Kurumsal kalite ve ekonomik büyüme ilişkisi: BRICS-T ülkeleri üzerine bir inceleme

Ekonomi tarihi, ülkeler arasındaki gelişmişlik farklarının nedenlerini açıklamaya çalışan birçok yaklaşıma tanık olmuştur. Bu yaklaşımların başında 1950'li yıllarda R. Solow tarafından öne sürülen fiziki sermaye ve teknolojik ilerleme farkları gelmektedir. Fakat bu iki değişken, neden bazı ülkelerin daha zengin bazılarının daha fakir olduklarını açıklamada yetersiz kalmıştır. Tam da bu noktada fiziki sermayenin arttırılması, teknolojik altyapının oluşturulması, üretim kapasitesinin arttırılması vb. olayların kurumların işleyişi ile alakalı olabileceği konusu gündeme gelmiştir. Kurumların, sosyal ve ekonomik yaşamı düzenleyen yapılar olduğu ve sürdürülebilir ekonomik büyümenin temeli olduğu konusunda geniş bir literatür mevcuttur. Kurumların ve kurumsal kalitenin ülkelerin ekonomik performanslarına ne kadar etkisi olduğu sorusuna cevap bulmak adına çalışmada özdeş ekonomik yapılara sahip Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye (BRICS-T) ülkeleri incelenmiştir. 2002-2020 dönemine ait yıllık verilerin kullanıldığı çalışmada Panel Veri Analiz yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada kurumsal kalite göstergeleri olarak, Dünya Yönetişim Göstergelerinden (World Govarnance Indicators- WGI) alınan hükümetin etkinliği(GE), politik istikrar ve şiddetin olmaması(PS), hukukun üstünlüğü(RL), düzenleme kalitesi(RQ), ifade özgürlüğü ve hesap verilebilirlik(VA) ve yolsuzluğun kontrolü(CC) kullanılmıştır. Çalışmada, PVECM (Uzun Dönem) nedensellik test sonuçlarına göre uzun dönemde kurumsal kalite faktörlerinden ekonomik büyümeye doğru nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) panel nedensellik test sonuçlarına göre her ülkede farklı bir kurumsal kalite faktöründen büyümeye nedensellik ilişkisi mevcuttur. Genel olarak politik istikrar ve şiddetin olmaması(PS), ifade özgürlüğü ve hesap verilebilirlik(VA) ve düzenleme kalitesinden(RQ) büyümeye doğru nedensellik olduğu yönünde bulgulara ulaşılmıştır. Son olarak ülkelerin ekonomik büyümelerini pozitif etkileyen kurumsal kalite faktörleri, düzenleme kalitesi(RQ), yolsuzluğun kontrolü (CC) ve hukukun üstünlüğü(RL) olarak bulunmuştur.