Learning organizations
114 theses under this subject heading
Öğrenen organizasyonun iç girişimciliğe etkisi: Lojistik sektörü üzerine bir uygulama
Sürekli değişen iş çevresine uyum sağlayamayan organizasyonların geride kaldığı bir dünyada yaşamaktayız. Rekabetin kızışması ve teknolojinin gelişmesi organizasyonları kendilerini yenilemelerine ve fikren geleceğe dayalı planlar yapmaya zorlamaktadır. İşte tam bu noktada öğrenen organizasyonlar işin içerisine girmektedir. Çünkü öğrenen organizasyonlar çalışanların kendini sürekli geliştirdikleri, rakiplerine göre her alanda en hızlı bir şekilde cevap verebildikleri ve gelecekte faaliyetlerini sürdürebilecekleri öngörülen organizasyonlardır. Günümüzün değişen ve gelişen çevre şartları işletmeleri başarıya ulaştıracak gelişmeler ve güncellemeler yapmalarını olmazsa olmaz kılmaktadır. Organizasyonların sahip olduğu en önemli sermaye insandır. Bu nedenle amaçlarına ulaşmak için kullandıkları kaynaklar arasında insan unsuru en fazla dikkati çeken faktörlerden birisidir. Dolayısıyla örgütsel yaşamda iç girişimcilik, yenilik ve ekip çalışması faaliyetleri ile insan unsurunun etkinliğini sağlamak için büyük çabalar sarf edilmektedir. Öğrenen organizasyonlar ve iç girişimcilik, sürdürülebilir yetkinlik avantajı sağlayarak uzun vadede hayatta kalmak için mücadele eden organizasyonlar için en önemli kavramlar arasındadır. Öğrenen organizasyonun iç girişimciliğe etkisini incelemek amacıyla yapılan bu çalışmada öncelikle anket yöntemiyle veriler toplanmıştır. Anket çalışması Mersin ilinde faaliyet gösteren lojistik firmalarında çalışan 150 beyaz yakalı personel üzerinde gerçekleştirildi. Elde edilen bu veriler SPSS 20.0 (Statistical Package for Social Sciences) ve AMOS 24.0 (Analysis of Moment Structures) programları kullanılarak değerlendirilmiştir. Önce çalışanların demografik bilgilerini tespit etmek amacıyla frekans analizi daha sonra ise sırasıyla geçerlilik ve güvenilirlik analizi, normallik analizi, korelâsyon analizi, regresyon analizi, independent-sample t testi ve one-way anova testleri yapılmıştır. Yapılan testler sonucunda öğrenen organizasyonun iç girişimciliğe etkisinin pozitif yönde olduğu tespit edilmiş ve alt boyutlar itibariyle de analizler gerçekleştirilmiştir.
Örgütsel zekâ ve örgütsel çeviklik ilişkisinde örgütsel öğrenmenin aracı rolü
Günümüzde örgütler; değişen müşteri ihtiyaçlarının, kızışan rekabetin ve değişimin yarattığı sorunların üstesinden gelebilmek için yeni yönetim araçları aramaktadır. Örgütlerin başvurduğu bu yeni yönetim araçlarından birisi insan zekâsı ile makine zekâsının (yapay zekânın) toplamından oluşan örgütsel zekâdır. Örgütsel zekâ ise örgütsel öğrenmenin öncülü konumundadır. Değişimin oranı ve hızı, artan rekabet örgütsel öğrenmeyi önemli ölçüde zorunlu hale getirmiştir. Bu gerçeğe rağmen hala birçok örgüt aynı oranda öğrenmeye önem vermemektedir. Bu nedenle her örgütün çıktısını (verimliliğini, performansını, stratejisini ve yönetim kararlarını) etkileyen farklı öğrenme dereceleri bulunmaktadır. Öğrenme derecesine bağlı olarak her örgütün çevresine uyum sağlama hızı yani çevikliği de değişmektedir. Örgütsel çeviklik örgütlerin çevrelerindeki değişikliklere hızlı ve başarılı bir şekilde yanıt verme yeteneğidir. Çeviklik, değişken ve belirsiz ortamlarda örgütlerin kullanabileceği en faydalı araçlardan birisidir. Karar alıcıların öğrenmenin yarattığı fırsatlara ilgisini çekmek amacıyla yaptığımız bu çalışmada örgütsel zekânın örgütsel çeviklik üzerindeki etkisinde örgütsel öğrenmenin aracı rolü incelenmiştir. Ayrıca bu çalışma, bu kavramlara yabancı olan ve bu kavramların sağladığı avantajların henüz farkına varmamış olan örgütlere yol göstermek, rehber olmak amacıyla yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Zekâ, Örgütsel Öğrenme, Örgütsel Çeviklik.
Araştırma üniversitesi kütüphanelerinde yöneticilerin liderlik tarzlarının örgütsel öğrenmeye etkisi: Bir uygulama modeli önerisi
Gelişen teknolojinin etkisiyle bilgi üretimi, kullanımı ve yönetimi alanlarında büyük değişimler yaşanmıştır. Bu bağlamda birçok kurum ve kuruluş gibi araştırma üniversitesi kütüphane yöneticileri ve çalışanları da bu hızlı değişimlere ayak uydurmak zorundadırlar. Bu çalışmada Türkiye'deki araştırma üniversitesi kütüphane yöneticilerinin liderlik tarzlarının, örgütsel öğrenme seviyesinin üzerine etkisini belirlemek amacıyla 11 araştırma üniversitesinin ve 5 aday araştırma üniversitesinin kütüphanelerinde görev yapan 375 kişi (yönetici ve çalışanlar) üzerinde araştırma yapılmıştır. Araştırmada betimleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama tekniği olarak anket uygulaması yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye'deki araştırma üniversitesi kütüphane yöneticilerinin liderlik tarzlarının, örgütsel öğrenme seviyesi üzerine etkisi vardır. Araştırma üniversitesi kütüphanelerinde dönüşümcü liderlik tarzına sahip olan yöneticiler taşıdıkları özellikler ve uyguladıkları etkili kararlar ile örgütsel öğrenme seviyesinin artmasına sebep olmuştur. Ancak araştırma üniversitesi kütüphane yöneticilerinin pasif/kaçınan liderlik davranışları gösterme düzeyleri arttıkça örgütsel öğrenme seviyesi azalmaktadır. Katılımcılar, Türkiye'deki araştırma üniversitesi kütüphane yöneticilerinin dönüştürücü bir liderlik tarzına sahip olduğunu belirtmelerine rağmen, araştırma üniversitesi kütüphanelerinin örgütsel öğrenme seviyeleri "orta" düzeydedir. Veriler daha detaylı incelendiğinde bireysel destek, etkin grup yönetimi, motivasyonu artırma, ortak misyon oluşturma, yenilikçi fırsatlar yaratma ve memnuniyet sağlama gibi gerekli bazı konularda yöneticilerin daha fazla çaba göstermeleri gerektiğini söylemek mümkündür. Bu çalışmada, Türkiye'deki araştırma üniversitesi kütüphanelerinin örgütsel ve yönetsel eksikliklerini gidermek ve gelecekteki başarılarını sağlamak amacıyla "Örgütsel Öğrenme Uygulama Modeli" tasarlanmıştır. Anahtar Sözcükler Örgütsel öğrenme, Liderlik tarzı, Araştırma üniversitesi kütüphaneleri
Ortaokul müdürlerinin kültürel liderlik rolünün öğrenen okul düzeyine etkisi ( İstanbul - Beykoz örneği )
