Kum zambaklarının (Pancratium maritimum) organogenesis ve mikroyumru yöntemleri ile çoğaltılması

Kum zambağı (Pancratium maritimum) bitkisinde in vitro çoğaltım sağlamak amacıyla yürütülen bu tez çalışmasında; 1) Başlangıç materyali olan tohumlar için uygun dezenfeksiyon yöntemi 2) Tohum çimlendirme ortamı 3) In vitro koşullarda soğan oluşturma ortamı 4) Kallus geliştirme ortamı ve eksplant tipi 5) Bitki rejenerasyon ortamı'nın belirlenmesi amacıyla denemeler yürütülmüştür. Tohum dezenfeksiyonu için en uygun yöntem %20 sodyum hipoklorit'de 15 dk bekletme olarak belirlenmiştir. Tohum çimlendirme ve bitki gelişimi için en uygun ortam hormonsuz MS (Murashige-Skoog) olarak saptanmıştır. Çalışmada in vitro bitkiciklerde soğan oluşumu için sakkaroz (20, 40 ve 80 gl-1), BA (6-benzylaminopurine) (0, 1 ve 2 mgl-1) ve 2,4-D (2,4-Dichlorphenoxyacetic acid) (0, 0.1 ve 0.2 mgl-1) içeren ortamlar kullanılmıştır. Soğan oluşturan bitki sayısı ve soğan oluşum oranı bakımından bütün ortamlar başarılı olmuştur. Besin ortamındaki yüksek sakkaroz (80 gl-1) soğan çapını artırmıştır. Soğan ağırlığı açısından ise düşük sakkaroz (20 gl-1) içeren gelişme ortamlarında büyümeyi düzenleyicilerin etkisi daha belirgin olmuştur. Kallus gelişimi için farklı eksplant kaynakları (embriyo, kök, yaprak) ile 2,4-D'yi tek başına içeren ve 2,4-D ile BAP kombinasyonunu içeren ortamlar denenmiştir. Kallus gelişimi için eksplant olarak embriyo ve 2,4-D (1, 2 ve 4 mgl-1) ile BAP (1 mgl-1)'ı birlikte içeren besin ortamları başarılı bulunmuştur. Kalluslardan sürgün rejenerasyonu için BAP (2 mgl-1) ve 2,4-D (0.5 ve 0.2 mgl-1) kombinosyonlu her iki besin ortamı da başarılı (% 90) bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Pancratium maritimum, organogenesis, in vitro soğancık, kallus