Fusion of lidar and image-based point clouds from UAV and smartphones for cultural heritage modelling: A case study of İlyakut Mosque, Ankara

Kültürel miras, anıtlar, tarihi yerler, eserler, gelenekler, diller, ritüeller, müzik, edebiyat ve daha fazlasını içeren ortak insan deneyimimizin somut ve soyut yönlerini kapsar. Kültürel mirasın modellenmesi, kültürel miras alanlarının, eserlerin veya somut olmayan unsurların dijital temsillerinin oluşturulması sürecini ifade eder. Bu modeller, kültürel bilgilerin sanal olarak keşfedilmesini, analiz edilmesini ve yayılmasını sağlayarak, mirasın kültürel ve tarihi yönlerinin yakalanmasını, korunmasını ve gelecek nesillere aktarılmasını amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşmak için, anıtlar, tarihi yerler, eserler, gibi fiziksel ifade edilen kültürel mirasın 3 boyutlu (3B) metrik modellerinin üretilmesi gerekmektedir. Yaygın olarak kullanılan 3B modelleme yaklaşımları arasında fotogrametri, lazer tarama ve bilgisayar destekli tasarım kullanımı yer alır. 3B modelleme yöntemleri, kültürel miras alanlarının, eserlerin veya diğer nesnelerin dijital temsillerini oluşturmak için kullanılan yaygın yöntemlerdir. Her yöntemin farklı avantaj ve dezavantajları olmakla birlikte, beraber kullanıldıklarında tek başlarına kullanıldığında elde edilecek faydaların toplamından daha fazla fayda elde edilmesi ve kaliteli modellerin üretilmesi mümkündür. Bu tezin amacı, Işık Algılama ve Uzaklık Belirleme veya Lazer Görüntüleme Algılama ve Uzaklık Belirleme (Light Detection and Ranging - LiDAR) sensörleri kullanılarak elde edilen nokta bulutları ile insansız hava araçları (İHA) ve akıllı telefonlarda bulunan kameralardan elde edilen görüntülerden elde edilen verilerin ve onlardan üretilen nokta bulutlarının kültürel miras modellemesi için birlikte kullanımına yönelik bir yaklaşım geliştirilmesidir. Veri füzyonu olarak değerlendirilen bu işlemin ardından modellenen yapının 3B şehir modelleme kavramları arasında yer alan 4. detay seviyesindeki (Level of Detail - LoD4) modelinin de üretimi kullanıcıya kolaylık sağlaması açısından gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanı olarak Ankara İli Sincan İlçesi İlyakut Köyü'nde yer alan İlyakut Camii seçilmiştir. Bu tarihi cami Ankara'nın en eski yapılarından biri olup, kitabesi bulunmayan bu caminin mimari özellikleri dikkate alındığında 14. yüzyıl sonu ile 15. yüzyıl başında yapıldığı tahmin edilmektedir. Kültürel mirasımız olan bu caminin metrik 3B modelinin üretilip gelecek nesillere aktarılması amacıyla, tezde bu nesneye odaklanılmış kapsamlı bir 3B model LoD4 seviyesinde üretilmiştir.