Okul gibi bireylerin ve toplumların geleceğini inşa eden yapıların kendilerini yenilemesi ve değişen şartlara uyum sağlaması hayati bir öneme sahiptir. Bunun için önemli bir rolde bulunan okul müdürlerinin liderlik gücüyle bu değişim ve yenilenmeye öncülük etmesi gerekmektedir. Bu araştırmada, Ortaokullarda okul müdürünün kültürel liderlik özelliğinin yönettiği okulun, öğrenen okul olma düzeyine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun için İstanbul ili Beykoz ilçesindeki 17 Ortaokulda görev yapan 284 öğretmene, Öğrenen Okul Ölçeği ve Kültürel Liderlik Ölçeği uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin gücü için korelâsyon katsayıları hesaplanmış, ayrıca; değişkenlerin birbirlerini etkileyip etkilemediğini ve açıklama gücünü hesaplamak için ise çoklu regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmamız veri analizleri sonucunda; Öğretmenlerin algısına göre, ortaokul yöneticilerinin kültürel liderlik rollerini gerçekleştirme düzeyleri ile okulunun öğrenen okul olması arasında anlamlı, kuvvetli bir ilişkinin var olduğu bu ilişkinin yönünün pozitif olduğu tespit edilmiştir. Yani başka bir ifadeyle, okul müdürünün kültürel liderlik düzeyi arttıkça, okulunun öğrenen okul olma düzeyi buna paralel olarak artmaktadır. Anahtar Kelimeler: 1. Öğrenen Örgüt, 2. Öğrenen Okul, 3. Kültürel Liderlik, 4. Ortaokul 5. Okul Müdürü
Öğrenen organizasyonların örgütsel bağlılığa katkıları
Öğrenen organizasyon felsefesini benimsemiş ve uygulayan işletmeler, bu uygulamanın olumlu sonuçlarını görmektedirler. Örgüt içinde oluşturulan öğrenme ortamı sayesinde, örgüt sürekli gelişmeyi kendine hayat felsefesi edinmiş kişisel yetkinliğe sahip çalışanlara sahip olmaktadır. Çalışanlar düşünüş biçimlerini sorgulayarak resmin bütününü görmeye çalışmaktadır. Grup olarak öğrenmeyi öğrenip sinerji yaratmaktadırlar. Bireyler kendilerini ve amaçlarını örgüt ile özdeşleştirerek, kendilerini örgütleri aracılığı ile gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar. Bu şekilde ortaya; sistematik olarak problem çözebilen, tecrübelerinden ve geçmişten öğrenerek yeni bilgi yaratabilen, yarattıkları bilgiyi örgüt içinde paylaşabilen örgütler çıkmaktadır. Dört bölümden oluşan bu çalışmada; ilk bölümde öğrenen organizasyon kavramı üzerinde durulmuş, öğrenen organizasyonların temel yetenekleri, evrim süreci, özellikleri ve öğrenen organizasyonları etkileyen faktörler açıklanmıştır. Öğrenen organizasyonlara genel olarak baktıktan sonra, ikinci bölümde, olumsuz iş davranışlarını önlediği, örgütsel performansı arttırdığı ileri sürülen örgütsel bağlılığa yer verilmiştir. Burada; örgütsel bağlılığın önemi ve tanımı, boyutları, sınıflandırılması, örgütsel bağlılığı etkileyen faktörler, iş tatmini ve iş tatmin kaynaklarıyla, buna bağlı olarak örgütsel bağlılığın çalışanların üzerindeki olumlu ve olumsuz yönde etkileri açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, öğrenen organizasyonların örgütsel bağlılıkla olan ilişkisinden bahsedilerek, öğrenen organizasyonların örgütsel bağlılığa katkılarıyla ilgili yapılan yurtdışı ve yurtiçi araştırmalara yer verilmiştir. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise; öğrenen organizasyonların örgütsel bağlılığa katkılarıyla ilgili bir uygulama çalışılmış; katılımcıların örgütsel bağlılık ve öğrenen örgüt algı düzeylerinin yüksek olduğu neticesine varılmıştır.
Örgütsel öğrenme, bilgi yönetimi ve inovasyonun örgütsel performansa etkisi: Hizmet işletmelerinde bir uygulama
Günümüzde hızla değişen teknoloji ile yeni bilgi ve beceri edinme, paylaşma ve tecrübe kazanma son derece önem kazanmıştır. Artan rekabet, değişen tüketici beklentileri işletmeleri sürekli inovatif ve öğrenmeye açık örgütler haline getirmiştir. İşletmeler sürdürülebilir rekabet avantajı sağlayabilmek adına yani bir anlamda var olma mücadelesi verirken örgütsel öğrenme, bilgi yönetimi ve inovasyonun önemi ortaya çıkmaktadır. Bununla beraber çoğu araştırmacı yeni bilgi, ortak değer ve tecrübenin, ekonomik gelişim ve sürdürülebilir rekabet avantajının temel kaynağı olduğuna inanmaktadır. Çalışma konusunun seçilmesinin temelinde işletmelerin yoğun rekabette hayatta kalabilmesi için gelişme ve değişimlere uyum sağlaması; rekabet avantajı kazanarak başarılı olabilmeleri için yeniliğin ne kadar önemli olduğunun vurgulanması gerekliliği vardır. Çevresel değişimler ve gelişmeler nedeniyle çalışma ile ilgili kavramların örgütler açısından taşıdığı hayati öneme paralel olarak, son dönemde bilim dünyasında da yine bu kavramlar üzerine yapılan çalışma sayısında ciddi bir artış olduğu gözlenmektedir. Literatür incelendiğinde; örgütsel öğrenme ile inovasyon, örgütsel öğrenme ile örgüt performansı ve inovasyon ile örgüt performansı arasındaki ilişkileri irdeleyen çok sayıda çalışma olduğu görülmektedir. Bu güne kadar, örgütsel öğrenme, bilgi yönetimi, inovasyon ve örgütsel performans ile ilgili doktora çalışmaları, ikili ve ya üçlü ilişkilere yönelik çalışmalardan ibarettir. Çalışma örgütsel öğrenme, bilgi yönetimi, inovasyon ve örgüt performansı kavramlarını bir arada ele alıp bütüncül bir model olarak inceleyecek ve bu alandaki boşluğun doldurulmasına katkı sağlayacaktır. Bu nedenle, yapılan bu çalışma, konuyu somutlaştırdığı gibi bundan sonra bu konu ile ilgili yapılacak tüm çalışmalara yön vermesi açısından da önemlidir. Yukarıda anlatılanlar ışığında çalışmanın literatürdeki eksikliğe katkıda bulunacağı ve bu yönden önem arz edeceği söylenebilir. Ayrıca araştırma sonuçları, örgüt performansının artırılması noktasında örgütsel öğrenme, bilgi yönetimi ve inovasyonun önemini gözler önüne serecek ve bu anlamda hizmet işletmelerinde yöneticilere ve çalışanlara konunun hassasiyetini hatırlatacaktır. Araştırma sonuçlarının ortaya koyacağı yol haritası, çalışmaya farklı bir önem de kazandırmaktadır. Bu çalışmanın literatüre kuramsal ve uygulamada katkısı bulunmaktadır. Çalışmanın kuramsal katkısı, örgütsel öğrenmenin, bilgi yönetiminin ve inovasyonun örgütsel performansa etkisinin bütüncül bir modelde incelenmesi, bu ilişkilerde yeni aracı ve düzenleyici değişkenlerin önerilmesi ve bu alandaki boşluğu doldurmasıdır. Çalışmanın uygulamadaki katkısı ise, örgütsel öğrenmenin, bilgi yönetiminin ve inovasyonun örgütsel performansa etkisinin geniş bir kapsamla ve bir arada Türkiye'de ilk kez test edilmiş olmasıdır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Öğrenme, Bilgi Yönetimi, İnovasyon, Örgütsel Performans, Hizmet İşletmeleri.
