Öğrenen organizasyonlar
96 theses under this subject heading
İnovasyon türleri ve performans ilişkisinde teknoloji yeteneği ve örgütsel öğrenmenin aracı rolü
Araştırmamızda kamu sektöründeki eğitim kurumlarında inovasyon türleri ile okul performansı arasındaki ilişkide teknoloji yeteneği ve örgütsel öğrenmenin aracı rolü incelenmiştir. Okul performansını arttırdığı düşünülen ancak çoğu kez performans üzerinde anlamlı bir etkisi olmayan uygulamalar ve yatırımlar yerine hangi tür inovasyonun okul performansına daha fazla katkı sağladığı araştırılırken, teknoloji yeteneği ve örgütsel öğrenmenin okul performansı üzerinde aracı bir rolünün olup olmadığı araştırılmıştır. Eğitim kurumlarının varlıklarını sürdürebilmeleri ve üst düzey bir performans sergileyebilmeleri öncelikle çevresel değişimleri algılayabilmelerine ve bir bütün olarak çevresel değişikliklere uygun yenilikler geliştirebilmelerine bağlıdır. Değişim ve gelişimin kesintisiz bir süreç olduğu gerçeğinden hareketle bu değişim ve gelişimleri içselleştirme sürecinde değişim ve yeniliklere uyum sağlanması aşamasında inovasyonun okullar açısından hayati öneme sahip olduğu görülmektedir. Bu nedenle okulların varlığını sürdürebilmeleri ve gelişimlerini sağlayabilmeleri için okul performansı ve inovasyonun birlikte ele alınması gerektiği söylenebilir. Ayrıca tek tip bir inovasyona yönelmek bir eğitim kurumunu bütün olarak dönüştürmek için gereken performansı sağlamayabilir. Bu nedenle hizmet inovasyonunun yanında yönetim ve süreç inovasyonlarının da performans üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Okul gibi öğrenmenin önemli olduğu örgütlerde örgütsel öğrenme ve teknoloji yeteneğinin inovasyon yaratma gücü dolayısı ile okul performansına etki etme sürecinde aracı rollerinin olup olmadığı incelenerek performansa etki eden kavramlar ortaya çıkartılmak istenmiştir. İstanbul geneli lise ve dengi eğitim kurumlarından orta ve büyük ölçekli ortaöğretim okullarında toplamda 306 idareci ve öğretmen üzerinde anket yöntemi kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler olarak ele alınan ürün inovasyonu, yönetim inovasyonu, süreç inovasyonu ile teknoloji yeteneği ve örgütsel öğrenme kavramlarının bağımlı değişken olan okul performansı üzerindeki etkilerini incelemek üzere güvenilirlik analizi, faktör analizi, regresyon analizi SPSS.20.OO İstatistik programı kullanılarak yürütülmüştür. Anahtar Kelimeler: Hizmet İnovasyonu, Yönetim İnovasyonu, Süreç İnovasyonu, Teknoloji Yeteneği, Örgütsel Öğrenme ve Performans.
Spor organizasyonlarında organizasyonel öğrenme yeteneği, entelektüel sermaye ve iş tatmini ilişkisi
Spor organizasyonlarının sahip oldukları organizasyonel öğrenme yeteneği öğrenen bir organizasyon yaratmada önemli bir kaynaktır. Bu kaynağın etkili ve verimli bir şekilde yönetilmesi organizasyonun başarısında anahtar rol oynamaktadır. Organizasyonel öğrenme süreci sonunda ortaya çıkan değerlerin doğru anlaşılması ve gerektiğinde düzeltmelerin yapılarak daha etkili duruma getirilmesi organizasyonlar açısından bir gerekliliktir. Öğrenme süreci sonunda ortaya çıkan ve değer yaratan entelektüel varlıklar öğrenen organizasyonların en önemli kaynaklarıdır. Bu kaynakların yarattığı olumlu ve motivasyonel ortamın çalışanların performansına etki etmesi beklenen bir durumdur. Mevcut bu beklentiler ışığında bu çalışmanın ilk amacı; spor organizasyonlarının organizasyonel öğrenme yeteneklerini belirlemek, bu yeteneğin entelektüel sermaye ile olan ilişkisini açıklamak ve bu ilişkinin çalışanların iş tatmini düzeylerine etkisini ortaya koymaktır. Yapılan analizler sonucunda organizasyonel öğrenme yeteneği faktörleri olan öğrenme bağlılığı, sistem anlayışı, açıklık ve deneyleme ve bilgi transferi faktörlerinin entelektüel sermaye bileşenleri ile arasında anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca analizler sonucunda entelektüel sermaye bileşenleri olan insan sermayesi, yapısal sermaye ve ilişki sermayesi ile çalışanların iş tatmini seviyeleri arasında anlamlı ilişkiler tespit edilirken; organizasyonel öğrenme yeteneği ile iş tatmini arasında anlamlı ilişkiler tespit edilememiştir. Araştırmanın diğer amacı ise; katılımcıların organizasyonel öğrenme yeteneği, entelektüel sermaye ve iş tatmini algılarının demografik özellikler, deneyim süresi ve çalıştıkları kuruma göre farklılaşma durumunu belirlemektir. Bu doğrultuda yapılan analizler sonucunda, katılımcıların organizasyonel öğrenme yeteneği, entelektüel sermaye ve iş tatmini algıları aylık ortalama gelir düzeyleri ve çalıştıkları kuruma bağlı olarak farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir.
Bankacılık sektöründe öğrenen örgütte iletişimin önemi ve Eskişehir'de örnek bir uygulama
İletişim, öğrenmeyi de kolaylaştırarak, bireysel amaçlara ulaşma üzerinde etkili olduğu gibi örgütsel amaç ve hedefler üzerinde de etkili olmuştur. Günümüzde örgüt yapılarını etkileyen faktörlere bakıldığında, küreselleşme, yönetimde mükemmellik arayışı, insan hakları, iletişimdeki yenilikler, yönetimde iletişimin öneminin artması sayılabilir. Bu faktörlere bakıldığında, iletişim teknolojisindeki yenilikler, yönetimde iletişimin öneminin artmasının, öğrenen örgüt oluşumunda etkileri görülen faktörler olduğunu söylemek mümkündür. İletişimin önem kazanmasıyla tüm dikkatleri üzerine çeken öğrenen örgütler; örgüt üyesi bireylerin bilgilerini paylaştıkları, yeni düşüncelerin ve fikrilerin ortaya çıkması için gerekli ortamın sağlandığı örgütlerdirBu çalışmada; bankacılık sektöründe öğrenen örgütte iletişimin önemi anket tekniği kullanılarak incelenmiştir. Bu kapsamda çalışmanın ilk iki bölümünde iletişim ve öğrenen örgütler ile ilgili kavramlar geniş bir şekilde açıklanmış, literatüre uygun olarak bir alt yapı kurulmuştur. Daha sonra Eskişehir' deki bankalarda yapılan anketten elde edilen veriler çerçevesinde analiz yapılarak yorumlanmıştır.
