Kurum kültürü, örgütsel öğrenme ve kurumsal girişimcilik arasındaki ilişkiler ve bir araştırma

Bu tez çalışmasında örgütsel öğrenmenin ve kurum kültürünün kurumsal girişimcilik üzerindeki doğrudan etkileri incelenmiş; örgütsel öğrenmenin kurumsal girişimcilik üzerindeki etkisinde kurum kültürünün düzenleyici rolü olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaçla ASO, İSO ve EBSO' ya kayıtlı sanayi işletmelerinin 1203 yöneticisinden anket tekniğiyle toplanan veriler analiz edilmiştir. Örgütsel öğrenme bireysel düzeyde, grup düzeyinde, örgütsel düzeyde, ileriye ve geriye doğru öğrenme olmak üzere beş boyutla; kurum kültürü rekabetçi değerler modeli kapsamında klan, adokrasi, piyasa ve hiyerarşi kültürleri olmak üzere dört tiple; kurumsal girişimcilik ise yatırım, yenilikçilik ve stratejik yenilenme olmak üzere üç boyutla ölçülmüştür. Çalışma yöntemi olarak yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 ve AMOS (Analysis of Moment Structures) 24.0 paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde öncelikle tanımlayıcı istatistikler verilmiştir. Daha sonra doğrulayıcı faktör analizi yapılarak ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlikleri test edilmiştir. Yapılan DFA sonucunda örgütsel öğrenme, kurum kültürü ve kurumsal girişimcilik ölçeklerinin Türkiye' de geçerli ve güvenilir olduğu kanısına varılmıştır. DFA işleminden sonra araştırma hipotezlerini test etmek için yapısal eşitlik modeli kapsamında yol analiz yapılmıştır. Analiz yapılırken hipotezler alt boyut bazında incelenmiş ve sonuçlar yorumlanmıştır. Yol analizi sonucunda örgütsel öğrenme boyutlarının yatırım üzerinde olumlu ve anlamlı yönde bir etkisinin olduğu; stratejik yenilenme üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Bireysel düzeyde, grup düzeyinde, örgüt düzeyinde ve ileriye doğru öğrenme boyutlarının yenilikçiliği olumlu yönde etkilediği; geriye doğru öğrenmenin ise anlamlı olarak etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Klan ve piyasa kültürlerinin kurumsal girişimciliğin üç boyutu üzerinde de olumlu ve anlamlı yönde etkisi bulunurken, adokrasi kültürünün yatırım ve yenilikçilik; hiyerarşi kültürünün ise sadece yatırım üzerinde olumlu ve anlamlı yönde bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yol analizinin düzenleyicilik etkisi analizi sonucunda örgüt düzeyinde öğrenmenin yatırıma etkisinde klan, piyasa ve hiyerarşi; grup düzeyinde öğrenmenin yatırıma etkisinde adokrasi ve piyasa; ileriye doğru öğrenmenin stratejik yenilenmeye etkisinde klan ve adokrasi kültürlerinin olumlu yönde düzenleyici bir rol üstlendiği kanısına varılmıştır. Nihayetinde elde edilen sonuçlar değerlendirilerek araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.