Kullanıcı müdahaleleriyle, değişikliğe uğramış müstakil toplu konut cephelerinin, farklı eğitim grupları tarafından değerlendirilmesi: Beğeni, karmaşa ve etkilenme

Bu çalısmada, kullanım sürecinde, kullanıcısı tarafından müdahaleye uğrayarak, ilk halinden uzaklasan, müstakil konut örneklerinin, `beğenikarmasa' ve `etkilenme' durumu, farklı denek grupları tarafından test edilmistir. Ankara'nın kent ucu yerlesimlerinden, orta-üst gelir grubuna hitab eden, 8 adet müstakil konut sitesi seçilerek, her siteden 3 örnek (en az değismis, orta değismis ve en fazla değismis) çalısmaya dahil edilmistir. Bu konutlar ilk yapıldıklarında aynı görüntüde iken, kullanıcıları tarafından her biri farklı görüntüye dönüstürülmüslerdir. Çalısmada, Gazi Üniversitesi'nin Tasarım ve Mühendislik bölümlerinde öğrenim gören toplam 100 öğrenciye (41 tasarım + 59 mühendislik) 8 siteden 24 adet konut fotoğrafı sunulmus, denekler bu konut fotoğraflarını, ?Beğeni?, ?Karmasa? ve ?Etkilenme? baslıklarında gruplanan 5 ölçekli anlamsal farklılasma skalaları yardımıyla değerlendirmislerdir (Beğeni: güzel - çirkin, sıcak - soğuk, nitelikli - niteliksiz, Karmasa: mütevazi - gösterisli, sade - karmasık, Etkilenme: etkileyici-etkileyici değil). Çalısmadaki ana hipotez; her iki grup için de ters `U' iliskisinin varlığını göstererek, beğeninin orta derecede değismis konutlar için daha yüksek olacağını ortaya koymaktır. Çalısmanın diğer hipotezi ise; müdahalelerin çok fazla olduğu durumda, aynı siteye dahil örneklerin birbirlerini hatırlatacak ipuçlarının yok olacağı ve dolayısıyla konutun tanınamayacağıdır. Bu durum kimliksizlik olarak nitelendirilip çalısma içerisinde incelenmistir. Sonuçlar, karmasa ve beğeni arasında ters `U' iliskisinin varlığını göstermistir. Bir baska deyisle orta karmasadaki bir cephe, çok karmasık ve az karmasık olana kıyasla daha fazla tercih edilmistir. Her iki temel hipotezin irdelenmesine dönük anket uygulamasına verilen yanıtlarda, denek grupları arasında farklılıklar olacağı varsayılmıstır. Tasarımcılar, tasarımcı olmayan diğer gruba kıyasla daha elestirel yaklasarak, gördüklerini daha negatif yorumlamıslardır. Her iki grup için de değismis site örneklerini tanıyarak gruplayabilme yüzdesi oldukça düsük olmakla birlikte, tasarımcı grup, tasarımcı olmayana kıyasla kendilerine sunulan örnekleri çok az farkla da olsa, bulup çıkarmıslar ve daha fazla site örneğini gruplayabilmislerdir. Anahtar kelimeler : Beğeni, Karmasıklık, Düzen, Asinalık, Mimarlar, Mimar olmayanlar, Toplu Konut