Kurumsallaşmanın işletme performansı ve verimliliği üzerine etkileri (Türkiye levha ve mobilya işletmeleri örneği)

Kurumsallaşma; şirketlerde iktisadi, mali, hukuki, idari ve teknik kargaşayı önlemek ve belirsizlikleri gidermek, kalıcı bir şirket kültürü oluşturmak, dolayısıyla da performans geliştirmek için gereklidir. Kurumsallaşma sürecinde şirketlerde yeni bir organizasyon yapısı oluşturulur. Bu yapı içinde yer alan herkesin görevi, yetkileri ve sorumlulukları yazılı olarak belirlenir. Amaçlanmış ve planlanmış bir etkinlik sonucunda elde edilen çıktının nitel ya da nicel olarak belirlenmesi şeklinde tanımlanabilen performans kavramının ölçülmesi, işletme yönetimi için kontrol işlevini yerine getirmede en önemli yardımcı araçtır. İşletmelerin kaynaklarını ne ölçüde etkin kullandığının bir göstergesi olan verimlilik kavramı işletmelerce dikkate alınması gereken en önemli kavramlardandır. İşletmelerde kurumsallaşmanın işletme performansı ve verimliliğine etkilerinin araştırıldığı bu çalışma mobilya ve levha üretimi yapan işletmelerde yapılmıştır. Çalışmada 10 ve daha fazla çalışanı olan 2585 mobilya ve 37 levha toplam 2622 işletmeden 35 farklı şehirde 462'si mobilya, 31'i levha işletmesi olmak üzere toplam 493 işletmeye ulaşılmıştır. Veri elde etme aracı olarak anketten yararlanılmıştır. Literatürde yer alan çalışmalardan yararlanılarak geliştirilen anket formu üç farklı bölüm ve 86 yargıdan oluşturulmuştur. Yapılan istatistiksel değerlendirmeler sonucunda kurumsallaşmanın işletmelerin performansları ve verimlilikleri üzerinde pozitif yönde katkı yaptığı belirlenmiştir. Performans ve verimlilik noktasında daha iyi olmayı hedefleyen işletmelerin kurumsallaşma alt boyutlarından "şeffaflık ve sorumluluk", "tutarlılık" ve "formalleşme" alt boyutlarına önem vermesi gerektiği tespit edilmiştir. Elde edilen temel sonuçlara göre kurumsallaşmak isteyen işletmelere benzer durumlarda benzer tepkileri verecek şekilde tutarlı olmaları önerilmektedir. İşletmelerde tüm görev, yetki ve sorumlulukların belirlenmesi ve çalışanlar tarafından bilinmesinin kurumsallaşma için gerekli olduğu unutulmamalıdır. Kurumsallaşmak ve bu yolla daha yüksek performans ve verimlilik elde etmek isteyen işletmelerde iyi bir "yönetim-organizasyon" sistemi kurulmalıdır.