Küresel bir güç olarak Çin'in yükselişi

`Soğuk Savaş ` ve '11 Eylül' sonrası dünya yeni bir düzene doğru yolalmaya başlamıştır. Orta Asya tarihte hiç bu kadar ön plana çıkmamıştır. ABD,Orta Asya'yı dolayısıyla enerji kaynaklarını kontrol altında tutarsa hegomanikgüç olarak varlığını sürdürecektir.Çin ekonomik olarak hızla büyümekte ve küresel bir güç olarak ABD'ninkarşısına çıkmaktadır. Önümüzdeki yirmi yıl içerisinde ABD'yi ekonomik olarakdengeleyecektir. Güç mücadelesinin yeni aktörü Çin'dir. Çin'in enerjiye olanbağımlılığını çok iyi bilen ABD, Çin'in enerji kaynaklarını kontrol altında tutmayaçalışacaktır.Çin, bölgesinde Şanghay şbirliği Örgütü ile gerek ekonomik gerekseaskeri bir güç olarak söz sahibi olmuştur. Ş Ö çerçevesinde toplanan ülkelerOrta Asya'da ABD hegemonyasını istememektedirler. Enerji kaynaklarıaçısından zengin olan Rusya ve ran bölgede Çin ile ABD'yi dengeleyeceklerdir.ABD ise Çin'in tehdit algıladığı Tayvan,Doğu Türkistan, Nepal ve Tibetsorunları ile Çin'i tedirgin edecektir. Dünyadaki nükleer güçlerin çoğunluğununbir arada olduğu Orta Asya ABD-Çin-Rusya mücadelesine dünya ise Çin-ABDmücadelesine tanık olmaktadır.Çin günümüzde askeri,stratejik ve ekonomik olarak dünyanın diğer süpergücü olarak uluslararası alanda ve başta Orta Asya'da olmak üzere dünyapolitikalarında söz sahibi, küresel bir güç olarak yerini alacaktır.Büyük güçlerin Orta Asya'daki bu stratejik mücadelesi o kadar çokyönlüdür ki; coğrafyası açısından önemli bir konumda bulunan Türkiye içingeleceğe yönelik stratejilerin belirlenmesi önemlidir. Etrafında çok çeşitli krizbölgeleri olan Türkiye'nin kendi sorunları da eklenirse Türkiye üzerindençıkarları olan büyük güçler için Türkiye de bir stratejik mücadele bölgesidir. OrtaAsya enerji havzalarının ve güzergahlarını geçiş koridorlarında olan TürkiyeAvrupa-Karadeniz-Ortadoğu ve Orta Asya'nın kesişim noktasıdır. ABD'nin şerekseni kabul ettiği ülkelere sınır komşusu olup Karadeniz bölgesinin en önemliülkesidir. Boğazların ve Doğu Akdeniz'in kontrolünü elinde tutan ABD'ninmüttefiki AB'ye aday ülke konumundadır. Alternatif enerji kaynakları vemadenler açısından çok zengin olan Türkiye bir mücadele bölgesidir. Çin'inküresel bir güç olarak özellikle Orta Asya da ABD çıkarlarıyla çatışmasımutlaka Türkiye'yi de etkileyecektir.Sonuç olarak Napolyon'un `' Ülkelerin kaderlerini coğrafyaları belirler.''sözüne uygun olarak büyük güçlerin ,Orta Asya'daki bu stratejik mücadelesiniçok iyi analiz eden bir Türkiye, bu `dengeler savaşında' kendisi için en iyi`dengeyi' bulması gerekecektir ya da kendisi `denge unsuru' olacaktır.