Öğrenen örgüt olma düzeyi ile örgütsel yaratıcılık arasındaki ilişki
Bu çalışmanın amacı, ilkokul öğretmenlerinin öğrenen örgüt algıları ile örgütsel yaratıcılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda ilkokul öğretmenlerinin öğrenen örgüt algılarına etki eden etkenler ile örgütsel yaratıcılık algı düzeylerine ilişkin etkenler incelenmiştir. Araştırmada genel tarama modellerinden betimsel tarama ve ilişkisel tarama desenleri kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 Eğitim Öğretim yılında Van İlinde görev yapan ilkokul kademesindeki öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma evrenini ise İpekyolu, Tuşba, Edremit ilçelerinde bulunan toplam 1099 ilkokul öğretmeni oluşturmaktadır. Öğretmen sayısı 25 ve üzeri olan okullardan 35 okul belirlenmiştir. Bundan dolayı herhangi bir örneklem alınmamıştır. Bu okullarda 855 tane öğretmene ölçek uygulanmış, değerlendirmeye 501 tane ölçek alınmıştır. Araştırmanın örneklemi seçkisiz olmayan amaçsal örneklem tekniğiyle seçilmiştir. Araştırmanın verileri, Araştırmada nicel veri toplama aracı Güçlü ve Türkoğlu (2003) tarafından geliştirilen "Öğrenen Örgüte İlişkin Algı Ölçeği" ile Balay (2010) tarafından geliştirilen "Örgütsel Yaratıcılık Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılarak elde edilmiştir. Öğrenen Örgüte İlişkin Algı Ölçeği; "Kişisel Hakimiyet", "Zihni Modeller", "Paylaşılan Vizyon", "Sistem Düşüncesi" ve "Takım Halinde Öğrenme" olmak üzere beş boyuttan oluşmaktadır. Ölçek 5'li likert tipi değerlendirme ölçeği ve 42 maddeden oluşmaktadır. Örgütsel yaratıcılık ölçeği; bireysel, yönetsel ve toplumsal boyut olmak üzere üç boyuttan oluşmaktadır. Ölçek 5'li likert tipi değerlendirme ölçeği ve 39 maddeden oluşmaktadır. Verilerin analizinde tanımlayıcı analizler (yüzde, standart sapma, varyans, aritmetik ortalama, frekans, standart hata), parametrik fark testleri (t-testi ve ANOVA), ve korelâsyon analizi kullanılmıştır. Araştırmacı veri toplamak amacıyla hazırlanan ölçek formlarıyla, okullara giderek ölçeklerin uygulanmasını sağlamıştır. Öğretmenlerin gönüllü olarak katılımları sağlanmıştır. Araştırma sonucunda ilkokul öğretmenlerinin öğrenen örgüte ilişkin algıları ile örgütsel yaratıcılık algıları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve yüksek düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda ilkokul öğretmenlerinin görüşlerine göre öğrenen örgüte ilişkin algıları ve örgütsel yaratıcılığa ilişkin algı düzeyleri yüksek düzeyde çıkmıştır. Anahtar Sözcükler: Öğrenen örgütler, örgütsel yaratıcılık, örgütsel öğrenme, okullar
İlköğretim okullarının öğrenen örgüt olma özellikleri açısından incelenmesi(Uşak ili örneği)
Bu araştırma, Uşak İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı devlet ilköğretim okullarında görev yapan öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşlerine göre, ilköğretim okullarının öğrenen örgüt olma özelliği gösterip göstermediğini bunun yanı sıra: öğrenen örgüt olma özelliklerinin, görev, cinsiyet, öğrenim durumu, branş, mesleki kıdem, okuldaki öğretmen sayısı ve öğrenci sayısı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı saptanmak istenmiştir.Araştırmanın evrenini 2011?2012 eğitim öğretim yılında Uşak il sınırları içerisindeki Merkez, Banaz, Eşme, Karahallı, Sivaslı, Ulubey ve bu ilçelere bağlı köylerde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 175 devlet ilköğretim okulunda görev yapan 286 yönetici, 1669 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklemini ise yine aynı merkez ilçe ve köylerden tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen 85 ilköğretim okulunda görev yapan, 99 yönetici ve 386 öğretmen oluşturmaktadır.Bu araştırmada tarama modeli kullanılmıştır.Araştırmada kullanılan ölçek iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde katılımcıların kişisel bilgileri (görev, cinsiyet, öğrenim durumu, branş, mesleki kıdem, öğretmen sayısı, öğrenci sayısı) yer almakta, ikinci bölümde ise okulların öğrenen örgüt olma özelliklerini belirlemeye yarayan maddeler yer almaktadır.Öğrenen Örgüt Olma (ÖÖO) ölçeğinden elde edilen puanların analizinde SPSS 17.0 paket programı kullanılmıştır. Bu bağlamda ölçeklerde yer alan her bir maddenin ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanarak tablo halinde sunulmuştur. Ölçeklerden elde edilen toplam puanların çeşitli değişkenler bağlamında analizinde bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü ANOVA testi, anlamlı farkın bulunması durumunda gruplar arasındaki farkı belirlemek amacıyla Tukey HSD analizi yürütülmüştür. Elde edilen bulgular tablo halinde sunulmuştur.Araştırma sonucunda, katılımcıların ilköğretim okullarının öğrenen örgüt olma (ÖÖO) özelliğine ilişkin Kişisel Hâkimiyet (KH), Zihni Modelleri (ZM), Paylaşılan Vizyon (PV), Takım Halinde Öğrenme (THÖ) ve Sistem Düşüncesi (SD) boyutları bakımından görüşleri katılıyorum kategorisinde bu da orta düzeye karşılık geldiği görülmüştür. Bununla birlikte, katılımcıların ilköğretim okullarının ÖÖO özelliğine ilişkin görüşleri cinsiyet bakımından anlamlı bir fark göstermediği görülmüştür. Ancak görev, branş, eğitim durumu, mesleki kıdem, yaş, öğretmen sayısı ve öğrenci sayısı değişkenlerinde anlamlı bir fark olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Öğrenen Örgüt, Öğrenen Oku
Örgütlerde öğrenen örgüt kültürüne ilişkin algıların örgütsel bağlılık üzerine etkisi: Bir kamu kurumunda uygulama
Bu araştırma, ?Kamu Kurumunda? görev yapan personelin öğrenen örgüt kültürü ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin tespit edilmesine ve değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesine yöneliktir. Bu amaç doğrultusunda çalışanların; öğrenen örgüt kültürü ve örgütsel bağlılık düzeylerinin belirlenmesi ve öğrenen örgüt kültürlerinin örgütsel bağlılıklarına olan etkisinin tespit edilmesi çalışmanın amaçları arasında yer almaktadır. Araştırma Uşak Defterdarlığı? nı kapsamaktadır. Araştırmaya 101 kamu çalışanı katılmıştır. Araştırmada, veri toplama yöntemi olarak kullanılan ve üç boyuttan oluşan anket formunun ilk bölümünde, örneklemi oluşturan kamu çalışanlarının demografik özelliklerinin belirlenmesi için ?Kişisel Bilgi Formu?, ikinci bölümde öğrenen örgüt kültürü düzeylerinin belirlenmesi için Watkins ve Marsicktarafından geliştirilmiş, Basım ve arkadaşları tarafından (2007) Türkçeye uyarlanmış olan ? Öğrenen Örgüt Boyutları Ölçeği?, üçüncü ve son bölümde ise örgütsel bağlılık düzeylerinin belirlenmesi için Allen ve Meyer tarafından geliştirilen ?Örgütsel Bağlılık Ölçeği (OCQ)? kullanılmıştır. Elde edilen verilere, SPSS 18.0 paket programı kullanılarak; frekans ve yüzde değerleri, güvenilirlik, madde ve faktör analizleri, KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) Örneklem Yeterliliği Testi, Barlett Küresellik Testi ve bağımsız değişken ve boyutlarının bağımlı değişken üzerindeki etkilerini belirlemek amacı ile regresyon analizi yapılmıştır. Verilerden elde edilen sonuçlar % 90 güven aralığında, p < 0,10 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; öğrenen örgüt kültürünün boyutlarından sürekli öğrenme boyutu ile örgütsel bağlılığın alt boyutu olan duygusal bağlılık arasında bir ilişkiye rastlanmıştır; fakat öğrenen örgüt kültürünün diğer boyutlar ile duygusal bağlılık arasında bir ilişkiye rastlanmamıştır. Öğrenen örgüt kültürünün boyutları ile devam bağlılığı arasındaki ilişki incelendiğinde destekleyici liderlik, sistemler arası bağlantı, diyalog ve araştırma, paylaşımcı sistemler arasında ilişkiye rastlanmış, fakat öğrenen örgüt kültürünün diğer boyutlar ile devam bağlılığı arasında bir ilişkiye rastlanmamıştır. Öğrenen örgüt kültürü boyutları ile normatif bağlılık arasındaki ilişki incelendiğinde ise; sadece öğrenen örgüt kültürü boyutlarından sürekli öğrenme ile normatif bağlılık arasında ilişkiye rastlanmış, diğer boyutlar ile normatif bağlılık arasında bir ilişki tespit edilmemiştir. Bu Yüksek Lisans Tezi Uşak Üniversitesi BAP birimi tarafından proje olarak desteklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Örgüt, Öğrenen Örgüt, Örgütsel Bağlılık, Kamu Kurumları, Kamu Çalışanları.