Örgütsel değişim ve öğrenen örgütler arasındaki ilişkinin ölçülmesine yönelik bir otel işletmesinde araştırma
Küreselleşme sürecinde yaşanan çok yönlü rekabet ortamında, organizasyonların ayakta kalabilmeleri ve rekabet edebilmeleri çok güçleşmiştir. Bu şartlar altında organizasyonların başarı elde edip sürdürebilmeleri örgütsel düzeyde bir değişimle ve değişime uyum sağlayabilme kabiliyetleriyle mümkün olacaktır. Çünkü organizasyonlar açık sistemlerdir ve çevreleriyle sürekli bir iletişim halindedirler. Çevre bazı fırsat ve tehditler barındırır. Bu fırsatlardan zamanında yararlanıp tehdit ve tehlikelerden de zamanında korunabilmek gerekmektedir. Günümüzde yaşanan değişim geçmişte yaşanan değişimden hızlıdır ve örgüt yapılarını değiştirmeye zorlamaktadır. Her şeyin çok hızlı değiştiği günümüzde değişimlere ayak uyduramayan organizasyonlar, çok kısa bir süre sonra küçülme ya da dağılma durumuyla karşı karşıya kalacaklardır. Bu nedenle organizasyonlar varlıklarını sürdürebilmek için, değişen şartlara uyum sağlamak zorundadırlar. Ve değişim ortamına uyum sağlayabilecek yeni yapılanmalara yönelmektedirler. Öğrenen organizasyon yaklaşımı da, organizasyonlara bu konuda yardımcı olabilmek için geliştirilmiş bir yaklaşımdır. Öğrenen organizasyon, öğrenerek kendini yenileyen organizasyondur. Bu organizasyonlar öğrenerek değişir ve değişmek için öğrenirler. Öğrenen organizasyonlar çevrelerine karşı açıktırlar ve çevredeki gelişimleri izleyerek öğrenmeyi sürekli kılarlar. Çünkü değişen şartlara uyum sağlamanın en etkili yolu sürekli öğrenmeden geçer. Öğrenerek kendini yenileyen, değişimlere daha çabuk uyum gösterebilen öğrenen organizasyonlar, amaçlarına daha çabuk ulaşmakta ve değişiklikleri daha çabuk hayata geçirebilmektedirler. Anahtar Kelimeler: Rekabet, Değişim, Öğrenme, Öğrenen organizasyon
Örgüt kültüründe Hofstede modeli ile öğrenen organizasyon arasında ilişkinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
Bu tez çalışmasının temel amacı, Geert Hofstede'nin örgüt kültürü boyutları temel alınarak örgüt kültürü ile öğrenen organizasyon arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Ayrıca iki farklı örgüt arasında, mevcut örgüt kültürü algılarındaki anlam ilişkilendirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada öğrenen örgüt ve örgüt kültürü arasındaki ilişki incelenerek bu konudaki boşluk giderilmeye çalışılmış, ayrıca öğrenen organizasyon olmak isteyen işletmelere önemli bir rehberlik aracı olması hedeflenmiştir. Hofstede'nin DAM94 ölçeğinden yararlanarak örgüt kültürü boyutları tek tek irdelenmiş, Watkins ve Marsick tarafından ortaya konan "Dimensions of Learning Organization Questionnaire (DLOQ)" isimli ölçekten yararlanarak öğrenen organizasyon boyutları değerlendirilmiştir. Örgüt kültürü boyutları ile öğrenen organizasyon boyutları karşılaştırılmış, aralarındaki ilişki korelasyon analizi ile incelenmiştir. Bu analizin sonuçlarına göre, araştırmaya genel olarak bakıldığında Hofstede'nin örgüt kültürü ile öğrenen organizasyon arasında ilişkinin zayıf olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Örgüt Kültürü, Öğrenen Organizasyon, Hofstede
Hizmet işletmelerinde müşteri şikayet yönetimi kalitesi belirleyicileri ve işletme performansı
Bu çalışma müşteri şikayet yönetimi kalitesinin işletme performansı üzerindeki dual etkisini ölçmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla; öncelikle literatürde ilk defa yer alacak olan müşteri şikayet yönetimi kalitesinin belirleyicileri olan ilgi ve şeffaflık, yetkilendirme ve süreç standardizasyonu faktörleri tanımlanmış, daha sonra da bu faktörler ile müşteri sadakati, örgütsel öğrenme ve işletme performansı arasındaki etkileşim yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmiştir. Araştırmanın hipotezlerinin test edilmesi amacıyla, İstanbul ilinde faaliyette bulunan İşbankası, Yapı Kredi Bankası, Akbank ve Garanti Bankasının şube yöneticilerinden yüz yüze anket yöntemi kullanılarak 200 adet anket toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, araştırma hipotezleri olarak belirlenen 11 hipotezin 7 tanesi kabul edilirken 4 tanesi red edilmiştir. Müşteri şikayet yönetimi kalitesi belirleyicisi olan süreç standardizasyonuyla iş performansı arasında pozitif yönlü bir ilişki varken, örgütsel öğrenme ve müşteri sadakati arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yine müşteri şikayet yönetimi kalitesi belirleyicisi olan yetkilendirme faktörü ile örgütsel öğrenme ve müşteri sadakati arasında pozitif yönlü bir ilişki söz konusu iken yetkilendirme ile iş performansı arasında bir ilişki olmadığı sonucu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, müşteri şikayet yönetimi kalitesi belirleyicisi olan ilgi ve şeffaflık ile örgütsel öğrenme ve müşteri sadakati arasında pozitif bir ilişki olduğu, ancak ilgi ve şeffaflık ile iş performansı arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Müşteri Şikayet Yönetimi, Müşteri Şikayet Yönetimi Kalitesinin Belirleyicileri, Müşteri Sadakati, Örgütsel Öğrenme, İşletme Performansı.
Öğrenen bireyden öğrenen organizasyona ulaşmaya motivasyonun etkisi ve bir işletme uygulaması
ÖZET Öğrenen organizasyonlar bilgi çağında organizasyonların olması gereken özellik ve karakteristiklerini yansıtmaktadırlar. Bilgi çağının bilgiye, öğrenmeye ve insanın değeri üzerine odaklanan anlayışı, öğrenen organizasyon felsefesinde ve uygulamalarında görülmektedir. İnsan unsuruna verilen önemin artması, insanı tanımanın, onu anlamanın ve onu belirlenen hedeflere yöneltmenin çarelerini de bulmaya yöneltmiştir. İnsan ve motivasyon konusunun incelenmesi çok eskilere dayanmakla birlikte bilgi çağı organizasyonlarında motivasyonun önemi daha da artmıştır. Sadece önemi artmakla kalmayıp motivasyon faktörlerinde de önemli değişiklikler olmuş ve sosyo- psikolojik faktörlerin önemi üzerinde daha çok durulmaya başlanmıştır. Bu çalışmamızda öğrenen bireyden öğrenen organizasyona ulaşmada motivasyonun etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bilgi çağında yönetim ve organizasyon anlayışındaki yeni yaklaşımlar genel hatlarıyla incelenerek öğrenen organizasyona getiren süreç açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise motivasyon konusu önce genel olarak daha sonra da bilgi çağında motivasyonun artan önemi üzerinde durularak açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde öğrenen organizasyon konusu, öğrenme kavramından başlayarak, öğrenememe hastalıklarına, öğrenen organizasyonun özelliklerine ve öğrenen organizasyonda liderlik anlayışına kadar ayrıntılı olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise motivasyonun öğrenen organizasyona ulaşmaya etkisini incelemek amacıyla bir işletmede uygulama yapılmıştır. Uygulamada anket yöntemi kullanılmış ve toplanan veriler istatistik programında değerlendirilerek yorumlanmıştır.
Öğrenen organizasyon modeli açısından özel okul işletmeciliğinin analizi
ÖZET Toplumların gelişmesinde ve kalkınmasında eğitim önemli bir göstergedir. Bu nedenle, eğitim devlet politikalarında önemli bir yere sahiptir. Toplum içinde yaşamı boyunca bireyler, formal ve informal çeşitli eğitim süreçlerinden geçerler. Devlet örgün ve yaygın eğitim olmak üzere eğitim faaliyetlerini düzenler. Birey kariyerinde devletin gözetiminde gerçekleşen eğitim sürecinin çok büyük etkisi vardır. Eğitimde en önemli işleve sahip olan kurum okuldur. İlköğretim, orta öğretim ve yükseköğretim genelde okul çatısı altında gerçekleşir. Okul, birey yaşamında ve kariyerinde önemli ve gerekli olan bilgi, beceri ve yetenekleri bireye kazandırır. Bu nedenle okulun niteliği ve etkin bir sisteme kavuşturulması önem kazanmaktadır. Özel okul işletmeliği yaptığı özverili çalışmalar ve öğrenciye kazandırıldığı başarılarla özel okul gerçeğini ortaya koymuştur. Özel okul işletmeciliğinin amacı, devletin eğitim faaliyetlerine destek olunması ve eğitim kalitesinin yükseltilmesi olarak belirtilmiştir. Ancak özel okullar devlet okullarıyla aynı müfredat çerçevesince işlevsel olarak aynı faaliyette bulunmalarına rağmen, serbest rekabet ortamında faaliyet gösteren bir işletme olarak yaşamlarını sürdürebilmeleri için kar sağlamak zorundadırlar. Özel okul işletmelerinin yaşamlarını sürdürebilmeleri için dolu kapasiteye ulaşmaları gerekir. Bunun için ise, okul imajının toplumda benimsenmesi ve basanlarının taktir edilmesi gerekmektedir. Özel okul işletmeciliğinin hem rekabet edilmesi hem de çekicilik olarak devlet okullarından ve rakiplerinden farlı özellikler bulunması ve dinamik bir yapıya sahip olması gerekmektedir. Öğrenen okul, paylaşılan bir vizyon ile ekip çalışmasına önem veren, yönetici-öğretmen-veli olarak öğrenen bir okul kültürü oluşturmayı, okulu ve başarıyı amaçlayan bir modeldir. Bu çalışmada öğrenen organizasyon modeli açısından özel okul işletmeciliği irdelenmiş ve özel okul işletmelerinde öğrenen organizasyon değerlerin varlığı ve potansiyeli analiz edilmiştir.
