Kısa Topluluk Duygusu Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesi

Amaç: Peterson ve arkadaşları tarafından geliştirilen Topluluk Duygusu Ölçeği Kısa Formu'nun (BSCS) Türkçe'ye uyarlanması ve "Topluluk Duygusu Ölçeği Kısa Formu" (TDO-KF) adıyla Türk toplumundaki psikometrik özelliklerinin, geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesidir. Yöntem: Metodolojik tipte planlanan bu araştırmaya, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Aile Hekimliği ve Psikiyatri poliklinikleri ile Manisa merkez ilçelerindeki Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 313 gönüllü katılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Topluluk Duygusu Ölçeği - Kısa Formu" (TDO-KF) ve birlikte geçerlik için "Psikolojik İyi Oluş Hali Ölçeği" (PİOÖ), "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" (ÇBASDÖ) ve "EUROHIS-QOL Yaşam Kalitesi Anketi" kullanılmıştır. Verilerin analizinde iç tutarlılık için Cronbach Alfa katsayısı, yapı geçerliliği için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve birlikte geçerlik için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: TDO-KF'nin 8 madde üzerinden hesaplanan Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı 0,882 olarak bulunmuştur. Ölçeğin madde-toplam korelasyon katsayıları 0,461 ile 0,786 arasında değişmektedir. Orijinal ölçeğin teorik yapısını test etmek amacıyla yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizi sonucunda, dört faktörlü (Gereksinimlerin Karşılanması, Grup Üyeliği, Etkileşim, Duygusal Bağlantı) yapının anlamlı uyum indeksleri sergilediği doğrulanmıştır (CFI = 0,985, TLI = 0,970, RMSEA = 0,0693). Birlikte geçerlik analizinde, TDO-KF toplam puanının PİOÖ (r=0,420) ve EUROHIS (r=0,419) ile pozitif yönde orta düzeyde, ÇBASDÖ (r=0,238) ile pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı korelasyonlar gösterdiği saptanmıştır. Bilinen grup analizinde eğitim seviyesi düşük olanların topluluk duygusu puanı daha fazla bulunmuştur. Sonuç: Topluluk Duygusu Ölçeği Kısa Formunun (TDO-KF) Türkçe versiyonu, Türk toplumunda topluluk duygusunu değerlendirmek için kullanılabilecek, 8 maddelik, pratik, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Anahtar Kelimeler: Topluluk Duygusu, Geçerlilik, Güvenilirlik.