Küresel ekonomik krizlerin lojistik firmalarına etkileri: Bir çözüm önerisi olarak kümelenme modeli

Küresel ekonomik krizler, 1929 Büyük Buhranı ile başlamış olup, her 10 yılda bir tekrar etmiştir. Bilhassa, 1980'li yıllardan 2008'li yıllara kadar globalleşmeye bağlı olarak tüm dünyada etkili olmuştur. ABD'de başlayarak etkisi hızla yayılan 2008 yılı Finansal Krizi en başlıca etken olup, global ekonomilere tabi ülkelerde ülke ekonomik yapılarını, imalat ve ticari işletmelerle birlikte lojistik alanda hizmet sunan firmaları da fazlasıyla etkilemiştir. Ekonomik ve küresel kriz lojistik sektörü firmalarını hem mali açıdan, hem sosyolojik açıdan, hem fiziki, hem de moral ve motivasyon yönünden etkileyerek inovatik eylemlere kapalı tutmuştur. Ülkemizde Lojistik sektörü ise, krizin yarattığı olumsuzluklara ilaveten gelişime karşı gösterdiği direnç, tecrübe noksanlığı, altyapı eksikliği ve değişime ayak uyduramaması nedeniyle rekabet gücü bakımından tüm bu olumsuzluklardan fazlası ile etkilenmiştir. Yapılan bu çalışmada ilk olarak kriz kavramı, dünya'nın belirli bölgelerinde çeşitli sebeplerle yaşanan küresel krizler, sebepleri ve sonuçları incelenmiş, sonrasında ise ABD'de 2008 yılında yaşanan küresel ekonomik kirzlerin nedenleri ve dünyaya ne şekilde yayıldığı ile küresel bir hal aldığı incelenmiştir. Bunun yanı sıra, Lojistik sektörünün kapsamını ve faaliyet alanları araştırılmış olup, küresel ekonomik ve mali krizlerin Türkiye'deki lojistik işletmelere olan etkilerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Ülkemizde lojistik sektörü, son yıllarda gelişme kaydeden bir sektördür. Türkiye, lokasyon olarak Avrupa, Orta Doğu ve Türk Cumhuriyetleri arasında aktarma görevi yaptığından dolayı bu avantajlı konumu ile lojistik üs olma yolunda otoriterilerin takdirini kazanmıştır. Bu sektör firmaları ile rekabet, hem yurt içi hemde yurtdışında devam etmektedir. Ekonomik koşulların değişkenliği veya belirsizliği ile paralel şekilde cereyan eden kriz dönemleri bu sektör firmalarını birçok yönden etkilemiştir. Ancak, lojistik sektörünün geleceğine dair öngörüler arasında, yabancı sermaye girişlerinde büyük artışların olacağı da vardır. Çalışmamızla, küresel ekonomik kriz mağduru lojistik hizmeti temin eden firmalar için; yeniliğe açık pazarlama ve tedarik çözümleri ile sürdürülebilir rekabet gücüne sahip, her kriz koşulunda, mali krize bağlı risk uyarılarını daha hızlı algılayacak şekilde, "Kümelenme Yaklaşımı" çerçevesinde etkin bir kriz yönetimini hayata geçirecek, yeni bir model geliştirilmesi amaçlanmıştır.