Bilgi teknolojilerindeki gelişmelerde organizasyonel öğrenme, etkin karar alma ve yeniliğe etkisi
Bu çalışmanın en temel amacı işletmelerde bilgi teknolojilerinin kullanımının örgütsel yenilik üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. Ancak bu çalışmada bilgi teknolojilerinin kullanımının öncelikle organizasyonel öğrenme ve etkin karar alma konuları üzerindeki etkileri ortaya konulmuştur. Yenilik yaratma çabaları ise bu konular temel alınarak incelenmiştir. Çalışmanın verileri bir anket yolu ile ülkemizde özel sektörde üretim alanında faaliyet gösteren ve en çok tanınan 51 işletmeden toplanmıştır. Çalışmanın hipotezlerini analiz etmek için korelasyon, /-testi ve çoklu regresyon testleri kullanılmıştır. Bu çalışmanın bulguları, bilgi teknolojilerinin etkin kullanımının üretim sektöründeki işletmelerde öncelikle organizasyonel öğrenme ve etkin karar almayı olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Buna bağlı olarak bilgi tabanlı organizasyonel öğrenme ve etkin karar almanın ise yenilik yaratma çabalan ve örgütsel performans ile anlamlı bir ilişki içinde olduğunu ortaya koymaktadır. Sadece sesli posta ve e-ticaret uygulamalarının organizasyonel öğrenme ve etkin karar almayı olumu olarak desteklemediğini ancak yenilik çabalarını kısmi olarak desteklediği çalışmanın başka bir bulgusudur. Bu bulgular ışığında, salt teknoloji transferinin bir işletme için tek başına hiç bir şey ifade etmediği görülmektedir. Ancak, bilgi teknolojilerinin sağladığı imkanlardan faydalanarak örgüt içinde organizasyonel öğrenme ortamı yaratan ve yine bilgi temelli bir ortamdan yararlanarak etkin ve hızlı karar alabilen işletmeler bu teknoloji transferini yeniliğe dönüştürebilecektir.VI ABSTRACT The principal aim of this study is to research the effects of the use of information technology on organizational innovation. However, in this study, the effects of the use of information technology on organizational learning and decision making are mainly put forth for consideration. Efforts to achieve in innovations are studied by taking these issues into consideration. Data for the study has been picked up from the most known 5 1 businesses to have activity in private sector and production. To analyse the hypoteses of the study; correlation, t-test and poly regression tests have been used. The findings of this study indicate that the active use of information technologies has a beneficial influence mainly on organizational learning and effective decision making in the businesses being active in production. In relation to this, it is brought up that information based organizational learning and decision making are meaningly in touch with the efforts to supply innovations and organizational performance. Another finding of the study is that by only itself, vocalic mail and e- business applications can not support organizational learning and decision making,but can partially support the efforts to supply innovations. In the light of these findings, it can easily be seen that only technology transfer itself isn't worth for the business, but, by utilizing the benefits obtained from opportunities provided by information techologies, the businesses that may be able to create organizational learning atmosphere in the organization and, by utilizing an environment of information based, those that may be able to make decisions effectively and rapidly will be succeed in transforming the technology transfer into innovation.
Ulusal mesafe ve örgütsel öğrenmenin sınır-ötesi şirket satın almaları üzerine etkisi: 2006-2015 Avrupa örneği
Bu çalışmanın amacı sınır-ötesi gerçekleştirilen satın alma faaliyetlerinde, iki ülke arasındaki ulusal mesafe ile örgütsel öğrenmenin satın alma oranı üzerindeki etkisini araştırmaktır. Ayrıca bu ilişkide örgütsel öğrenmenin moderatör rolü olup olmadığı incelenmektedir. Ulusal mesafe bu çalışmada, ülkeler arası kültürel mesafe, politik mesafe, yetenek geliştirme mesafesi ve finansal mesafeyi ifade ederken, örgütsel öğrenme; hedef ülkede alıcı şirketin daha önce kaç kere yatırım yaptığını belirtmektedir. Bu bağlamda, 2006-2015 yılları arasında taraflardan birinin Avrupalı şirketler olduğu satın alma faaliyetleri incelenmiş ve sıralı lojistik analizi uygulanarak 6092 satın alma işlemi analize dahil edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, iki ülke arasındaki politik mesafe ve yetenek geliştirme mesafesi satın alma oranını negatif etkilerken, finansal mesafe ve kültürel mesafe anlamlı olarak etkilememektedir. Ayrıca örgütsel öğrenme satın alma oranını pozitif etkilemektedir. Buna karşın örgütsel öğrenmenin ulusal mesafe değişkenleri ile satın alma oranı arasındaki ilişkide moderatör etkisine rastlanmamıştır.
