. Kökenleri hala tartışılan Etrüsklerin gizemli kalan yanları, genetik araştırmalar ve yeni arkeolojik bulgularla çok uzak olmayan bir gelecekte daha net anlaşılabilecektir.