Küreselleşme süreci ve Türkiye'de sağlık politikaları

ÖZETYüksek Lisans TeziKüreselleşme Süreci ve Türkiye'de Sağlık PolitikalarıÖzge ORHANDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüKamu Yönetimi Anabilim DalıKamu Yönetimi ProgramıEğitim ve sosyal güvenlik gibi sağlık da, devletin vatandaşa karşı çeşitliyükümlülüklerinin olduğu önemli bir sosyal hizmet alanıdır. Bir toplumungelişiminin, ancak sağlıklı bireylerin varlığına bağlı olduğu ve sağlık düzeyininbir ülkenin gelişmişliğinde temel göstergelerden biri olduğu düşünüldüğünde,sağlığın önemi daha net anlaşılmaktadır. Bu bağlamda sağlık alanında üretilenve uygulanan politikaların da önemi kendiliğinden ortaya çıkmaktadır.Özellikle 1980'lerden itibaren dünyada yaşanan gelişmeler devletinrolünün yeniden tanımlanması ve kamu yönetiminde reforma gidilmesiihtiyacını doğurmuştur. Devletin hizmet üretiminden çekilerek düzenleyicilikişlevini üstlenmesi şeklinde tanımlanan yeni rolünden hiç şüphesiz sağlıkhizmetleri de etkilenmiştir. ?Kamu işletmeciliği? ve ?yeni kamu işletmeciliği?kavramlaştırmaları altında sunulan ve küreselleşme sürecinin açılımları olaraknitelendirilebilen toplam kalite yönetimi, yönetişim, yerelleşme, esnek işgücü veözelleştirme uygulamaları, sağlık politikaları üzerinde belirleyici olmuştur.Küreselleşme sürecinin önemli aktörleri olan Uluslararası Para Fonu ve DünyaBankası'nın program ve projeleri çerçevesinde sağlık alanında hedeflersaptanmıştır. Söz konusu kuruluşların belirleyici etkisinin bugün de devamettiği ?Sağlıkta Dönüşüm Programı?nda açıkça görülmektedir.Sağlık alanının temel sorunları olan finasman ve personel yetersizliğine,daha doğrusu personelin dengesiz dağılımına, yaklaşık 30 yıldır devlet-piyasailişkisi çerçevesinde çözüm aranmaktadır. Bu paralelde de deregülasyonivpolitikalarıyla sağlığın devletin tekelindeki kamusal alan olmaktan çıkarılmaya,devletin bu alandaki faaliyetlerinin kısıtlanmaya ya da kaldırılmaya çalışıldığı,dolayısıyla sosyal devlet ilkesinin sınırlarının zorlandığı görülmektedir. Bireyselve toplumsal sağlığın ancak piyasa koşullarına yönelik politikalarlasağlanabileceğinin tek yol olarak düşünülmemesi ve adil, makul ve ölçülüpolitikalar üretilmesi sağlık gibi hayati bir alan için büyük önem taşımaktadır.Anahtar Kelimeler: 1)Küreselleşme, 2)Deregülasyon, 3) Sosyal Devlet4) Sağlık Hizmeti, 5) Sağlıkta Dönüşüm Programıv