Kur`an belagati ve fonetiği yönünden kıraatler

ÖZET DOKTORA TEZİ KÜR' AN BELAGATI VE FONETİĞİ YÖNÜNDEN KIRAATLER Necdet ÇAĞIL Danışman: Yrd. Doç. Dr. Necati TETİK 2002- SAYFA 480 + XH Jüri : Yrd. Doç. Dr. Necati TETİK Prof. Dr. Sadık KILIÇ Prof. Dr. Bahattin KÖK Prof. Dr. Nasrullah HACIMÜFTÜOĞLU Prof. Dr. Salih AKDEMİR Kur'an'ın belagat ve fonetik veçhesini, onun ayrılmaz bir parçası olan kıraat olgusu içerisinde araştırmaya hasrettiğimiz bu çalışma, bir "giriş" ve üç "bölüm"den oluşmaktadır. "Giriş" kısmında, tezin genel yapısına mesnet oluşturmak üzere kıraat ve fonetik kavramları etrafında şekillenen bazı konularla ilgili ön bilgiler sunulmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde Kur' an belâgati ve fonetiği ile ilgili genel bir değerlendirmeğe yer verilmiş olup, Kur'an'ın lafız ve mana güzelliklerini yansıtan, onun içsel mûsikîsini bediî ve estetik bazında ön plana çıkaran bazı temel özellikler ana çizgileriyle ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu arada Kur'an'ın evrenselliğine dikkat çekme amacına yönelik olarak, belagat ve mûsikî yönünden Kur' an ile Kitabı Mukaddes arasında kısmî bir mukayeseye gidilmesi de ön görülmüştür. İkinci bölümde Kur' an belâgatinin, sırf "kıraat" olgusu bazında ortaya konması amaçlanmış olup, bu yapılırken, belagat ilminin sistematiğine uygun olarak, sırasıyla ma'ânî, beyân ve bedi' dallarını ilgilendiren sentaks yapılar ve sanatsal incelikler, hem lafız hem mana güzelliklerini yansıtacak biçimde konu edilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise Kur' an' ın fonetik yapısı, yine sırf "kıraat" bazında ele alınmak suretiyle, konular genel olarak kelime yapısı ve ağız zenginliği etrafında şekillendirilerek, önce müzikal boyut, daha sonra ses-anlam ilişkisi üzerinde durulmaya gayret edilmiştir.