Kurtubî'nin el-Câmiʿ li-Ahkâmi'l-Kurʾân isimli eserindeki Bedir Savaşı ile ilgili rivayetlerin değerlendirmesi

Hz. Muhammed (a.s) yirmi üç yıllık risâleti boyunca bir taraftan Allah'ın kendisine tedrici olarak inzal buyurduğu âyetleri tebliğ ederken diğer taraftan da bu âyetlerin nasıl tatbik edileceğini uygulamalı olarak göstermiştir. Bundan dolayı Hz. Peygamber döneminde yaşanan bazı olaylar âyetlerin bir kısmına nüzul sebebi olurken, bazı âyetlerde ise başta gazveler olmak üzere bu dönemde yaşanan olaylar hakkında doğrudan veya dolaylı bilgiler yer almıştır. Bu yüzden Hz. Peygamberin hayatını konu edinen siyer kitaplarında ele alınan her bir konuda pek çok âyet zikredilirken, tefsir kitaplarında da pek çok âyetin izahında sıklıkla siyer rivayetlerine yer verilmiştir. Bu tez çalışmasında, Kurtubî'nin (ö. 671/1273) el-Câmi' li-Ahkâmi'l-Kur'ân isimli tefsir eserinde Bedir Savaşı ile ilgili aktardığı rivayetler tespit edilerek; müellifin bu rivayetleri aktardığı kaynaklar, kaynakları ve rivayetleri seçmede ve değerlendirmede uyguladığı yöntemler ve kendisine ait görüşler tespit edilerek yorumlanmıştır. Söz konusu eserdeki rivayetler bağlamında bu çalışma, Bedir Savaşı öncesi yaşanan gelişmeler, savaş esnasında yaşanan ve savaş sonrasında yaşanan gelişmeler olmak üzere üç ana bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde tarafları savaşa sürükleyen süreç ve yapılan hazırlıklar ele alınmıştır. İkinci bölümde savaş alanına yerleşim, savaşın seyri ve sonucu incelenmiştir. Son bölümde ele geçirilen esirlere ve ganimetlere dair uygulamalar ile Bedir Savaşı'nın ve bu savaşa katılan Bedir ehlinin faziletine dairgörüşler ortaya konmuştur.