İlkokul öğretmenlerinin çalıştıkları okullara yönelik öğrenen örgüt algıları
Bu araştırmanın amacı, Peter Senge tarafından önerilen öğrenen örgüt modeli temelinde, ilkokul öğretmenlerinin çalıştıkları okullardaki öğrenen örgüt deneyimlerini incelemektir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada, durumsal çalışma ve fenomenolojik desen kullanılmış ve veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada, ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemiyle seçilen ilkokul öğretmenlerinden veri toplanmış ve veriler betimsel ve içerik analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin mesleki gelişimlerine yönelik eğitim fırsatlarının yetersiz olduğu ve fazla iş ile evrak yükü nedeniyle zaman sıkıntısı yaşadıkları belirlenmiştir. Okullarda ortak hedef oluşturma çabalarının olduğu ancak bazı durumlarda vizyonun yeterince benimsenmediği ve iş birliğinin yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Bazı öğretmenler, okulda fikirlerini özgürce ifade edebildiklerini düşünmekte ancak fikir ayrılıkları ve meslektaşlarının yeniliklere direnç göstermesi gibi sorunlar yaşamaktadır. Takım halinde öğrenme sürecinde bireysel hareket etme eğilimi ve ortak çalışma kültürünün yeterince gelişmemiş olması, öğretmenler arası bilgi paylaşımını sınırlamaktadır. Okullarda uyum kültürünün olduğu görülmekle birlikte, adaletsiz görevlendirmeler ve iletişim sorunları öğretmen motivasyonunu olumsuz etkilemekte ve sistem düşüncesinin benimsenmesini zorlaştırmaktadır. Bu doğrultuda, öğretmenlerin mesleki gelişim fırsatlarının artırılması, adil yönetim anlayışının benimsenmesi, ekip çalışmasının güçlendirilmesi, okul içi iletişimin geliştirilmesi ve öğretmenlere yönelik teşvik ve motivasyon mekanizmalarının uygulanması önerilmektedir. Bulgular, eğitim yöneticileri ve politikacılar için ilkokullarda öğrenen örgüt kültürünün geliştirilmesine yönelik önemli veriler sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Öğrenen Örgüt, Öğrenen Okul, Örgütsel Öğrenme
Örgütsel öğrenme kabiliyetinin örgütsel yenilikçilik aracılığıyla yeni ürün ve işletme performansına etkisi
Bu araştırma örgütsel öğrenme ve öğrenen örgütler literatüründe yer alan örgütsel öğrenmeyi destekleyici ya da kolaylaştırıcı faktörlerin bir araya getirilerek kapsamlı bir şekilde ölçülebilmesini, örgütsel öğrenme kabiliyetinin örgütsel yenilikçilik üzerindeki etkisini ve örgütsel öğrenme kabiliyeti ile örgütsel yenilikçiliğin yeni ürün ve işletme performansları üzerindeki etkileri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma verileri Manisa Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet göstermekte olan ve İstanbul Sanayi Odası'nın belirlediği Türkiye'nin en büyük ilk 500 ve İkinci 500 firmaları listelerinde yer alan 6 firmada orta ve üst kademe pozisyonda yönetici, proje ve ekip lideri olarak çalışan 285 kişiden elde edilmiştir. İlk 500 sıralamasında yer alan 3 firmadan toplam 246 ve ikinci 500 sıralamasında yer alan 3 firmadan toplam 39 anket geri dönüşü sağlanmıştır. Yöneticilerin yaşları, 20 ila 65 arasında değişmektedir. Katılımcıların departmanlara göre dağılımları ise 18 kişi pazarlama, 37 kişi muhasebe-finans, 41 kişi ithalat-ihracat, 17 kişi insan kaynakları, 29 kişi Ar-Ge, 103 kişi üretim ve 40 kişi kalite güvenlik ve ürün bazlı proje birimleri gibi diğer departmanlar şeklindedir. Araştırmada örgütsel öğrenme kabiliyetinin, örgütsel yenilikçilik üzerindeki etkileri ve örgütsel öğrenme kabiliyetinin örgütsel yenilikçilik vasıtasıyla yeni ürün ve işletme performansı üzerindeki etkilerini ortaya koymaya çalışan bir model geliştirilmiştir. Araştırmada örgütsel öğrenme kabiliyetini ölçmek için Örgütsel Öğrenme Kabiliyeti ölçeği kullanılmıştır. Ölçek araştırmacı tarafından Goh ve Richards (1997); Jerez-Gomez, vd. (2005) ve Chiva, vd. (2007)'nin çalışmaları temel alınarak geliştirilmiştir. İşletmelerdeki yenilik faaliyetlerini ölçmek için Wang ve Ahmed (2004)'in geliştirdikleri Örgütsel Yenilikçilik ölçeğinden yararlanılmıştır. İşletmelerin yeni ürün performanslarının değerlendirilmesinde Danneels ve Kleinschmidt'in (2001) geliştirdikleri Yeni Ürün Performansı ölçeğinden yararlanılmaktadır. İşletmelerin performansları ise Akgün, İnce, İmamoğlu, Keskin ve Kocoğlu (2014) tarafından önerilen işletme performansı ölçeği aracılığıyla ölçülmüştür. Verilerin analizi aşamasında, tanımlayıcı istatistikler, tek yönlü Anova testi, Post Hoc testlerinden Dunnet's T3 istatistiği için SPSS 20.0 paket programı, Doğrulayıcı Faktör Analizi ve Yol Analizi için LISREL 8.51 paket programı kullanılmıştır. Araştırma modelinin doğrulanmasında Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Örgütsel öğrenme kabiliyeti kavramı (1) açıklık ve dış çevre ile etkileşim, (2) deneme, (3) yönetimsel bağlılık, (4) katılımcı karar verme, (5) liderlerin bağlılığı ve personeli güçlendirme, (6) amaç ve misyonun açıklığı, (7) bilgi aktarımı, (8) diyalog, (9) sistem bakış açıları ve son olarak tüm faktörleri kapsayan (10) örgütsel öğrenme kabiliyeti faktöründen oluşmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre işletmelerin örgütsel öğrenme kabiliyetleri 29 madde ve 10 faktör ile ölçülebildiği ortaya konmuştur. Araştırmanın sonucunda, örgütsel öğrenme kabiliyetinin örgütsel yenilikçilik ve yeni ürün performansı üzerinde doğrudan etkileri olduğu, örgütsel yenilikçiliğin yeni ürün ve işletme performansı üzerinde etkisi olduğu; yeni ürün performansının işletme performansı üzerinde etkisi olduğu ve bunun yanında örgütsel öğrenme kabiliyetinin örgütsel yenilikçilik vasıtasıyla yeni ürün ve işletme performansı üzerinde etkisi olduğu bulunmuştur. Bu bulgular, işletmelerin performansları ve yeni ürün performanslarını arttırabilmelerinin örgütsel öğrenme kabiliyeti doğrultusunda artan örgütsel yenilikçiliğe bağlı olduğunu göstermektedir. Ayrıca örgütsel öğrenme kabiliyeti, örgütsel yenilikçilik, yeni ürün ve işletme performansı ile işletmelerdeki departmanlar arasında ve yeni ürün tipleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuştur. Departmanlar arasında örgütsel öğrenme kabiliyeti faktörü ve bu faktörün alt faktörleri olan deneme, yönetimsel bağlılık, katılımcı karar verme, bilgi aktarımı faktörlerinde, örgütsel yenilikçilik faktörü ve bu faktörün alt faktörleri olan bireysel-davranışsal inovasyon ve ürün inovasyonu faktörlerinde farklılık bulunmuştur. Yeni ürün tipolojilerinin işletme performansı ve yeni ürün performansları değerlendirildiğinde; işletme performansı bağlamında istatistiksel açıdan bir fark bulunmamış; yeni ürün performansı açısından ise farklılık tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel öğrenme kabiliyeti, örgütsel yenilikçilik, işletme performansı, yeni ürün performansı
Örgütsel öğrenme sürecinde, örgüt kültürünün, çalışanların öğrenen örgüt algılarına etkisi: Güres group
Örgütsel öğrenme sürecinde bilgi, bir organizasyonun iş başarısını doğrudan etkileyen en önemli kaynaklardan biridir. Bu noktada, öğrenen örgüt, örgüt çalışanlarının yeni bilgi yaratmalarını, bilgiyi paylaşmalarını, bilgiyi örgütün bilgisi haline getirmelerini ve sorunların çözümünde kullanmalarını sağlayarak işletmenin örgüt boyutunda öğrenmesine destek oluşturmaktadır. Bu araştırma, teori ve uygulama olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Teorik kısımda, araştırmanın temel değişkenleri olan örgüt kültürü ve öğrenen örgüt kavramları detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Uygulama kısmında ise anket yöntemi ile Güres Group (Güres Yumurta, Güres Teknoloji, Güres Pastorize) işletmesinden veriler toplanmıştır. Veriler korelasyon ve regresyon analizleri yardımıyla incelenmiştir. Ölçekler, hem beyaz yakalılar (yöneticiler dâhil) hem de mavi yakalılar üzerinde uygulanabilir niteliktedir. Anket uygulamasına işletmeden toplam 158 çalışan katılmıştır. Elde edilen verilere, SPSS 22.0 paket programı kullanılarak; frekans ve yüzde değerleri, güvenilirlik, faktör analizleri, KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) örneklem yeterliliği testi, korelasyon analizi ve bağımsız değişken ile boyutlarının bağımlı değişken üzerindeki etkilerini belirlemek amacı ile regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre örgüt kültürünün, çalışanların öğrenen örgüt algıları üzerinde etkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca, örgüt kültürü ve çalışanların öğrenen örgüt algısı arasındaki korelasyon analizlerine bakıldığında iki değişken arasında pozitif ve anlamlı seviyede ilişki olduğu görülmektedir.Son olarak, araştırma bulguları çerçevesinde uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik bir takım öneriler sunulmuştur.
Yönetici ve öğretmenlerin öğrenen örgüt algısı ve karşılaştıkları engeller (Bursa İnegöl örneği)
Bu araştırmanın amacını, Bursa İli İnegöl İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı devlet liselerinde görev yapmakta olan öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşlerine göre, liselerin öğrenen örgüt olma özelliği gösterip göstermediğini ve bu durumu engelleyen örgütsel engellerin İnegöl ilçesi açısından karşılaştırmalı bir durum çalışması ile belirlenmesi oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini 2012-2013 eğitim öğretim yılında Bursa ili İnegöl ilçesindeki 16 devlet lisesinde görev yapan 70 yönetici ve 578 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın çalışma evreni Bursa ili İnegöl ilçe Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı (16) devlet lisesinde görev yapan (70) yönetici ile (578) öğretmendir. Bu araştırmada tarama modeli kullanılmıştır.
