Kültürel sermaye ve sınıf içi farklılaşma: Orta sınıfların kültürel sermaye yatırımı olarak özel okul tercihleri

Eğitim bireylerin yaşamları boyunca devam eden bilgi biriktirme süreci olarak tanımlanabilir. Bu süreçte bireye tutum ve davranışlarını geliştirmek üzere ihtiyaç duyduğu bilgileri aktaran birtakım aracı kurumlar bulunmaktadır. Aile, okul, meslek, kitle iletişim araçları bu aracı kurumlar arasında yer alır. Bu bağlamda eğitim de aile eğitimi, okul eğitimi, meslek eğitimi biçiminde kategorize edilebilir. Bu çalışma ise okul eğitimi ile ilgilenmektedir. Okul eğitimi, toplumsal uzamdaki konumlanışları korumak veya iyileştirmek amacıyla yatırım yapılması gereken bir kültürel sermaye kaynağıdır. Aileler de çocuklarının toplumsal statülerini arttırmak amacıyla okul eğitimine önem vermekte ve çocukları için "iyi" bir okul seçme telaşına girmektedir. Ailelerin çocuklarının toplumsal uzamdaki konumlanışlarını şekillendirmede okul seçimlerinin rolünü göstermeyi amaçlayan çalışmamız, ailelerin özel okul seçimlerine odaklanmaktadır. Eğitim alanında avantajlı konumda oldukları kabul edilen orta sınıf ailelerin, çocuklarının toplumsal uzamdaki konumlanışlarını iyileştirmek veya korumak amacıyla özel okulları bir kültürel sermaye yatırımı olarak gördüklerini ileri süren bu çalışma, Pierre Bourdieu'nün pratik kuramından hareket etmekte ve bu çerçevede bireysel eylemlilikleri anlamaya yönelik geliştirdiği habitus, sermaye, alan ve toplumsal uzam yaklaşımlarını kavramsal alet kutusuna eklemektedir. Nitel bir araştırmanın ürünü olan bu çalışmada İzmir'de çocuklarını özel okullara gönderen toplam 30 veli ile yarı-yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılarak görüşmeler yapıldı. Bu bağlamda, kültürel sermaye formları temalaştırılarak, analizler yapıldı ve özel okulların benzer yaşam tarzlarına sahip bireyleri bir arada tutmaya imkân veren bir ayrım aracına dönüşmesi tartışıldı. Sonuç olarak bu çalışma, özel okul seçim pratiğinin orta sınıf ailelerin çocuklarını genelden farklılaştırmak amacıyla gerçekleştirdikleri bir strateji olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Neoliberalizm, Özel Okul, Kültürel Sermaye, Toplumsal Uzam.