Kültür emperyalizminin reklamlara yansıması: Ev yaşam kategorisi üzerine bir araştırma

Dünya'da hızla yayılan kitle iletişim araçları sayesinde bir ülkenin ideolojik değerleri başka bir ülkeye çok kolay bir şekilde entegre edilebilmektedir. Medyayı etkin kullanan ABD ve bazı Batı ülkeleri ise geliştirdikleri modernleşme kuramında; az gelişmiş ülkelerin, gelişip modernleşebilmeleri için kendi geleneksel değerlerinden sıyrılmış olmaları gerektiğini savunmaktadır. Özellikle reklamlar kültürel mesajları barındırarak, kültür emperyalizmine sebebiyet vermektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, reklamlar aracılığıyla kültürel ögelerin hangi göstergeler ile tüketiciye aktarıldığının ve tüketici üzerinde nasıl tutum oluşturduğunun ortaya konularak; Türk toplumu ve özellikle de çalışma örneklem grubunu oluşturan üniversite öğrencileri üzerinde, milli kültürü korumaya yönelik farkındalık oluşturmaktır. Ayrıca literatür taramasına bağlı çalışmanın kültürel değerlerin reklam göstergeleri özelinde ve tutumu belirlemeye yönelik gerçekleştirilmesinin ilk olma niteliği göstermesi de diğer çalışmalara yol göstermesi açısından önem arz etmektedir. Çalışma kapsamında belirlenen ev yaşam kategorisi içerisinde yer alan Karaca Home ve English Home firmalarının, Youtube özelinde bulunan resmi hesapları içerisinden amaçsal örneklem yöntemi ile seçilen toplamda 10 adet reklam filmi, Ferdinand de Saussure ve Roland Barthes'ın göstergebilim çözümleme yaklaşımı ile incelenmiştir. Hemen sonrasında çözümlenen reklam mesajları ile aktarılan kültürel göstergelerin, tüketicide nasıl bir tutum oluşturduğunu saptamaya yönelik, Sakarya Üniversitesi Kyk Kız Öğrenci Yurdu örneklemi dahilinde 255 kişi ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen reklam çözümlemeleri ve anket sonuçları bulgularının birbirlerini destekler nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma kapsamındaki reklamlar, Türk kültürünü yansıtmayarak daha çok kültür emperyalizmine yönelik mesajlar barındırmakta ve tüketici üzerinde kültürel etki de bulunmaktadır.