Maliyet liderliği stratejisi ile firma performansı arasındaki ilişkide örgütsel öğrenmenin aracılık etkisi: Seyahat acenteleri üzerine bir araştırma
Küreselleşme ve hızlı değişen çevre koşullarından dolayı günümüz işletmeleri her zamankinden daha yoğun bir rekabet ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu koşullar altında işletmelerin rekabet avantajı kazanması için uygulayacakları rekabet stratejilerinin yanında bu avantajı uzun dönemde sürdürebilecek örgütsel yetenekler de oldukça önemlidir. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı maliyet liderliği stratejisi ile firma performansı arasındaki ilişkide örgütsel öğrenmenin aracılık etkisine sahip olup olmadığını ortaya koymaktır. Çalışma teori ve uygulama olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. Araştırmanın birinci aşamasında, araştırmanın temel değişkenleri olan maliyet liderliği stratejisi, örgütsel öğrenme ve firma performansı kavramları detaylı bir biçimde incelenmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında ise, bağımsız ve ara değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisini test etmek için saha araştırması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye genelinde faaliyet gösteren IATA üyesi seyahat acentelerinin orta ve üst düzey yöneticileri oluşturmaktadır. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmada, veriler yüz yüze ve e-posta yoluyla anket tekniği ile elde edilmiştir. Değerlendirmeye alınan ve verilerin analizinde kullanılan toplam anket sayısı 351'dir. Elde edilen veriler Yapısal Eşitlik Modellemesi ve AMOS paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, maliyet liderliği stratejisi, örgütsel öğrenme ve firma performansı arasındaki pozitif ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında, maliyet liderliği stratejisi ile firma performansı arasındaki ilişkide örgütsel öğrenmenin aracılık etkisinin olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlardan hareketle yöneticilere ve araştırmacılara yönelik bir takım önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Maliyet Liderliği Stratejisi, Örgütsel Öğrenme, Firma Performansı, Seyahat Acenteleri.
360 derece performans değerlendirme sisteminin örgütsel öğrenme kapasitesi üzerine etkisine dair bir araştırma
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı hastane işletmelerinde 360 derece performans değerlendirme sisteminin örgütsel öğrenme kapasitesi üzerindeki etkisini sorgulamaktır. Yöntem: Çalışmada anket yöntemi kullanılmıştır. Çok merkezli olarak gerçekleşen bu çalışmada (İstanbul, Düzce, Sakarya, Konya, Mersin) 360 derece performans değerlendirme sistemi uygulayan ve uygulamayan özel ve kamu hastanelerinde çalışan 425 kişiye ilişkin veriler elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmış olup uygulanan analiz teknikleri ise şunlardır: Betimleyici Analiz, Güvenilirlik Analizi, Faktör Analizi, t-testi, Korelasyon Analizi, Varyans Analizi, Tukey Testi, Kümeleme Analizi ve Regresyon Analizidir. Bulgular: Hastanelerde uygulanan 360 derece performans değerleme sisteminin örgütsel öğrenme kapasitesini olumlu etkilediği görülmüştür. Çalışanlar performans değerlendirme sisteminde en fazla önemi; sistemin ne işe yaradığı ve nasıl uygulandığı konusunda bilgi sahibi olma, değerlendirme sonuçlarının personele bildirilmesi ve bu doğrultuda eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesine vermiştir. Örgütsel öğrenme kapasitesinin boyutları arasında ise çalışanlar tarafından; örgüt içinde iletişim ve takım çalışmasının arttırılmasının, dış çevre ile etkileşimin dikkate alınmasının en önemli olduğuna inanılmaktadır. Sonuç: 360 derece değerlendirme sistemi uygulayan hastane çalışanlarının örgütsel öğrenme kapasitelerinin söz konusu sistemi uygulamayan çalışanlara göre daha yüksek olduğu gösteren bu araştırma; hastane yöneticilerininçalışanlarının örgütsel öğrenme kapasitelerini arttırmak için politika aracı olarak performans değerlendirme sistemini kullanabileceklerini ortaya çıkarmıştır. Bunun yanında etkin bir performans değerlendirme sistemi kurmak isteyen örgütlerin nereden başlaması gerektiği hakkında bilgi veren bu çalışma çalışanların performans değerlendirme sistemine karşı memnuniyetlerinin ve performanslarının arttırılmasına katkıda bulunacaktır. Anahtar Kelimeler: 360 derece performans değerlendirme sistemi, örgütsel öğrenme kapasitesi, performans değerlendirme, hastanelerde performans değerlendirme
Bilgi yönetimi süreci ile yenilikçilik arasındaki ilişkide örgütsel öğrenmenin aracılık rolü: Teknoloji geliştirme bölgelerinde bir uygulama
Günümüz rekabet koşullarında bilgi, işletme örgütlerinin tüm süreçlerinde kullandığı hayati bir unsurdur. Küreselleşme ile birlikte işletme örgütlerinin rakip sayısının görülmemiş sayıda artması ve rekabetin her alanda giderek şiddetlenmesi, taklit edilmesi oldukça zor olan bilginin, neredeyse her ölçekteki işletme örgütü için kritik öneme sahip bir varlık haline gelmesine neden olmuştur. Bu nedenle, bilgi kaynağını doğru bir biçimde yönetmek, işletme örgütleri için öncelikli konuların ilk sıralarına yükselmiştir. Bunun yanında, J. Schumpeter ile birlikte işletme örgütleri literatürüne giren ve zaman içerisinde stratejik bir rekabet aracı haline gelen yenilik, önemini hiç kaybetmeden işletme örgütlerinin gündeminde yer almaktadır. Kaldı ki müşteri ihtiyaç ve beklentilerinin, özellikle bilgi teknolojilerinin gelişmesinin ardından hızlı bir biçimde değişmesi, işletme örgütlerini hem yeni müşteri kazanmak hem de mevcut müşterilerini rakiplerine kaptırmamak için sürekli yenilik yapmak zorunda bırakmıştır. Literatür incelendiğinde, rekabet gücü sağlayan yeniliğin özünde işletme örgütlerinin sahip olduğu bilginin yattığı görülmektedir. Bilgi ile yenilik arasındaki bu ilişki, işletme örgütlerinin mevcut ve yeni bilgileri nasıl yönettiği ile yenilikçilik düzeyleri arasında bir etkileşim olup olmadığı sorusunu önemli hale getirmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, bilgi yönetimi süreci ile yenilikçilik arasında ilişki olup olmadığını, böyle bir ilişkinin var olması halinde, örgütsel öğrenme kavramının aracılık rolünün bulunup bulunmadığını incelemektir. Araştırma, TR42 Doğu Marmara Bölgesi'ndeki teknoloji geliştirme bölgelerinde ve Ankara Bölgesi'ndeki ODTÜ ve Ankara teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren bilişim sektörüne faaliyet gösteren işletme örgütleri üzerinde yürütülmüştür. Tam yapılı anket yoluyla toplanan veriler öncelikle keşifsel ve doğrulayıcı faktör analizlerine tabi tutulmuştur. Daha sonra çalışmanın hipotezlerini sınamak maksadıyla doğrusal regresyon yöntemi, yapısal eşitlik modellemesi ve process analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular yorumlanmış, ardından hem araştırmacılar için hem de uygulamaya dönük çeşitli öneriler sunulmuştur. Araştırma bulgularına göre; bilgi yönetimi sürecini oluşturan bilginin edinilmesi, bilginin dönüştürülmesi ve bilginin uygulanması bileşenlerinin işletme örgütlerinin yenilikçilik ve örgütsel öğrenme düzeylerini olumlu yönde etkilediği; örgütsel öğrenmenin, yenilikçiliği pozitif yönde etkilediği; bilginin edinilmesi, dönüştürülmesi ve uygulanması bileşenlerinin yenilikçilik üzerindeki etkisinde örgütsel öğrenmenin aracılık rolü oynadığı tespit edilmiştir. Öte yandan, bilginin korunması sürecinin örgütsel öğrenme ve yenilikçilik üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
