Kur'ân-ı Kerîm bağlamında ibadetlerin gaye, fayda ve hikmetleri

Allah'ın hiçbir şeye ihtiyacı olmadığı gibi, kullarının ibadetine de ihtiyacı yoktur. Nitekim "Allah, her şeyden müstağnidir ve her şey O'na muhtaçtır" (İhlas,112/2) ayetinde Allah'ın hiçbir şeye ihtiyacının olmadığı, yine "Şüphesiz Allah her şeye gücü yetendir" (Bakara, 2/109) ayetinde de her şeye gücünün yettiği açıkça bildirilmektedir. Bizi yoktan var eden Allah, bizim ihtiyacımızın ne olduğunu da en iyi bilendir. Bizim ibadete ihtiyaç duyduğumuzu bildiği için ibadet etmemizi emreder. Çünkü insanoğlu ancak ibadetle mutlu ve mesut olur. Dünyada istediğimiz her şeye ulaşsak dahi, bu şeyler bir süre sonra bıkkınlık verir. Ama ibadet etmek, insana sürekli haz verir. Zaten Allah'ın rızasına muvafık, akla uygun ve herkesin yararına olarak devam ettiğimiz şeyler, genel manasıyla ibadet addedilmiştir. Bu noktada, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) "Kişinin, Müslüman kardeşine olan bir tebessümünü" sevap olarak nazara vermesini veya "İnsanlara eza veren şeyleri yoldan kaldırmayı" dahi imanın bir cüz'ü ve parçası saymasını misal olarak verebiliriz. Zaten ibadet, yaşanması gereken hayatın ta kendisidir. Allah'ı görüyormuş gibi hareket ederek ibadetlere devam ettiğimizde devamlı huzurlu olabiliriz. Çalışmamızda namaz, zekât, oruç, hac ve kurban ibadetleri ile ilgili ayetler ışığında, bu ibadetlerin Kur'ân'daki yeri ve önemi tesbit etmeye çalıştık. Burada en önemli nokta bu ibadetlerin bizim yaşantımızda neyi ifade ettiğini, bu ibadetleri niçin yerine getirdiğimizi, Allah'ın bizim ibadetlerimize ihtiyacının olmadığı konusu üzerinde önemle durduk. Aynı zamanda Kur'ân ayetleri, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) hayatı, sahabe, tabiûn ve sonraki dönem âlimlerinin bu konudaki tespitleri, bu konudaki bilimsel veriler ve gündelik hayattaki tecrübeler bu ibadetlerle ilşkilendirerek etraflıca inceledik. Bedenimizin sadece gıdaya ihtiyacı olmadığını çok iyi biliriz. Allah kullarının mutlu olması için ibadetleri emretmiştir. Bunun karşılığında ise, kullarından herhangi bir şey istemediğini şöyle beyân etmektedir: "Onlardan bir rızık istemem; Beni doyurmalarını da istemem. Şüphesiz rızıklandıran da, güç ve kuvvet sahibi olan da Allah'tır."(Zariyat, 51/57-58)