Küçük İşletmelerde Nepotizm, Kurumsallaşma ve Çevresel Etkilerin İşletme Performansı Üzerindeki Etkileri: KKTC Alan Çalışması

ÖZ: Gelişen teknolojiyle birlikte hızla değişen iş dünyasında hayatta kalmak, küçük işletmelerin karşı karşıya olduğu önemli zorluklardan birisidir. Önemli bir kısmı aile işletmelerinden oluşan bu tür işletmeler genellikle bu değişime uyum sağlayamamakta ve pek çoğu ikinci nesile ulaşamadan silinip gitmektedirler. İşletmelerin, ikinci nesil ve daha sonrasına ulaşabilmeleri ve devamlılıkları için önerilebilecek en önemli reçetelerden birisi kurumsallaşma olacaktır. Kurumsallaşma sayesinde hem yönetenler hem de müşteriler için daha öngörülebilir hale gelen işletmeler daha akılcı kararlar almakta ve işletme performanslarını arttırmaktadır. İşletmeleri olumsuz etkileyen şartlardan birisi ise yaygın şekilde görülen nepotizmdir (akraba kayırmacılığı). Nepotizm nedeniyle bazı işletmeler rasyonel kararlar verememekte ve rekabet anlamında piyasada konum kaybederek geleceğini riske atabilmektedir. İşletmelerin karşı karşıya olduğu bir diğer konu ise bulundukları çevredeki belirsizliklerdir. Bu belirsizlikler piyasa ile ilgili olabileceği gibi ülkedeki siyasi ortamdan da kaynaklanabilmektedir. Bu çalışmada KKTC’de faaliyet gösteren işletmelerin sahipleri ve/veya çalışanlarına yönelik bir anket çalışması yapılmıştır. Araştırmada kurumsallık, nepotizm ve çevresel belirsizlik düzeyi literatürden elde edilen ölçekler yardımıyla belirlenmiş ve bu boyutların işletme performansına etkileri incelenmiştir.