Kamu ve özel ilköğretim okulu müdürlerinin stratejik liderlik özellikleri ile kurumlarının örgütsel öğrenme düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, kamu ve özel ilköğretim okulu müdürlerinin stratejik liderlik uygulamaları ile kurumlarının örgütsel öğrenme düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir.İlişkisel tarama modelindeki bu araştırmada, İstanbul ili Avrupa yakasında 7 farklı ilçeden rastgele seçilen 24 kamu ve 10 özel ilköğretim okulunda görev yapan toplam 606 öğretmenin görüşüne başvurulmuştur. Araştırmada ilköğretim okulu müdürlerinin (Dönüşümsel, Yönetimsel, Etik ve Politik boyutlardan oluşan) stratejik liderlik özelliklerini ölçmek için Pisapia tarafından geliştirilen ?Stratejik Liderlik Ölçeği? (SLQ) ile okulların örgütsel öğrenme düzeylerini ölçmek için ise Watkins ve Marsick tarafından geliştirilen ?Örgütsel Öğrenmenin Boyutları Ölçeği? (DLOQ) olmak üzere iki farklı ölçek veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Alt problemlerin çözümlenmesi amacıyla, ölçekler aracılığıyla elde edilen veriler SPSS 17 paket programına aktarılmış, aritmetik ortalamaları, standart sapma değerleri, Pearson momentler çarpım korelasyon katsayıları hesaplanmış, t-Testi, faktör analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde .01 anlamlılık düzeyi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır; devlet okulları ile özel okul müdürlerinin algılanan stratejik liderlik puanları arasında bütün boyutlarda anlamlı bir fark bulunmuştur. Hem devlet okulu hem de özel okul müdürlerinin en çok etik liderlik davranışları en az ise politik liderlik davranışları sergiledikleri görülmüştür.Bu araştırmada devlet ve özel ilköğretim okullarının örgütsel öğrenme düzeyleri incelenmiştir. Hem devlet okullarında hem de özel okullarda algılanan en yüksek öğrenme takım düzeyinde en düşük öğrenme ise bireysel düzeyde gerçekleşmiştir. Ayrıca devlet okulları ve özel okullarda algılanan örgütsel öğrenme puanları arasında bütün boyutlarda anlamlı bir fark bulunmuştur.Bu araştırmada hem kamu hem de özel ilköğretim okullarında stratejik liderliğin bütün boyutları ile örgütsel öğrenmenin bütün boyutları arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. En güçlü anlamlı ilişkiler dönüşümsel liderlik uygulamaları ile örgüt düzeyi ve toplum düzeyi öğrenme arasında bulunmuştur. Hem kamu hem de özel ilköğretim okullarında dönüşümsel, etik ve politik liderlik uygulamaları örgütsel öğrenme üzerinde anlamlı yordayıcılardır. Diğer tarThe purpose of this research is to analyze the relationship between strategic leadership actions of public and private primary school principals and the dimensions of organizational learning perceived in their schools. The research was conducted by use of cross-sectional survey method. Participants in the research included 606 teachers who were randomly selected as the sample from 24 different public primary schools and 10 different private primary schools in İstanbul. The data used in the analyses were collected via two scales entitled ?The Strategic Leadership Questionnaire (SLQ)? by Pisapia and ?The Dimensions of Learning Organization Questionnaire (DLOQ)? by Watkins and Marsick.The techniques of means and standard deviation were used to analyze the data to determine the teachers' perception of strategic leadership actions of school principals and the dimensions of organizational learning affected by these actions. ?Independent Samples t-Test? was used to determine if there is significant statistical difference between the ideas of teachers according to school types. To determine the correlation between strategic leadership actions of school principals and the dimensions of organizational learning perceived in their schools, Pearson's correlation coefficient and multiple linear regression techniques were used. SPSS 17.0 for windows package program was used for the statistical analyses at a significance level of .01.The findings of the research have revealed that teachers' perceptions of school principal's strategic leadership actions significantly differed in all four dimensions of strategic leadership by school type. Both public and private school principals use ethical actions the most frequently and they use political actions the least frequently.In this research, dimensions of organizational learning in public and private primary schools have been measured. In both public and private primary schools, the highest level of learning is perceived at team or group level and the lowest level is perceived at individual level. Besides that the level of learning perceived in private primary schools are significantly higher than in public primary schools at all four dimensions of organizational learning.It was found that in both public and private primary schools there is a positive and significant relationship between all of the factors of strategic leadership and all of the factors of organizational learning. The strongest significant relationship was found between transforming leadership actions and organizational and global levels of organizational learning. In both public and private primary schools, transforming, political and ethical leadership actions are the significant predicators of organizational learning. However, it was found that managing actions isn't a significant predicator of organizational learning at any levels.As a result of the research, it was found out that the teachers' perception of organizational learning increases when the school principals use strategic leadership actions more frequently.aftan yönetimsel liderlik uygulamalarının örgütsel öğrenmenin hiçbir boyutu üzerinde anlamlı bir yordayıcılığı bulunmamıştır.Bu araştırmanın sonucu olarak, okul müdürlerinin stratejik liderlik davranışları gösterme sıklığı arttıkça okullarda algılanan örgütsel öğrenme düzeyinin arttığı ortaya çıkmıştır.
İlköğretim okullarında örgütsel öğrenme engelleri
Araştırmanın amacı, resmi ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin örgütsel öğrenme engelleri üzerine görüşlerini belirlemektir. Bu amaca ulaşmak için "örgütsel öğrenme engelleri nelerdir ve çeşitli demografik değişkenler açısından öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı bir farklılık var mıdır?" sorularına cevap bulunmaya çalışılmıştır.Araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Çalışmanın örneklemini Manisa'nın Ahmetli, Akhisar, Salihli ve Turgutlu ilçelerinde bulunan resmi ilköğretim okullarında görevli 422 öğretmen oluşturmaktadır. Örgütsel öğrenme engellerinin belirlenmesi için araştırmacı tarafından ölçme aracı olarak örgütsel öğrenme engelleri ölçeği geliştirilmiştir. Araştırmada kullanılan veri toplama aracının ilk bölümünde "Kişisel Bilgiler", ikinci bölümünde, "Örgütsel Öğrenme Engelleri Ölçeği" bulunmaktadır.Çalışmanın cinsiyet, branş ve mezun olunan okul değişkenleri iki kategorili olduğundan, bu bağımsız değişkenlere ilişkin ortalamalar arasındaki farkın anlamlılığının test edilmesinde "t" testi, mesleki kıdem ve yaş değişkenlerinde ise ikiden çok grup olduğundan Tek Yönlü ANOVA kullanılmıştır.Araştırma bulgularında, cinsiyet, branş ve hizmet süresi bağımsız değişkenlerine göre resmi ilköğretim okullarındaki öğretmenlerin örgütsel öğrenme engellerine ilişkin algıları arasında .05 anlamlılık düzeyinde fark bulunmazken, mezun olunan okul, mesleki kıdem ve yaş değişkenleri açısından .05 anlamlılık düzeyinde fark bulunmaktadır.Araştırma sonucuna göre, öğretmenlerin öğrenmelerini engelleyen sebeplerin ortadan kaldırılması için okuldaki koşulların iyileştirilmesi gerekmektedir.Anahtar Sözcükler: Öğrenme, öğrenen örgüt, örgütsel öğrenme, örgütsel öğrenme engelleri
UYAP bilgi sisteminin bilgiyi yaratma, koruma ve transfer etme açısından Adalet Bakanlığı çalışanlarının örgütsel öğrenme sürecine etkisinin incelenmesi: Uzman kullanıcılar üzerinde bir uygulama
Araştırmada uzman kullanıcı görüşlerine göre UYAP Bilişim Sisteminin bilgiyi yaratma, koruma transfer etme açısından örgütsel öğrenme sürecine etkisinin ne düzeyde olduğu ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır ve olumlu sonuç alınmıştır.Adalet Bakanlığı çalışmanın uygulama alanını oluşturmuştur. Adalet Bakanlığı uzman kullanıcıları ise araştırmanın evrenini oluşturmaktadır ve 335 kişiden oluşan çalışma evrenin tamamına ulaşılması amaçlanmış fakat 185 kişiyle araştırma tamamlanmıştır.Gerek örgütsel öğrenme ve bilgi yönetiminde gerekse bilgi sistemlerinde ortak payda bilgi ve bilginin etkili bir şekilde yönetilmesidir. Bu durumun ortaya konulması amacıyla UYAP Bilişim Sistemiyle ilişkilendirmiş olan 25 örgütsel öğrenme ve UYAP'ın özellikle bilgiyi yaratma, koruma ve transfer etme açısından örgütsel öğrenme sürecine bakıldığı için 10 bilgi yönetimi ifadesi oluşturulmuş ve uzman kullanıcıların ifadelere katılımlarına bakılmıştır.Araştırma sonucunda genel olarak tüm kullanıcıların UYAP Bilgi Sisteminin örgütsel öğrenme ve bilgi yönetimi sürecine ilişkin görüşleri çok olumlu çıkmıştır. Demografik özelliklerle ilişkisine bakıldığında erkek kullanıcıların kadın kullanıcılara; yüksek lisans ve adalet meslek yüksekokulu mezunu kullanıcıların diğer kullanıcılara oranla UYAP Bilgi Sisteminin örgütsel öğrenme sürecine etkisine ilişkin görüşleri daha olumlu çıkmıştır. Benzer şekilde yüksek lisans ve yüksekokul mezunu kullanıcıların UYAP Bilgi Sisteminin bilgi yönetimi sürecine etkisine ilişkin görüşleri de diğer kullanıcılara göre daha olumlu çıkmıştır.
