Küreselleşen İstanbul'da evsizliğin sosyal hizmet perspektifinden analizi

İstanbul Beyoğlu bölgesinde sosyal hizmet perspektifinden gerçekleştirilen bu çalışmada, bir süreç olarak kabul edilen evsizliğin öncelikli olarak yapısal ve bireysel belirleyicilerinin ilişkiselliğinin evsizlerin yaşam öyküsü üzerinden analiz edilmesi, aynı zamanda literal evsizlik sürecinin evsizlerin perspektifinden anlaşılması amaçlanmıştır. Bu sayede sosyal hizmet uygulamasını mümkün kılacak bütüncül ve gerçekçi sosyal politika ve hizmet önerileri ortaya konabilecektir. Bu amaçlarla çalışmada öncelikli olarak evsizlik kavramı ve teorileri ile evsizlik politika ve hizmetleri ele alınmış, ardından Türkiye ve İstanbul'un evsizlik bağlamında yapısal şartlarını oluşturabilecek refah göstergeleri, refah devleti uygulamaları, konut politikası ve kent yönetimi ile ilgili veriler analiz edilmiştir. Evsizler Türkiye'de sosyal yardım ve hizmet sistemi içerisinde yardım almayı hak eden savunmasız gruplardan biri olarak tanımlanmamıştır. Bu durum evsizliğin ortaya çıkışında ve deneyimlenmesinde belirleyici olan yapısal şartlardan birini oluşturmaktadır. Bu nedenle saha araştırmasının birinci kısmında önder-uzman-halk görüşmeleri ile bu sosyo-politik tutumun nedenleri analiz edilmiştir. Ayrıca, İstanbul'da evsizlere verilen hizmetler ve hizmetlerin stratejik hedefleri, evsizlere kurumsal bakış açıları, hedeflenen yeni hizmet biçimleri, olası yeni hizmet metotları, evsiz sayısı ve nitelikleri, evsizler hakkında halkın genel bilgi ve tutumları ile ilgili görüşlere uzman-önder-halk ile yapılan 32 yarı yapılandırılmış görüşme ve 2 odak grup görüşmesi ile erişilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın ikinci ve en önemli kısmında evsizlerle gerçekleştirilen 30 biyografik ve yarı yapılandırılmış görüşme ile yapı/eylem ilişkiselliğinde nedensellik ilgisinin kurulması ve literal evsizlik sürecinde gündelik hayatın keşfedilmesi amaçlanmıştır. Sonuç olarak saha araştırmasının mikro bulguları makro veriler ile ilişkilendirilerek genel evsizlik teorilerinin yönlendirici kavramları çerçevesinde evsizlik analiz edilmiş ve soruna bir takım çözüm önerilerinde bulunulmuştur.