Kurumsal iktisat çerçevesinden fikri mülkiyet hakları ve ekonomik büyüme

Günümüzde yaşanan hızlı küreselleşme ile beraber bilgi, üretim süreçlerine önemli bir faktör olarak dahil olmasının yanında ekonomik açıdan değeride önemli ölçüde artmıştır. Dünyanın bilgi ekonomisine doğru hareket etmesi nedeniyle gayri maddi haklar kapsamında yer alan fikri mülkiyet küresel toplumun ve teknolojik ilerlemenin önemli bir parçası haline gelmiştir . Bundan dolayı ülkeler fikri mülkiyet haklarının korunmasına ve hukuki altyapıların oluşturulmasına daha fazla önem vermektedirler. Bu noktan hareketle Türkiye ve BRICS ülkelerinde ekonomik büyüme ve fikri mülkiyet hakları arasındaki ilişki 2007-2017 dönemi için incelenmiştir. Çalışmada ilk olarak yatay kesitler (ülkeler) arasındaki bağımlılık düzeltilen LMadj (Adjusted Lagrange Multiplier) testiyle incelenmiştir. Daha sonra serilerin durağanlığı ikinci nesil birim kök testlerinden Bai ve Carrion-i-Silvestre (2009) testi ile incelenmiş, GSYİH ve IPR serilerinin birinci farklarında durağan olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Daha sonra seriler arasında, eş-bütünleşme ilişkisinin varlığını sınayan ve Westerlund ve Edgerton (2008) tarafından geliştirilen LM-based testi ile GSYİH ile IPRS arasında panel eş-bütünleşme ilişkisinin var olduğu belirlemiştir. Bu sonuçtan hareketle serilerin uzun dönemde birlikte hareket ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak GSYİH ve IPRS arasındaki kısa ve uzun dönemdeki ilişki PMG (Pooled Mean Group) yöntemi kullanılarak yapısal kırılmalar dikkate alan ve, yapısal kırılmaları dikkate almayan iki model oluşturularak ayrı ayrı tahmin edilmiştir. Her iki modelden elde edilen sonuçlara göre BRICS ülkeleri ve Türkiye'de uzun dönemde fikri mülkiyet hakları indeksinde meydana gelen bir artışın ekonomik büyümeyi olumlu yönde etkilediğini kısa dönemde ise bir etkisinin olmadığı ortaya koyulmuştur.