Küreselleşme ve yerelleşme eğilimleri bağlamında bölgesel örgütlerin işlevselliği: Katalonya bölgesi örneği

Modern devlet yapısı, tarihsel olarak Westphalia Antlaşması'yla birlikte görünmeye başlamış, süreç içerisinde özellikle Fransız Devrimi'nin de etkileri ile birlikte günümüz ulus-devletleri şekillenmiştir. Modern ulus-devletler, 1789 tarihinden bu yana uluslararası sistemin temel aktörü konumundayken, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ortaya çıkan küresel dinamikler, bu konumu çok boyutlu biçimde dönüştürmüştür. Devletlerin uluslararası sistem içerisinde başat aktör olduğu durumunu simgeleyen egemenlik kavramı, artık yalnızca devletin kendi sınırları içerisindeki mutlak gücünü değil, aynı zamanda bu gücün ulus-üstü yapılar ve yerel talepler karşısında nasıl paylaşılmak zorunda kaldığını da ifade etmektedir. Bu çalışma; küreselleşme, bölgeselleşme ve yerelleşme süreçlerinin ulus-devletin egemenlik yapısı üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, öncelikle ulus-devletin tarihsel gelişimi, egemenlik anlayışıyla birlikte ele alınmış ve süreç içerisinde devletlerin bölgeselleşme yoluna giderek egemenlik haklarından bazılarını ulus-üstü yapılara devrettikleri ve bu süreçte uluslararası sistem içerisindeki tek başat aktör olma konumunun sarsıldığı üzerinde durulmuştur. Ardından küreselleşme ve yerelleşme süreçlerinin bu yapılar üzerindeki etkileri teorik yaklaşımlar ışığında değerlendirilmiştir. Avrupa Birliği örneği üzerinden bölgesel örgütlenmelerin devletlerin egemenlik alanına müdahalesi analiz edilmiş, AB'nin bölgesel politikaları çerçevesinde yerel kimlikleri kalkındırma adına yaptığı çalışmaların yerelleşme faktörüne olan etkisi irdelenmiş ve son olarak da İspanya ve Katalonya örneğiyle ulus-devletin yerel talepler karşısındaki konumu örnek olay yöntemiyle incelenmiştir. Elde edilen bulgular; ulus-devletin artık mutlak bir egemenlik iddiasında bulunmasının mümkün olmadığını, egemenliğin çok katmanlı ve göreli bir yapıya evrildiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, ulus-devletin geleceğine dair süregelen tartışmalara katkı sunmayı hedeflemektedir.