Kuluçkada propolis özütü kullanımının ve damızlık yaşının etlik piliçlerde çıkım zamanına etkileri

Bu araştırmada, kuluçka çıkım zamanı üzerine damızlık sürü yaşı ve kuluçka dönemi sırasında yumurta üzerine püskürtülen propolis özütü uygulamasının etkileri araştırıldı. Bu amaçla, genç (28 hafta yaş), orta yaşlı (36 hafta yaş) ve yaşlı (60 hafta yaş) olmak üzere üç farklı yaştaki Ross 308 damızlık sürüden elde edilen 1920 adet kuluçkalık yumurta (her damızlık yaşından 640 adet olmak üzere ) çalışmanın yumurta materyalini oluşturdu. Kuluçka dönemi boyunca yumurtaların üzerine propolis özütü üç farklı dozda (kontrol; 0,5 1,0 ve 2,0 ml/l) sprey şeklinde uygulandı. Kuluçka dönemi sonunda, çıkım zamanları erken (480. saat ve öncesi), orta (480 ile 490'ıncı saatler arası) ve geç (490. saat ve sonrası) olarak değerlendirildi. Araştırma sonunda, sürü yaşı ve propolis özütü uygulamasının kuluçka çıkım zamanına etkisi ayrı ayrı ve birlikte (interaksiyon) değerlendirildi. Kuluçkadan çıkımların en çok orta dönemde (%69,05), en az ise son dönemde (%7,75) gerçekleştiği saptandı ve çıkım zamanının damızlık sürü yaşından etkilendiği tespit edildi (P<0,05). Toplam çıkan civcivler içerisinde yaşlı damızlık sürüden elde edilen civcivlerin oranının (%23,20), genç ve orta yaşlı sürülerden elde edilen civcivlerin oranından (sırasıyla %39,01 ve 23,20) düşük olduğu tespit edildi (P<0,05). Ancak, özüt uygulama dozlarına göre incelendiğinde ise kuluçka çıkım zamanlarının özüt uygulama dozundan etkilenmediği görüldü (P<0,05). İnteraksiyonlar açısından bakıldığında ise tüm interaksiyonlarda (sürü yaşı x özüt uygulaması, çıkım zamanı x sürü yaşı, çıkım zamanı x özüt uygulaması, damızlık yaşı x özüt uygulaması x çıkım zamanı) gruplar arasındaki farkların önemli olduğu kanıtlandı. (P<0,05). Buna göre, genç ve orta yaşlı damızlıklardan elde edilen ve 0,5 ml/l propolis özütü uygulanan kuluçkalık yumurtalarda, kuluçkadan çıkan civciv sayısının rakamsal olarak arttığı (özellikle orta ve son dönemde yoğunlaştığı); ancak yaşlı damızlıklardan elde edilen 2,0 ml/l özüt uygulananlarda ise kuluçkadan çıkan civciv sayısının rakamsal olarak azaldığı görüldü. Sonuç olarak, konuyla ilgili çalışmaların sürdürülmesi ve kuluçka sonrası aşamaları da içine alacak daha kapsamlı çalışmalar yapılması gerektiği düşünülmektedir.