Rotaxanes and polyrotaxanes based on cacurbit[6]uril and porphyrin

ÖZETKUKURBİT[6]YURİL VE PORFİRİNE DAYALI ROTAKSAN VEPOLYROTAXANLARNESiBE CINDIRKimya Bölümü Yüksek Lisans TeziTez Yöneticisi: Asst. Prof. Dr. Dönüş TuncelAğustos 2005Bu çalışmada, çift azido ve çift alkinle karşılıklı dallanarak fonksiyonellenmişporfirin monomerleri arasındaki, CB[6]nın kataliz ettiği 1,3-dipolar siklo katılmatepkimesi araştırıldı. Bu çalışmanın ana amacı, porfirin ve CB[6]yı sırasıyla durdurucu vemakrodaire olarak içeren yeni bir polyrotaksanı kendi kendine dikilme yöntemi ilesentezlemektir.Bu tezin ilk bölümünde, çift azido ve çift alkin fonksiyonel gruplarını ihtiva edenporfirin monomerleri sentezlendi. Bu monomerler FT-IR, UV-Vis, 1H NMR and 13CNMR ile karakterize edildi. Monomerler protonlandıktan sonra, çözünürlüklerindedeğişiklikler ve UV spektrumlarında kızıla doğru kaymalar vardı. Serbest baz haldekimonomerler organik çözücülerde çözünür olmalarına rağmen, yüksek pHda ne organikçözücülerde ne de suda çözünür değildirler. Mamafih, düşük pHlardaki asidiksolusyonlarda çözünür haldedirler.İkinci bölümde, polyrotaksanların sentezinden önce, [3] rotaksan ve [5] rotaksanpolyrotaksanların özelliklerini ve karakterize edilişini örneklemek için sentezlendiler. [3]rotaksanın monomerlerden daha iyi çözünürlüğe sahip olmasına rağmen, sudakiçözünürlüğü yeterince iyi değildi. Fakat, [5] rotaksan suda iyi çözünürdür.Son olarak, rotaksanların aynı yöntemlerle karakterize edilişinden sonrapolyrotaksanlar sentezlendi ve karakterize edildi. Polymerizasyon ile daha iyi çözünürlükumulmasına rağmen, sudaki çözünürlük gelişmedi. Buna ek olarak, porfirin ihtiva edenmonomerlerden birinin uzun alifatik zincir ile değiştirilmesiyle daha iyi çözünürlükumulur. Buna rağmen bu teknikle de çözünürlükte bir gelişme olmadı.Anahtar kelimeler; polyrotaksan, rotaksan, kükürbit[6]yuril, 1,3-dipolar siklo katılma,porfirin.