Ortaöğretim okul yöneticileri ve öğretmenlerinin öğrenilmiş çaresizlik, tükenmişlik ve öz-yeterlik algılarının örgütsel öğrenme düzeylerine etkileri
Bu çalışmanın genel amacı, ortaöğretim okullarında çalışan okul yöneticileri ve öğretmenlerinin öğrenilmiş çaresizlik, tükenmişlik, öz-yeterlik, ve örgütsel öğrenme değişkenleri arasındaki ilişkileri ve etkileri açıklayan çeşitli modeller geliştirerek, bunları test etmektir.Çalışmanın konusu öğrenilmiş çaresizlik, tükenmişlik, öz-yeterlik ve örgütsel öğrenme değişkenlerinin incelenmesi ve bu değişkenler arasındaki ilişkilerdir.Çalışmanın yöntemi, ilişkisel tarama modeli üzerine temellendirilmiştir. Araştırma evrenini Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki resmi ortaöğretim kurumlarında 2010- 2011 eğitim-öğretim yılı içerisinde görev yapan okul yöneticileri ve öğretmenler oluşturmaktadır.Basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak, Malatya, Elazığ, Bingöl, Muş, Bitlis ve Van il merkezlerindeki resmi ortaöğretim kurumlarında çalışan 440 okul yöneticisi ve 1500 öğretmen örneklem grubuna alınmıştır. Çalışma verileri, 15 maddelik öğrenilmiş çaresizlik ve tükenmişlik, 10 maddelik genel öz-yeterlik ve araştırmacı tarafından geliştirilen 25 maddelik örgütsel öğrenme ölçekleri aracılığıyla toplanmıştır. 261 okul yöneticisi ve 1264 öğretmen veri analizi sürecinde değerlendirmeye alınmıştır.Çalışma verileri, bilgisayar ortamında özel bir veri analizi ve AMOS paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Bu kapsamda araştırmada kullanılan ölçeklere yönelik yapılan açımlayıcı faktör analizleri ve betimleyici istatistiksel analizler (frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve korelâsyon) özel bir veri analizi, doğrulayıcı faktör analizleri ve yapısal eşitlik modellemesine yönelik ölçüm modelleri ve yapısal modeller analizleri ise AMOS paket programları aracılığıyla yapılmış ve değerlendirilmiştir. Analizler, YEM'de kullanılan ?model geliştirme stratejisi? dikkate alınarak, her bir ölçme aracı için (her bir ölçeğin alt ölçeklerine ve kendisine yönelik) doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve geliştirilmiş hipotezlere yönelik yol analizleri (path analysises) yapılmıştır. Çalışmada test edilen toplam 54 hipotezden 44`ü destek bulmuş, 10'u doğrulanmamıştır.Çalışma sonuçlarına göre model I ve model II cinsiyet, medeni durum, okuldaki hizmet süresi ve okuldaki görev değişkenleri yönünden değerlendirildiğinde; kadın, bekâr ve okuldaki hizmet süresi 1-5 yıl arasında olan ortaöğretim okul yöneticileri ve öğretmenlerinin öğrenilmiş çaresizlik, tükenmişlik ve öz-yeterlik algıları örgütsel öğrenme düzeylerini, öğrenilmiş çaresizlik ve tükenmişlik algıları ise öz-yeterlik düzeylerini anlamlı olarak etkilemektedir.Ortaöğretim okul yöneticileri ve öğretmenlerinin öğrenilmiş çaresizlik ve tükenmişlik algıları, örgütsel öğrenme düzeylerini kısmen, öz-yeterlik algıları aracılığıyla etkilemektedir. Ortaöğretim okul yöneticilerinin öğrenilmiş çaresizlik ve tükenmişlik ve öğretmenlerin öz-yeterlik algıları, öğretmenlerin örgütsel öğrenme düzeylerini (okuldaki sürekli öğrenme, bilişsel süreçler, şeffaflık ve soruna yönelik olma alt süreçlerini) anlamlı olarak etkilemektedir.Alternatif model sonuçlarına göre, hem okul yöneticilerinin hem de öğretmenlerin örgütsel öğrenme algıları üzerinde en fazla öğrenilmiş çaresizlik algılarının etkisi bulunmaktadır. Çalışmada, elde edilen sonuçlara yönelik araştırmacılar ve uygulayıcılar için öneriler geliştirilmiştir. Buna göre, öğrenilmiş çaresizlik, tükenmişlik ve öz-yeterlik kapsamında örgütsel öğrenmeye yönelik en etkili model tespiti yapılarak, öğrenme modelleri çerçevesinde, her okulun kendine özgü öğrenme modeli uygulamaya geçirilmelidir.
Sosyal zekânın öğrenen örgüt yapısına etkisi: Sendika işyeri temsilcileri üzerine bir araştırma
Sendikal faaliyetlerde insan ilişkilerinin önemi; üye kazanmak ve üyelerinin menfaatlerini korumak anlamında özellikle işçi temsilcileri bakımından büyüktür. O halde işçi temsilcilerinin üye kazanmak ve üye menfaatlerini etkin şekilde korumak için insan ilişkilerini arttırıcı özellikleri taşıması gerekmektedir. Çalışmamız, insan ilişkilerinde başarılı bir süreci mümkün kılan sosyal zekâya ve sosyal zekânın hammaddesi olan bilgiye yani örgütsel açıdan öğrenen örgüt yapısına odaklanmaktadır. Sosyal zekâ kavramı, insanı anlama ve insan ilişkilerinde profesyonelce davranma şeklinde tanımlanmaktadır. Öğrenen örgüt kavramı ise örgüt üyelerinin yeni bilgiyi üretmeleri, bu bilgiyi paylaşmaları, bu bilgiyi örgütün ortak bilgisi haline getirmeyi ve bu şekilde sorunların üstesinden gelmeyi ifade eden bir kavramdır. Çalışmamız sosyal zekânın var olan düzeyi ile örgütün öğrenme sürecine ilişkin etkiyi ortaya koymak üzerine şekillenmiştir. Bu bakımdan 108 sendika iş yeri temsilcisine ulaşılarak 3 boyutlu sosyal zekâ ölçeği ve 12 boyutlu öğrenen örgüt ölçeği uygulanmıştır. Araştırma yöntemi olarak Kısmi En Küçük Kareler (KEKK) yaklaşımı ile Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) benimsenmiştir. Benimsenen araştırma yöntemi ile yapılan yol analizi sonucunda; sosyal zekâ ölçeğinin sadece sosyal bilgi süreci boyutu; yol modelinde öğrenen örgütün hatalara hoşgörü, katılım, bağlılık, güven, karşılıklı destek ve iyimserlik boyutlarına etki ettiği görülmektedir.
