Küresel ve bölgesel kamusal malların küresel yoksulluğu önlemedeki rolü

Küreselleşme sürecinin hakim ideolojisi durumundaki neoliberalizm, dünya ekonomisinin dönüşümü ve ulusal ekonomilerin entegrasyonu yönünde önemli bir başarı sağlarken, küresel düzeyde eşitsizliklerin ve adaletsizliğin artışında da önemli etkide bulunmuştur. Günümüzde, Dünya Bankası ve UNDP gibi önemli uluslar arası kuruluşların raporlarında da açıkça görülebileceği gibi, yoksulluk hem artış göstermekte, hem de 20 - 30 yıl öncesine göre nitelik değiştirmektedir.Çalışmanın temelini oluşturan küresel ve bölgesel kamusal malların ortaya çıkışı ile küreselleşme süreci arasında önemli bir paralellik bulunmaktadır. Buna göre, küreselleşmenin tipik göstergeleri olarak kabul edilen dünya ticaret hacminin büyümesi, teknolojideki ilerlemeler, sermaye piyasalarında finansal serbestleşme ile artan finansal akımlar, insanlar ve malların ülkeler arası hareketliliği gibi faktörler, küresel boyutta olumsuz dışsallıkların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Söz konusu olumsuz dışsallıklar, küresel düzeyde söz konusu olabildiği gibi bölgesel düzeyde de söz konusu olabilmektedir.Kamu maliyesi literatüründe yaygın olarak ele alınan küresel ve bölgesel kamusal mallar; çevre, sağlık, barış ve güvenlik, bilgi, finansal istikrar ve yönetişimdir. Küresel yoksulluğun azaltılması ise bazı yazarlar tarafından ayrı bir küresel kamusal mal olarak ele alınırken, diğer bazı yazarlar tarafından ise küresel kamusal mal sayılmayıp, küresel kamusal malların etkin olarak sunulması sonucu elde edilmesi amaçlanan temel bir sonuç olarak değerlendirilmektedir. Çalışmada, küresel yoksulluğun azaltılması bir küresel kamusal mal olarak ele alınmıştırÇalışmanın amacı, küresel ve bölgesel kamusal malların küresel yoksulluğu azaltma konusundaki etkisini kuramsal olarak ortaya koymaktır. Çalışmanın temel varsayımı, küresel ve bölgesel kamusal malların dünya genelinde etkin olarak sunulması halinde küresel yoksulluğu azaltmada oldukça etkili olacağıdır. Çalışmanın amacı ortaya konulmaya çalışılırken küresel kamusal malların, küresel boyutlardaki yoksulluğu azaltmada oynayacağı rol, iki farklı yaklaşımla ele alınmıştır. Birinci yaklaşımda, küresel yoksulluğu önlemede küresel kamusal malların doğrudan etkisi söz konusu iken, ikinci yaklaşımda küresel yoksulluğu önlemede küresel kamusal malların dolaylı etkisi söz konusu olmaktadır.