Küçük hidroelektrik santrallerde türbin tasarımı

Küçük Hidroelektrik Santraller, Birleşmiş Milletler Sanayi ve Kalkınma Organizasyonu(UNIDO) sınıflamasına göre 1MW ile 10MW arası kurulu güçlere sahip santrallerikapsamaktadır. 1MW'dan daha küçük kapasiteli HES'lere Mini HES, 10MW'dan büyükkapasiteli HES'lere ise Orta Büyükle HES denilmektedir.şletme tarzlarına, yapılış şekillerine, hidrolik düşüye ve akımın rotordaki yönüne görehidrolik türbinleri çeşitli sınıflandırmalara tabi tutmak mümkündür. Ancak genellikle hidroliktürbinler `aksiyon türbinleri' ve `reaksiyon türbinleri' olmak üzeri iki ana gruba ayrılırlar.Bu çalışmada hidrolik türbin tasarımları incelenmiş ve 1996 yılından beri Alarko tarafındanişletilmekte olan Berdan HES'in mevcut Francis tipi türbinleri ve alternatif olarakseçilebilecek Kaplan tipi türbinlerin hesapları yapılmış. E E 2005 yıllık çalışma raporundakidüşü ve debi değerleri göz önüne alınarak aynı şartlarda Kaplan tipi bir türbin seçilmesihalinde üretilebilecek enerji hesaplanmıştır.Sonuç olarak mevcut Francis tipi türbinler yerine kısmi yüklerde daha yüksek verimler verenKaplan tipi bir türbin seçilmiş olsaydı 2005 yılı içinde 5974954 kWh daha fazla bir elektriküretimi gerçekleştirilmiş olacağı ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Küçük HES, türbin seçimi, türbin tasarımıJÜR1. Doç. Dr. Özgen Ümit ÇOLAK (Danışman) Kabul tarihi: 22.06.20062. Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Sayfa Sayısı: 1233. Y. Doç. Dr. Nur BEK ROĞLU