Ortaöğretim kurumlarının örgütsel öğrenme düzeylerinin okul etkililiği ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi
Bu araştırmanın genel amacı, liselerde görev yapmakta olan yönetici ve öğretmen görüşlerine göre, liselerin örgütsel öğrenme düzeyleri, yönetici ve öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları göstermeleri ve liselerin etkili okul özellikleri göstermeleri arasındaki ilişkileri belirlemektir. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmanın evrenini, Diyarbakır il merkezinde eğitim veren ortaöğretim kurumlarında 2013-2014 eğitim-öğretim yılında görev yapan okul yöneticileri ve öğretmenler oluşturmaktadır. Bu evrenden örnekleme yapılmamış bütün ortaöğretim kurumlarında uygulama yapılmıştır. Bu doğrultuda Diyarbakır il merkezinde görev yapan yönetici ve öğretmenlere ulaşılmış, yönetici ve öğretmen tarafından doldurulan toplam 713 anket geri dönmüş ve analizlere dâhil edilmiştir. Ölçme araçlarının uygulanması sonucunda elde edilen veriler SPSS for Windows ve LISREL programlarıyla analiz edilmiştir. Bu çalışmada frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, regresyon, bağımsız örneklemler t-testi (varyansların homojen olmadığı durumlarda Mann-Whitney U), tek yönlü varyans analizi (varyansların homojen olmadığı durumlarda Kruskal-Wallis H) tek yönlü varyans analizinde farklılığın kaynağını bulmak amacıyla LSD testine başvurulmuştur. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek için korelasyon analizi yapılmıştır. Korelasyon analizinde tespit edilen ilişkilerden yola çıkılarak, liselerin öğrenen okul olma düzeyinin, çalışanlarının örgütsel vatandaşlık davranışı göstermesi ve liselerin etkili okul özelliği göstermesi üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığı yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; Yönetici ve öğretmenlerin öğrenen okula ilişkin algıları, orta düzeydedir. Zihni Modeller ve Paylaşılan Vizyon boyutlarına ilişkin katılımcı algıları; Kişisel Ustalık, Sistem Düşüncesi ve Takım Halinde Öğrenme boyutlarına göre daha yüksektir. Cinsiyet, branş, eğitim durumu, yaş, öğretmenlikteki hizmet süresi ve okuldaki hizmet süresi değişkenleri, liselerin ekili okul olma düzeylerine ilişkin yönetici ve öğretmen algılarında farklılaşmaya neden olmamaktadır. Lise türü değişkeni, Paylaşılan Vizyon ve Sistem Düşüncesi boyutlarına ilişkin katılımcı algılarında anlamlı farklılaşmaya neden olmaktadır. Bu fark Fen ve Sosyal Bilimleri Liselerinde görev yapan katılımcı algılarının yüksek olmasından kaynaklanmaktadır. Ayrıca okul müdürleri, okullarının öğrenen okul olma düzeyini, öğretmenlerden daha yüksek bulmaktadırlar. Katılımcıların örgütsel vatandaşlık davranışı göstermelerine ilişkin algıları, Vicdanlılık, Nezaket, Centilmenlik ile Sivil Erdem boyutlarında yüksek, Özgecilik boyutunda ise orta seviyededir. Cinsiyet, okulun bulunduğu ilçe ve eğitim durumu değişkenleri, katılımcıların örgütsel vatandaşlık davranışı göstermelerine ilişkin algılarında, farklılaşmaya neden olmamaktadır. Fen ve Sosyal Bilimleri Liselerinde görevli katılımcılar, diğer lise türlerinde görev yapmakta olan katılımcılara; okul müdürleri ise, öğretmenlere göre daha fazla örgütsel vatandaşlık davranışı gösterme eğilimindedirler. Yaş, öğretmenlikteki hizmet süresi ve okuldaki hizmet süresi değişkenleri, yönetici ve öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı göstermelerini düşük düzeyde etkilemektedir. Okulların etkili okul özelliği göstermesine ilişkin katılımcı algıları orta düzeydedir. Yönetici ve öğretmenlerin görev yaptıkları liselerin etkili okul özelliği göstermelerine ilişkin algıları, cinsiyet, görev, branş ve eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmamaktadır. Fen ve Sosyal Bilimler Liselerinde görevli yönetici ve öğretmenler, görev yaptıkları okulları daha fazla etkili görmektedirler. Yaş, öğretmenlikteki hizmet süresi ve okuldaki hizmet süresi değişkenleri, yönetici ve öğretmenlerin görev yaptıkları liselerin etkili okul özelliği göstermelerine ilişkin algılarını düşük düzeyde etkilemektedir. Liselerin öğrenen okul olma düzeyi, çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışı göstermesi ve Liselerin etkili okul özelliği göstermesi arasında pozitif yönde düşük ve orta düzeyde ilişkiler tespit edilmiştir. Liselerin öğrenen okul özelliği göstermesi, yönetici ve öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı ve liselerin etkili okul özelliği göstermesinin önemli bir yordayıcısıdır. Yönetici ve öğretmenlerin, örgütsel vatandaşlık davranışı göstermeleri liselerin etkili okul özelliği göstermesinin yordayıcısı olarak tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Etkili Okul, Öğrenen Örgüt, Öğrenen Okul, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Yapısal Eşitlik Modellemesi.
İlköğretim okul müdürlerinin bilgi yönetimi becerilerini gerçekleştirme düzeyleri ile okulların öğrenen örgüt olma düzeyleri arasındaki ilişki (Ankara ili örneği)
Bu araştırmanın amacı, İlköğretim okul müdürlerinin bilgi yönetimi becerilerini gerçekleştirme düzeyleri ile okulların öğrenen örgüt olma düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.Araştırmanın örneklemi, Ankara Merkez İlçelerinde (Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Sincan ve Yenimahalle) görev yapan ve tesadüfî yöntemle seçilen 277 öğretmen ve 85 İlköğretim okul müdürü (toplam 365 kişi) oluşturmaktadır.Araştırma verilerinin toplanmasında, Okul Müdürlerinin Bilgi Yönetimini Kullanabilme Becerisi Ölçeği (Erten, 2006) ve öğrenen örgüt özelliklerinin tespit edilmesi amacıyla Öğrenen Örgüt Özelliklerinin Belirlenmesi Anketi (DLOQ) (Watkins ve Marsick, 1996) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 15.00 paket programı kullanılmıştır. 68 öğretmenden oluşan bir gruba araştırmada kullanılan veri toplama araçlarının ön uygulaması yapılmıştır. 30 maddelik ?okul yöneticisinin bilgi yönetimini kullanabilme becerisi? ölçeğinin cronbach alfa güvenirlik katsayısı .98 bulunmuştur. 17 maddelik ?öğrenen örgütün özelliklerinin belirlenmesi? ölçeğinin ise cronbach alfa güvenirlik katsayısı .97'dir. Ölçme araçlarına verilen cevapların iç tutarlılığının yüksek olduğu görülmüştür.Müdür ve öğretmen görüşlerine göre, araştırma sonucunda;- Müdürlerin bilgi yönetimi becerilerini yüksek düzeyde gerçekleştirdikleri,- Okulların öğrenen örgüt olma düzeylerinin yüksek olduğu,- Görev türü, eğitim durumu ve kıdem yılı değişkenine göre;- Müdürlerin bilgi yönetimi becerileri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı,- Okulların öğrenen örgüt olma düzeyi ile arasında anlamlı bir farklılık olmadığı,- Öğretmen ve müdürlerin görüşlerine göre, müdürlerin bilgi yönetimi becerilerinin alt boyutları ile öğrenen örgütün alt boyutları arasında yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğu,- Müdürlerin bilgi yönetimi becerilerinin okulların öğrenen örgüt olma düzeyinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu ortaya çıkarılmıştır.