Okulların örgütsel öğrenme düzeyleri ile öğretmenlerin akademik iyimserlikleri arasındaki ilişki
Bu araştırma öğretmen görüşlerine göre okulların örgütsel öğrenme düzeyleri ile öğretmenlerin akademik iyimserlikleri arasındaki ilişkiyi saptamayı amaçlamaktadır. Araştırma toplamda beş bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın birinci bölümünde, problem durumu, problem cümlesi, alt problemler, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, sınırlılıklar ve tanımlar yer almaktadır. İkinci bölüm ise kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalardan oluşmaktadır. Üçüncü bölümde araştırmanın modeli, evren ve örneklem, ölçme aracı, verilerin toplanması ve analiz edilmesinden söz edilmiştir. Dördüncü bölümde elde edilen verilerin tablolara aktarılması sonucu oluşturulan bulgular ve yorumlar bulunmaktadır. Son kısım olan beşinci bölümde ise tartışma, sonuç ve önerilere yer verilmiştir. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın evrenini 2016 – 2017 öğretim yılında Uşak ilinde çalışan 4200 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 400 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada seçkisiz örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırmada veriler "Örgütsel Öğrenme Mekanizmaları Ölçeği" ve "Akademik İyimserlik Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmada ölçek boyutlarının örnekleme uygunluğunu test etmek için doğrulayıcı faktör analizi kullanılmış ve elde edilen verilerle ölçekler doğrulanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, tek yönlü varyans analizi ve Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Öğretmenlerin örgütsel öğrenme algıları yüksek düzeydedir. Öğretmenlerin örgütsel öğrenmeye ilişkin görüşleri aynı okulda çalışma süresine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin akademik iyimserlik düzeyleri yüksek düzeyde bulunmuştur. Öğretmenlerin akademik iyimserlikleri mesleki kıdemlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Yine araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin örgütsel öğrenme düzeyleri ile akademik iyimserlikleri arasında orta düzeyli pozitif ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre ise "örgütsel öğrenme, akademik iyimserliğin anlamlı bir yordayıcısıdır" denilebilir.
Okulların örgütsel öğrenmeleri ile öğretmenlerin motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Bu araştırma "okullardaki örgütsel öğrenme ile öğretmenlerin motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi" belirlemek amacıyla yapılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel öğrenme algıları ve motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlayan araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evreni, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Uşak ilindeki ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Uşak ilindeki 374 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada uygun örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırmada veriler "Örgütsel Öğrenme Ölçeği" ve "Öğretmen Motivasyon Ölçeği" ile toplanmıştır Verilere hangi tür analizlerin yapılması gerektiğini tespit etmek için araştırma değişkenlerine yönelik çarpıklık ve basıklık katsayılarına bakılmıştır. Verilerin normal dağıldığı anlaşıldığından, araştırmada "t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, öğretmenler okullarda örgütsel öğrenmenin yüksek düzeyde olduğu algısına sahiptirler. Öğretmenlerin örgütsel öğrenmeye yönelik algıları cinsiyetlerine göre farklılaşmazken, kıdem değişkenine göre farklılık gösterdiği görülmektedir. 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenler örgütsel öğrenmenin daha düşük olduğunu düşünmektedirler. Öğretmenlerin örgütsel öğrenme algıları aynı okulda çalışma süresi ve mezuniyet durumlarına göre farklılaşmamaktadır. Okuldaki öğretmen sayısına göre ise öğretmenlerin örgütsel öğrenme algıları farklılık göstermektedir. Okullarda 31 ve üzeri sayıda meslektaşıyla görev yapan öğretmenler, örgütsel öğretmenin okullarda daha yüksek olduğunu düşünmektedirler. Okul düzeyi değişkenine göre de öğretmenlerin örgütsel öğrenme algıları arasında farklılık bulunmaktadır. İlkokullarda görev yapan öğretmenler, ortaokul ve lisedeki öğretmenlere göre örgütsel öğrenme düzeyini daha yüksek bulmaktadırlar. Öğretmenlerin motivasyon düzeyi yüksektir. Öğretmenlerin motivasyonları cinsiyetlerine göre farklılaşmaktadır. Kadın öğretmenlerin motivasyon düzeyleri erkek öğretmenlere göre daha yüksektir. Yine öğretmenlerin kıdemleri arttıkça motivasyon düzeyleri azalmaktadır. Aynı okulda çalışma süresi fazla olan öğretmenlerin motivasyon düzeyleri de yüksektir. Öğretmenlerin motivasyon düzeylerinin okuldaki öğretmen sayısı ve mezuniyet değişkenlerine göre ise farklılık göstermediği anlaşılmaktadır. Okul düzeyine göre de ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin diğer okul dizeylerine yönelik daha yüksek motivasyona sahip oldukları görülmektedir. Öğretmenlerin örgütsel öğrenmenin, bilgiyi analiz etme, bilgiyi arama, bilgiyi saklama hatırlama kullanma boyutlarına yönelik algıları ile motivasyon düzeyleri arasında anlamlı orta dereceli bir ilişki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Öğrenme, Motivasyonu, Öğrenme
Okulların örgütsel öğrenme düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, okulların örgütsel öğrenme düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın evrenini 2019 – 2020 öğretim yılında Kütahya ilinin Gediz ilçesinde görev yapan 610 öğretmen, araştırmanın örneklemini ise 404 ilkokul, ortaokul ve lise öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada basit tesadüfî örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırmada veriler "Örgütsel Öğrenme Ölçeği" ve " Öğretmenler İçin Örgütsel Sessizlik Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde doğrulayıcı faktör analizi, aritmetik ortalama, tek yönlü varyans analizi, t-Testi, Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin okullarda örgütsel öğrenmeye yönelik "sürekli öğrenme, şeffaflık, bilişsel süreçler, soruna yönelik olma" algı düzeyleri ve okullarda genel olarak uygulanma düzeyine yönelik algılarının da yüksek düzeyde olduğu görülmektedir. Araştırmada örgütsel öğrenme uygulamalarına yönelik öğretmen algılarının, örgütsel öğrenmenin bazı boyutlarında, mesleki kıdem, aynı okulda görev süresi, çalışılan okul düzeyi ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği, ancak okulda bulunan öğretmen sayısı değişkenine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın diğer değişkenine ilişkin sonuçlardan da öğretmenlerin okullarda örgütsel sessizliğe yönelik " okul ortamı ve sessizliğin kaynağı" boyutlarına yönelik algı düzeylerinin düşük, " duygu, yönetici ve izolasyon" boyutlarına yönelik algılarının orta düzeyde olduğu anlaşılmaktadır. Örgütsel sessizliğin okullarda genel olarak var olma düzeyine yönelik öğretmen algılarının düşük düzeyde olduğu görülmektedir. Öğrtemenlerin örgütsel sessizlik düzeyleri cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermezken, aynı okulda çalışma süresi, kıdem, çalışılan okul düzeyi, okulda bulunan öğretmen sayısı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Yine araştırmada okulun örgütsel öğrenme düzeyi ile öğretmenlerin örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde ise, öğretmenlerin okullardaki örgütsel öğrenmenin sürekli öğrenme, şeffaflık, bilişsel süreçler, soruna yönelik olma boyutları ve geneline yönelik algıları ile örgütsel sessizlikleri arasında negatif yönlü orta dereceli bir ilişki tespit edilmiştir. Son olarak araştırmada öğretmenlerin okullarda örgütsel öğrenme uygulamalarına yönelik şeffaflık ve soruna yönelik olma algılarının örgütsel sessizlik düzeylerini anlamlı bir şekilde yordadığı, ancak sürekli öğrenme ve bilişsel süreçler boyutlarının ise öğretmenlerin örgütsel sessizlik düzeylerini anlamlı bir şekilde yordamadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Okullarda Örgütsel Öğrenme, Örgütsel Sessizlik
