Kuluçkadan çıktıktan sonra iyot kullanımının civcivlerin tiroid bezi histolojisine etkisi

ÖZETBu çalışmada, kuluçkadan çıktıktan sonra altı hafta boyunca sularına 2 mg/L oranındaiyot ilave edilen civcivlerde; iyodun bir haftalıktan altı haftalık yaşa kadar, canlı ağırlık, TSH,FT3, FT4, tiroid folikül çapı, kolloid miktarı ve folikül epitel yüksekliğine etkilerininaraştırılması amaçlandı.Çalışmada, 50 adet kontrol ve 50 adet deneme grubunda olmak üzere toplam 100 adetbroyler civciv kullanıldı. Kuluçkadan çıkışın birinci gününden itibaren deneme grubunun,içme suyuna % 98-99 saflıkta 2 mg/L oranında iyot katkısı yapılırken, kontrol grubunaherhangi bir katkı yapılmadı. Hayvanlar ad libitum su ve yem ile beslendi. Araştırmadacivcivler 1, 2, 3, 4 ve 6 haftalık olduklarında deneme ve kontrol gruplarından 10'ar adethayvanın canlı ağırlıkları belirlendi. Serumda TSH, FT3 ve FT4 seviyelerinin belirlenmesiamacıyla kan örnekleri alındı. Daha sonra dekapite edilerek tiroid bezleri çıkarıldı.Tiroid bezinden hazırlanan parafin bloklardan 50 µm ara ile 5 µm kalınlığında seri üçkesit alındı. Kesitlere genel histolojik inceleme için üçlü boyama yöntemi, kolloiddemonstrasyonu için Periyodic Acid Shiff reaksiyonu (PAS) uygulandı. Görüntü analizsistemi (Leica Q Win Standart) kullanılarak tiroid foliküllerinin çapı, kolloid miktarı ve epitelyükseklikleri ölçüldü.Elde edilen veriler incelendiğinde, kontrol ve deneme grubunda canlı ağırlığın yaşabağlı olarak arttığı, fakat artışın gruplar arasında istatistiksel olarak önem taşımadığı gözlendi.TSH seviyesinin kontrol grubunda ikinci haftada arttıktan sonra, önce FT4 düzeyiniartırdığı, 3. haftadan itibaren FT4 düzeyi azalırken, FT3 düzeyinin arttığı belirlendi. FT4azalmaya devam ederken altıncı haftada TSH seviyesinin azalmasıyla beraber FT3 düzeyininde azaldığı gözlendi.İyot ilavesinin TSH, FT4 ve FT3'ün oluşma düzenini etkilediği, TSH seviyesinin 2.haftadaki artışına ve 6. haftadaki düşüşüne engel olduğu belirlendi fakat oluşan farklılığınistatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edildi. Deneme grubunda FT3 düzeyinin kontrolgrubundan bir hafta önce arttığı ve azalmasının da öne alındığı belirlendi. İyot ilavesiyle aynızamanda FT4 düzeyindeki artışın da bir hafta öne alındığı, azalmasının geciktirildiği ve 6.haftada da fazla düşmesine neden olunduğu dikkati çekti.Tiroid folikül hücreleri incelendiğinde kübik ve yassı hücrelerin her iki grupta da birarada olduğu gözlendi. Her iki grupta da folikül çapı ve kolloidin kapladığı alanın yaşa bağlıolarak arttığı belirlendi. İyot alan grupta tiroid epitelinin daha fazla süre yüksek kaldığı;folikül çapının 1 ve 2. haftalarda, kolloidin folikül içerisinde kapladığı alanın 1., 3. ve 4.haftalarda arttığı saptandı.Anahtar kelimeler: Tiroid, FT3, FT4, TSH, folikül, kolloid, iyot, broyler civciv