Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin elektronik ticarete yönelmesinde belirleyici olan unsurlar

Bu çalışmada KOBİ'lerin elektronik ticarete başlama konusunda algıladıkları stratejik değer, e-ticaretin uygulanabilirliği yani e-ticaret için gerekli altyapı ve kaynağa sahip olup olmadıkları ve e-ticaretin işletmelerin pazarlama ve finansal performanslarına etki edip etmediğini tespit etmek amaç edinilmiştir. Bu amacı ortaya çıkarmak için anket yoluyla veri toplanmıştır. Anket Ankara – İvedik Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren KOBİ'lerden, çalışmaya katılım için gönüllü olan 260 işletmeye uygulanmıştır. Anket soruları Grandon ve Pearson (2004), Bulut, Yılmaz ve Alpkan'ın (2009), Kuivalainen ve Sundqvist'ın (2004) ve Weerawardena (2011) çalışmalarından alınmıştır. Ankette yer alan ifadeler 5'li Likert (1 – Kesinlikle Katılmıyorum, 2 – Katılmıyorum, 3 – Ortadayım, 4 – Katılıyorum, 5 – Kesinlikle Katılıyorum) tipi derecelendirme formatıyla tasarlanmıştır. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda e-ticaret'in stratejik değeri; örgütsel destek, yönetimsel verimlilik ve karar almayı kolaylaştıran araçlar olarak 3 faktörde ele alınmıştır. E-ticaret'in uygulanabilirliği; organizasyonel hazırlık, uyumluluk, dış çevre baskısı, kullanım kolaylığı ve algılanan fayda adı altında 5 faktörde ortaya çıkmıştır. "İşletmelerin e-ticaretten sağladığı faydalar" e-ticaretin pazarlama ve finansal performansına etkisi adı altında 2 konuda ele alınmıştır. E-ticaretin stratejik değer algısı, e-ticaretin uygulanabilirliği ve pazarlama ve finansal performans değişkenlerinin tümünün ortalama değerleri (5'li Likert tipi derecelendirme ölçeğinde) 4'ün üzerinde olması, yöneticilerin e-ticaretten elde edecekleri faydanın yüksek olacağına, e-ticarete başlama konusunda hazır ve istekli olduklarına ve e-ticaretin pazarlama ve finansal performanslarını arttırdığını bildirmektedirler. Çalışmada e-ticaretin işletmelerin pazarlama ve finansal performanslarına etkisi bağımlı değişkenler olarak ele alınmıştır. Yapılan regresyon analizlerinde "e-ticaretin uygulanabilirliği" değişkeninin boyutlarından biri olan "e-ticaretin algılanan faydası" işletmelerin pazarlama performansları üzerinde anlamlı bir etki yaratmaktadır. E-ticaretin uygulanabilirliği değişkeninin boyutlarından "e-ticarete uyumluluk, dış çevre baskısı ve e-ticaretin algılanan faydası" KOBİ'lerin finansal performansları üzerinden belirleyici olmuştur. Sonuç kısmı bulgular ve tartışma, çalışmanın literatür ve uygulamaya katkıları, kısıtlar ile bundan sonra aynı konuda çalışma yapacak araştırmacılara öneriler sunmaktadır.