Spor işletmelerinde öğrenen örgüt algısı ile örgütsel yaratıcılık arasındaki ilişki
Çalışmada genel amaç, öğrenen organizasyon olma düzeyleri ile örgütsel yaratıcılık algılamaları arasındaki ilişkisinin spor işletmeleri açısından değerlendirilmesidir. Çalışmanın bir diğer amacı ise; cinsiyet, eğitim düzeyi, medenî durum ve mesleki kıdemlerine göre öğrenen örgüt algısı ve örgütsel yaratıcılık düzeylerinin incelenmesidir. Bu çalışmada, betimsel araştırma yöntemlerinden ilişkisel sorgulama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul'da spor hizmet alanında faaliyet gösteren işletmelerde görev yapan çalışanlar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini (n=249) gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara çalışma hakkında bilgi verildikten sonra çalışmaya katılım, gönüllülük esasına dayalı olarak yürütülmüştür. Katılımcılara kişisel bilgi formu, "Öğrenen Örgüt Algı Ölçeği" ve "Örgütsel Yaratıcılık Ölçeği" uygulanmıştır. Elde edilen veriler IBMM SPSS 25 paket programına aktarılmıştır. İstatistiksel analiz olarak Mann Whitney U, Kruskal Walls H ve Korelasyon analizi kullanılmıştır. Grup ortalamaları arasındaki farkı test etmek için α = 0.05 anlamlılık düzeyi kullanılmıştır. Katılımcıların öğrenen organizasyona ilişkin algıları genel olarak incelendiğinde, katılımcıların öğrenen organizasyona ilişkin algı düzeylerinin yüksek olduğu söylenebilir. Katılımcıların öğrenen organizasyona ilişkin algıları yüksek düzeyde belirlenmiştir. Katılımcıların cinsiyetine göre öğrenen örgüt kişisel hâkimiyeti ve sistem düşüncesi alt boyutlarında anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Eğitim değişkeninin öğrenen örgüt düzeyinde belirleyici olmadığı tespit edilmiştir. Katılımcıların yaşının takım halinde öğrenme boyutunu etkilediği ve 20-25 yaş aralığındaki bireylerin takım halinde öğrenme düzeylerinin daha yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Öğrenen örgütün kişisel hâkimiyet düzeyinin kıdem düzeyine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Spor yapan ve yapmayan bireylerin öğrenen organizasyon düzeylerinin benzer olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkeninin örgütsel yaratıcılığı; Bireysel boyutun düzeyini ve toplumsal boyutu etkilediği anlaşılmaktadır. Bireysel boyutun düzeyinin eğitim değişkenine göre farklılaştığı belirlenmiştir. Katılımcıların yaşlarına göre bireysel boyut düzeylerinin farklılaştığı, kıdem değişkenine göre örgütsel yaratıcılık düzeylerinin ise benzer olduğu belirlenmiştir. Spor yapan ve yapmayan bireylerin örgütsel yaratıcılık düzeylerinin benzer olduğu tespit edilmiştir. Öğrenen örgüt düzeyi arttıkça örgütsel yaratıcılık düzeyinin arttığı ve pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Sürdürülebilir liderlik ile öğrenen örgüt arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada Yozgat ili kamu ilkokullarındaki okul müdürlerinin sürdürülebilir liderlik davranışlarıyla, okulların öğrenen örgüt olmaları arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın diğer bir amacı ise okul müdürlerinin görüşlerine göre sürdürülebilir liderliği ve öğrenen örgütü destekleyen ve engelleyen yönlerin neler olduğunu ortaya çıkarmaktır. Araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma modelden "açımlayıcı sıralı desen" kullanılmıştır. Çalışmanın nicel bölümünde "yordayıcı ilişkisel desen" nitel bölümünde "olgu bilim desen" kullanılmıştır. Örneklemin evreni en iyi temsil edebilmesini gerçekleştirmek için "tabakalı örneklem alma yöntemi" uygulanmıştır. Verilerin toplanması için araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan "Okullarda Sürdürülebilir Liderlik Ölçeği (OSLÖ)" ve Güçlü ve Türkoğlu (2002) tarafından geliştirilmiş olan "Öğrenen Organizasyonlar Anketi (ÖOA)" kullanılmıştır. OSLÖ ve ÖOA'ya yönelik analizlerde, iki kategorili değişkenlerin karşılaştırmaları için "t-Testi", kategorik değişkeni üç veya üstü olan karşılaştırmalar için "tek yönlü varyans analizi" uygulanmıştır. Araştırmanın nitel aşamasında okul müdürleri ile yapılmış olan görüşmelerin dökümleri sürdürülebilir liderlik ve öğrenen örgütler için "betimsel analiz" ve "içerik analizi" teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Okul müdürlerinin sürdürülebilir liderlik davranışlarına yönelik öğretmen görüşleri cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim düzeyi, kıdem, okuldaki kıdem ve mezun olunan fakülte değişkenlerine göre farklılık göstermemektedir. Sürdürülebilir liderlik davranışının sergilendiği okullarda iyi bir ekip (yönetim), geçmişe ait başarı, yüksek başarı beklentisi, güçlü bir kurum kültürünün var olduğu belirlenmiştir. Sürdürülebilir liderlik için veli desteğinin önemli bir faktör olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okulların öğrenen örgüt olduğuna dair öğretmen görüşleri demografik değişkenlere göre farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin okul müdürlerinin sürdürülebilir liderlik özelliklerinden insan kaynağının geliştirilmesi için yaptıkları faaliyetlerin okullarının öğrenen örgüt olmalarını teşvik ettiği belirlenmiştir.
Lise müdürlerinin öğretim liderliği davranışları ile öğretmenlerin öğrenen okul algısı arasındaki ilişki
Bu araştırmada öğretmenlerin lise müdürlerinin öğretim liderliği davranışları algısı ile öğrenen okul algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. İlişki düzeyini tespit etmek amacıyla araştırmada ilişkisel tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Niğde Merkez ilçede lise kademesinde görev yapmakta olan 1085 öğretmen oluşturmaktadır. Bu evrende görev yapan 305 öğretmen seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiş ve araştırmanın örneklemi oluşturulmuştur. Veri toplama sürecinde 202 öğretmenden elde edilen veriler kullanılmıştır. İhtiyaç duyulan verilere ulaşmak için Kişisel Bilgi Formu, Öğretim Liderliği Davranışları Ölçeği ve Öğrenen Okul Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Öğretmen algılarına göre öğretim liderliği ve öğrenen okul ölçeği toplam puanları hesaplanmış sonrasında lise müdürlerinin öğretim liderliği davranışları ile öğretmenlerin öğrenen okul algısı arasındaki ilişki düzeyini ortaya çıkarmak için pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Ayrıca lise müdürlerinin öğretim liderliği davranışlarının öğretmenlerin öğrenen okul algılarını ne düzeyde yordadığını ortaya koymak amacıyla basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır.Araştırma sonucu ortaya çıkan bulgular incelendiğinde lise müdürlerinin öğretim liderliği davranışları ile okullarının öğrenen okul olma algıları arasında yüksek ve pozitif düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu bunun yanında lise müdürlerinin Öğretim liderliği davranışlarının öğrenen okulun anlamlı bir yordayıcısı olduğu ortaya konmuştur.
Okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan yönetici ve öğretmenlerin öğrenen okul ve takım çalışmasına yönelik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmada okul öncesi eğitim kurumlarındaki öğretmen ve yöneticilerin öğrenen okul ve takım çalışması algıları ve bu algıların demografik özelliklerine göre farklılıkları incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç çerçevesinde; yönetici ve öğretmenlerin öğrenen okul ve takım çalışması algılarının demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği belirlenmiş aynı zamanda öğrenen okul ve takım çalışması algıları arasındaki ilişki incelenerek yorumlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu İstanbul iline bağlı bağımsız anaokullarındaki öğretmen ve yöneticilerden oluşmaktadır. Araştırmada Öğrenen Okul ve Takım Algısı Ölçekleri kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 26 ve IBM SPSS Amos programları ile analiz edilmiş; tanıtıcı istatistikler, bağımsız örneklem testi ve tek yönlü varyans analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yönetici ve öğretmenlerin öğrenen okul ve takım algılarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Yönetici ve öğretmenlerin öğrenen okul algılarının alt boyutlarında yaşa, medeni duruma ve mesleki kıdeme göre anlamlı farklılık göstermediği; Zihni Modeller alt boyutunun cinsiyete ve eğitime göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yönetici ve öğretmenlerin okuldaki hizmet sürelerinde Öğrenen Okul Algıları ölçeği genelinde ve Paylaşılan Vizyon alt boyutunda anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Yönetici ve öğretmenlerin takım algılarının alt boyutlarında yaşa, cinsiyete, eğitime ve mesleki kıdeme göre anlamlı farklılık göstermediği; medeni durumun Takım Algısı Ölçeği Etkileşim ve Dayanışma alt boyutunda anlamlı farklılığa sebep olduğu görülmüştür. Yönetici ve öğretmenlerin hizmet sürelerine göre Takım Algıları ölçeği genelinde ve alt boyutlarında farklılık tespit edilmiştir. Okuldaki görevine göre, yöneticilerin takım algısının bağlılık ve işbirliği, gelişme ve iş doyumu alt boyutları ve ölçeğin genelinde daha yüksek olduğu; benzer şekilde yöneticilerin öğrenen okul algısının Zihni Modeller ve Kişisel Hakimiyet alt boyutlarında daha yüksek olduğu görülmüştür. Çalışma kapsamındaki öğretmen ve yöneticilerin öğrenen okul ve takım algısı ilişkisi korelasyon analizinde pozitif yönlü orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bilgi ataleti ve örgütsel öğrenmenin girişimci davranış üzerine olan etkisi: Osmaniye ili organize sanayi bölgesi uygulaması
Atalet kavramının insan davranışlarına uyarlanması, yöneticilerin problem çözme ve karar verme noktasında sıklıkla rutin ve sabit bir metoda başvurmaları ve bunun sonucunda ise rakipleri tarafından kolaylıkla öngörülebilen stratejiler geliştirmelerini açıklamaktadır. Bu durum, günümüz hızla değişen rekabetçi şartlarına uyum sağlamak zorunda olan örgütlerin dinamik çevresel beklentilere cevap verme etkinliğini olumsuz yönde etkiler ve ayakta kalabilmek için sürekli değişen çevreye uyum sağlayıcı stratejiler ve yapılar için gerekli olan yenilikçi iklimin oluşumunda da engelleyici rol oynar. Örgütlerin ve yöneticilerin atalet olgusuna yenilmemek için kullanabilecekleri en etkili yöntem bilgidir. Bilgi öğrenme yolu ile kazanılır. Öğrenme, bilgi ve tecrübe sonucu bireylerin zihinsel ve davranışsal yönde değişimi olarak tanımlanmaktadır. Örgütsel öğrenme ise bireylerde bulunan bilginin iş grupları ve takımlar aracılığı ile nihai olarak örgüt geneline nüfuz etmesidir. Atalet halinden kurtulan ve değişime karşı direnç göstermeyen bireyler ve yöneticiler girişimci davranarak dış çevredeki olaylara karşı hesaplanabilen rasyonel riskler alırlar ve fırsatlardan azami ölçüde yararlanırlar. Çevresel fırsatlardan girişimci ve yenilikçi davranış gösteren bireyler aracılığı ile yararlanan örgütler, yenilik kapasitelerini arttırır ve örgütsel kırılganlıklarını azaltırlar. Bu doğrultuda tasarlan bilgi ataleti ve örgütsel öğrenmenin girişimci davranış üzerine olan etkisi başlıklı çalışmada, imalat sektörü yöneticilerinin adı geçen kavramlar ile ilgili tutumlarının, anket yöntemi kullanılarak ölçülmesi ve kavramlar arasındaki ilişkilerin yapısının ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında inceleme yapılan mevcut durum, çeşitli boyutları ile tespit edilmiş ve gerekli çıkarımlar sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Bilgi, Bilgi Ataleti, Girişimcilik, Girişimci Davranış, Örgütsel Öğrenme.
Etik iklim, örgütsel öğrenme ve yenilikçi davranış ilişkisi üzerine bir araştırma
Teknoloji, ekonomi ve sosyal alanlardaki gelişmelere bağlı olarak örgütler son zamanlarda, daha verimli ve ahlâklı çalışma ortamlarına daha çok ihtiyaç duymaktadırlar. Bilgiyi etkin kullanma isteği, yenilikçi ve üretken davranma, performanslı, verimli ve ahlâklı çalışma eğilimleri etik iklim, örgütsel öğrenme, yenilikçilik ve yenilikçi davranış konularına iş hayatında ciddi bir yaygınlık kazandırmıştır. Özellikle son otuz yıl içerisinde değişim faktörünün etkileri dikkate alındığında; gelişmeleri benimseme yönünden örgütsel öğrenmenin, bu gelişmelerin norm ve değerlere uygunluğu bakımından etik iklimin, değişime ayak uydurma bakımından da yenilikçi düşünme ve davranmanın toplumlar ve örgütler açısından son derece hayati önem taşıdıklarını söyleyebiliriz. Bu çalışmada, etik iklim, örgütsel öğrenme ve yenilikçi davranış kavramları arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) üretimden satışlar büyüklüğü kriterini referans alarak belirlediği 2016 Türkiye'nin en büyük birinci 500 sanayi kuruluşu beyaz yakalı çalışanlar üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacına bağlı olarak, öncelikle kavramlar ile ilgili geniş alanyazın taraması yapılmış ve kuramsal bilgiler aktarılmıştır. Daha sonra, birinci elden veri toplama tekniği tercih edilerek, oluşturulan araştırma anketi çalışanlara uygulanmıştır. Araştırmanın analizlerine 526 katılımcıdan elde edilen veriler dahil edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla yapılan korelasyon analizi sonucunda; etik iklimin araççılık alt boyutu hariç diğer tüm alt boyutları ile örgütsel öğrenme ve yenilikçi davranış arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, örgütsel öğrenmenin tüm alt boyutları ile yenilikçi davranış arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Değişkenlerin birbirleri üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmak için regresyon analizleri yapılmıştır. Etik iklimin başkalarının iyiliğini isteme, kurallar, bağımsızlık alt boyutları örgütsel öğrenmeyi pozitif; kanunlar ve kodlar, araççılık alt boyutlarının ise negatif yönlü etkilediği ve araççılık alt boyutu hariç diğer tüm etik iklim boyutlarının da yenilikçi davranışları pozitif yönde etkiledikleri tespit edilmiştir. Öte yandan, örgütsel öğrenme yenilikçi davranış ile pozitif yönlü ilişkili bulunmuştur. Örgütsel öğrenmenin etik iklim ve yenilikçi davranış ilişkisinde ara değişken rolünü test etmek amacıyla ılımlı basit arabuluculuk analizi yapılmıştır. Etik iklim ve yenilikçi davranış ilişkisinin örgütsel öğrenme değişkeni etkisinde kaldığı anlaşılmış, örgütsel öğrenmenin bu ilişkide ara değişken olarak arabuluculuk rolüne sahip olduğu tespit edilmiştir. Doktora tezi olarak gerçekleştirilmiş bu çalışmanın yöneticilere ve çalışanlara uygulamada yol gösterici özelliğe sahip olduğu, sonuçların bilimsel araştırmalar ve analizler için farklı çıkarımlara kaynak olacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Etik iklim, örgütsel öğrenme, yenilikçilik, yenilikçi davranış.
İnovasyon türleri ve performans ilişkisinde teknoloji yeteneği ve örgütsel öğrenmenin aracı rolü
Araştırmamızda kamu sektöründeki eğitim kurumlarında inovasyon türleri ile okul performansı arasındaki ilişkide teknoloji yeteneği ve örgütsel öğrenmenin aracı rolü incelenmiştir. Okul performansını arttırdığı düşünülen ancak çoğu kez performans üzerinde anlamlı bir etkisi olmayan uygulamalar ve yatırımlar yerine hangi tür inovasyonun okul performansına daha fazla katkı sağladığı araştırılırken, teknoloji yeteneği ve örgütsel öğrenmenin okul performansı üzerinde aracı bir rolünün olup olmadığı araştırılmıştır. Eğitim kurumlarının varlıklarını sürdürebilmeleri ve üst düzey bir performans sergileyebilmeleri öncelikle çevresel değişimleri algılayabilmelerine ve bir bütün olarak çevresel değişikliklere uygun yenilikler geliştirebilmelerine bağlıdır. Değişim ve gelişimin kesintisiz bir süreç olduğu gerçeğinden hareketle bu değişim ve gelişimleri içselleştirme sürecinde değişim ve yeniliklere uyum sağlanması aşamasında inovasyonun okullar açısından hayati öneme sahip olduğu görülmektedir. Bu nedenle okulların varlığını sürdürebilmeleri ve gelişimlerini sağlayabilmeleri için okul performansı ve inovasyonun birlikte ele alınması gerektiği söylenebilir. Ayrıca tek tip bir inovasyona yönelmek bir eğitim kurumunu bütün olarak dönüştürmek için gereken performansı sağlamayabilir. Bu nedenle hizmet inovasyonunun yanında yönetim ve süreç inovasyonlarının da performans üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Okul gibi öğrenmenin önemli olduğu örgütlerde örgütsel öğrenme ve teknoloji yeteneğinin inovasyon yaratma gücü dolayısı ile okul performansına etki etme sürecinde aracı rollerinin olup olmadığı incelenerek performansa etki eden kavramlar ortaya çıkartılmak istenmiştir. İstanbul geneli lise ve dengi eğitim kurumlarından orta ve büyük ölçekli ortaöğretim okullarında toplamda 306 idareci ve öğretmen üzerinde anket yöntemi kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler olarak ele alınan ürün inovasyonu, yönetim inovasyonu, süreç inovasyonu ile teknoloji yeteneği ve örgütsel öğrenme kavramlarının bağımlı değişken olan okul performansı üzerindeki etkilerini incelemek üzere güvenilirlik analizi, faktör analizi, regresyon analizi SPSS.20.OO İstatistik programı kullanılarak yürütülmüştür. Anahtar Kelimeler: Hizmet İnovasyonu, Yönetim İnovasyonu, Süreç İnovasyonu, Teknoloji Yeteneği, Örgütsel Öğrenme ve Performans.
Öğrenen okul oluşturmada okul müdürlerinin öğrenen liderlik rolü
Bu araştırmada, öğrenen örgüt oluşturmada okul müdürlerinin öğrenen liderlik rollerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, öğrenen örgütün yapısı, işlevleri, özellikleri ve örgütsel öğrenme açıklanmış; öğrenen örgüt yaklaşımının eğitimdeki yansıması olan öğrenen okulun özellikleri ve öğrenen okulda müdürün öğrenen liderlik rolleri ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Yerli ve yabancı alan yazın taranarak var olan durum olduğu gibi ortaya konmaya çalışıldığı için bu araştırma betimsel bir çalışmadır. Araştırmada ulaşılan bulgular öz olarak şunlardır: Öğrenen örgüt lideri, örgüt vizyonunu örgüt üyeleriyle birlikte belirler; yeniliklere açıktır, eleştirilerinde yapıcıdır ve her türlü eleştiriyi de önyargısız değerlendirir; sürekli öğrenmeye devam eder ve bu özelliğiyle model olur; sistem düşünüşüne sahiptir, eylemler arası ilişkileri görür, insanları suçlamaz sistemi sorumlu tutar. Okulun öğrenen örgüte dönüşmesinde ön koşullardan biri öğrenen okul kültürüdür. Günümüzde okuldan ?öğreten okul?dan çok ?öğrenen okul? rolü beklenmektedir. Öğrenen okul, öğretmenlere mesleki uygulamaları paylaşmak için gerekli zamanı sağlar; öğrencilerin öğrenmelerini ister, onlara bir şey öğretmeye çalışmaz. Öğrenen lider, öğrenmek isteyen işgörenlerine güven verir ve destek sağlar; öğrenen okulu başlatmanın anahtarıdır. Öğrenen okul hazır bir yapı değildir ve bir gecede ortaya çıkmaz; bir yönetim anlayışıdır ve aşama aşama geliştirilir. Öğrenen liderin yeni adı CLO (Chief Learning Officer: En Üst Öğrenici)'dur. Öğrenen lider vizyoner, değişim ajanı, eğitimsel lider, model alınan lider ve yönetici rollerine sahiptir. Uygulayıcılar için öneriler öz olarak şunlardır: Okul müdürleri, işgörenlerindeki gizil gücü ortaya çıkarmalı ve geliştirmeli; başarısızlıkları fırsat olarak algılamalı ve değerlendirmeli; okullarında bir öğrenme kültürü yaratmalıdırlar. Okul müdürleri, yeni düşünceleri teşvik etmeli risk almayı özendirmelidir. Araştırmacılar için öneriler öz olarak şunlardır: MEB, Milli Eğitim Müdürlükleri ve öğretmenlerin öğrenen örgüt oluşturmadaki rolleri araştırılabilir. Mevcut okul müdürlerinin öğrenen lider rolünü ne derece gerçekleştirebildikleri araştırılabilir.
Spor organizasyonlarında organizasyonel öğrenme yeteneği, entelektüel sermaye ve iş tatmini ilişkisi
Spor organizasyonlarının sahip oldukları organizasyonel öğrenme yeteneği öğrenen bir organizasyon yaratmada önemli bir kaynaktır. Bu kaynağın etkili ve verimli bir şekilde yönetilmesi organizasyonun başarısında anahtar rol oynamaktadır. Organizasyonel öğrenme süreci sonunda ortaya çıkan değerlerin doğru anlaşılması ve gerektiğinde düzeltmelerin yapılarak daha etkili duruma getirilmesi organizasyonlar açısından bir gerekliliktir. Öğrenme süreci sonunda ortaya çıkan ve değer yaratan entelektüel varlıklar öğrenen organizasyonların en önemli kaynaklarıdır. Bu kaynakların yarattığı olumlu ve motivasyonel ortamın çalışanların performansına etki etmesi beklenen bir durumdur. Mevcut bu beklentiler ışığında bu çalışmanın ilk amacı; spor organizasyonlarının organizasyonel öğrenme yeteneklerini belirlemek, bu yeteneğin entelektüel sermaye ile olan ilişkisini açıklamak ve bu ilişkinin çalışanların iş tatmini düzeylerine etkisini ortaya koymaktır. Yapılan analizler sonucunda organizasyonel öğrenme yeteneği faktörleri olan öğrenme bağlılığı, sistem anlayışı, açıklık ve deneyleme ve bilgi transferi faktörlerinin entelektüel sermaye bileşenleri ile arasında anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca analizler sonucunda entelektüel sermaye bileşenleri olan insan sermayesi, yapısal sermaye ve ilişki sermayesi ile çalışanların iş tatmini seviyeleri arasında anlamlı ilişkiler tespit edilirken; organizasyonel öğrenme yeteneği ile iş tatmini arasında anlamlı ilişkiler tespit edilememiştir. Araştırmanın diğer amacı ise; katılımcıların organizasyonel öğrenme yeteneği, entelektüel sermaye ve iş tatmini algılarının demografik özellikler, deneyim süresi ve çalıştıkları kuruma göre farklılaşma durumunu belirlemektir. Bu doğrultuda yapılan analizler sonucunda, katılımcıların organizasyonel öğrenme yeteneği, entelektüel sermaye ve iş tatmini algıları aylık ortalama gelir düzeyleri ve çalıştıkları kuruma bağlı olarak farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir.
Knowledge management within the context of business organizations: The case of Factiva
In the recent years organization have faced with new challenges throughout the world. Together with globalization new markets have been opened and the existing markets have grown rapidly. Hence the need for knowledge has arisen very much. Organizations began to need more information about the markets, about their competitor, and also about other effective factors, which would influence their functioning throughout the world market. The need for knowledge is not solely tied to this change but organizations in order to become more competitive need to make developments and learn the needs and expectations of their customers. So this need became the second motive in the organizational search of knowledge. From this need of the organizations for more knowledge and information the Knowledge Management has emerged. Nowadays many organizations regard knowledge and information as valuable assets of their organizations and apply programs within their organizations to organize the flow of knowledge. But organizations do not possess all the necessary tools to continue such programs and they get help from outer sources. These sources are mainly the firms that deal with developing the tools and technology necessary to search, identify, gather, categories, and deliver knowledge. So these studies mainly deal with two subjects. First of these subjects is knowledge and Knowledge Management. To this aim a literature survey has been presented in the first part. The second part deals with the organizations, which have the expertise of producing technological Knowledge Management tools. So in the second part of this study Factiva, a technology producing firm working in the field of Knowledge Management, is analyzed. Key Words: Knowledge, Organizational Culture, Knowledge Management, Web-based Technology, Organizational Learning VI
Değişen liderlik rolleri perspektifinde okul yöneticilerinin öğretmen performansını yönetmesi
Okul yöneticilerinin öğretmen performansına bakış açısı geleneksel yönetici algılarının da etkisiyle uzun yıllar boyunca sadece öğretmen performansının ölçülmesi şeklinde olmuştur. Bu ölçme de öğretmenin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen standartlarına sahip olup olmadığının tespiti, öğretmenlerin birbirleriyle olan kıyaslamaları şeklinde sıralamalarının belirlenmesi, ders ortamlarında öğretmenlerin gözlemlenmesi sonucu sicil verilmesi gibi yöntemler kullanılmıştır. Bu anlamda okul yöneticilerinin öğretmen performansına bakış açısı değerlendirme ile sınırlı kalmıştır denilebilir. Diğer taraftan öğretmenlerin istenen performans standardının altında kaldığında neler yapılabileceği, tekrar nasıl motive edileceği, mevcut çalışanların performansının nasıl arttırılabileceği gibi sorunların çözümü ise böyle bir yaklaşımda cevapsız kalmıştır.Günümüzde ise okul yöneticilerinin değişen liderlik yaklaşımları çerçevesinde performansa bakış açıları da değişmiş ve performans değerlendirme yaklaşımı, yerini daha kapsamlı bir süreç olan performans yönetimine bırakmıştır.Buna göre okul yöneticisi dönüşümcü, müdahaleci, yenilikçi, vizyon sahibi, kolaylaştırıcı iç danışman ve gözlemci rolünü üstlenmiştir. Okul yöneticisinin sahip olması gereken her bir rol tek başına ciddi yetkinlikler gerektirirken; öğretmenin sürekli öğrenme, kendini geliştirme ve değişime hazır olması desteklenmelidir.Bir okul yöneticisi, öğretmenlerin sürekli gelişimleri, yeni bilgilerle donanımları ve değişikliklere ayak uydurmaları için sürekli geliştirme programları yapabilmelidir. Öğretmenlerin gelişmesini, okulun öncelikli bir amacı haline getirmelidir. Öğretmenleri geliştirmeye karşı duyarlılık geliştirerek, etkinlikleri öğretmenlerle birlikte planlaması, hizmetiçi eğitim etkinliğinin yararlı ve kalıcı olmasına katkıda bulunacaktır. Bu şekilde sürekli yetiştirilen, geliştirilen ve yetkinleştirilen öğretmenler, aldıkları eğitimi, sınıflarındaki öğrencilere yansıtacak, eğitim öğretimin niteliği artacak ve Türk Milli Eğitiminin amaçlarını gerçekleşme düzeyi yükselecektir.Anahtar Kelimeler: Yönetici liderlik rolleri, Performans yönetimi, performans değerlendirme, öğretmen gelişimi, paylaşılan vizyon.
İstanbul ili Bayrampaşa ilçesindeki resmi ilköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinin öğrenen organizasyona ilişkin algıları
Bu arastırmanın amacı, ilköğretim okullarında öğrenen organizasyona ait özelliklerin (öğrenen organizasyonun bes disiplini boyutunda), yönetici ve öğretmen algılarına göre ne düzeyde gerçeklestiğini tespit etmektir. Arastırmanın örneklemini, 2005-2006 eğitimöğretim yılında ?stanbul ili Bayrampasa ilçesinde bulunan, 25 resmi ilköğretim okulunda görevli, basit tesadüfi örneklem yöntemiyle seçilen 58 yönetici (müdür ve müdür yardımcısı) ve 240 öğretmen (sınıf ve brans öğretmenleri) olmak üzere toplam 298 kisi olusturmaktadır. Tarama modeli kullanılan arastırmada, amaca ulasabilmek için veri toplama aracı olarak anket kullanılmıstır. Frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız grup ?t? testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), non-parametric Kruskal Wallis ve Mann Whitney-U testi arastırmada kullanılan istatistiksel tekniklerdir. Farklılıklarda anlamlılık düzeyi olarak .05 alınmıstır. Arastırma; giris, ilgili literatür, yöntem, bulgular ve yorum, sonuç-tartısma ve öneriler olmak üzere bes bölüm altında toplanmıstır. ?lköğretim okullarında öğrenen organizasyona ait özelliklerin, yönetici algılarına göre ?yüksek?, öğretmen algılarına göre ise ?orta? düzeyde gerçeklestiği saptanmıstır. Algılar, tüm disiplinlerde yöneticiler lehine farklılasmaktadır. Yönetici ve öğretmenler genel olarak, ilköğretim okullarında kendilerini gelistirebilmeleri için mevcut olanakları yetersiz bulmaktadır, takım çalısmasına katılmaya isteklidir ve yapılan takım çalısmalarından memnundurlar. Yöneticilerde ve öğretmenlerde sorunların kaynağını dısarıda görme eğilimi vardır. Erkekler bayanlara göre daha olumlu düzeyde okulda ortak bir vizyonun olduğunu düsünmektedir, sistem düsüncesine daha hakimdir ve takım çalısmalarına daha yatkındırlar. Algılar, tüm disiplinlerde yasça büyük ve mesleki kıdemi fazla olan yönetici ve öğretmenler lehine farklılasmaktadır ve yöneticilerin çoğunluğu eğitim yönetimi konusunda ya eğitim almamıs ya da yetersiz bir eğitim almıstır. Arastırmanın bazı önerileri sunlardır: Okullarda öğrenmeye dayalı bir kurum kültürü olusturulmalıdır. Hizmet içi eğitimler, katılanların gereksinimlerini karsılayacak ve ilgilerini çekecek hale getirilmeli ve daha sık yapılmalıdır. Öğretmenler arasında takım çalısması yapmayı gerektirecek uygun ortamlar yaratılmalı ve takım çalısması tesvik edilmelidir. Okullarda paylasılan bir vizyon gelistirebilmek için kararlarda öğretmenlerin görüsleri de alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Öğrenen organizasyon, öğrenme, örgütsel öğrenme, öğrenen okul