Kuşaklar teorisi bağlamında tüketici ahlakı: Kültürler arası bir çalışma

Bu tez çalışması iki farklı kültürde, Türkiye ve Birleşik Krallık, tüketici ahlakı kavramının farklı kuşaklar tarafından nasıl anlamlandırıldığına ve tüketicilerin tüketim pratiklerinde tüketici ahlakının yansımalarına odaklanmaktadır. Bununla birlikte, iki farklı kültürde sosyal normların yaptırım gücünün ahlaki tüketimle olan ilişkisinin incelenmesi de amaçlanmaktadır. Çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Nitel araştırma bölümünde, 18-58 yaş aralığında yer alan Türkiye'den 29, Birleşik Krallık'tan da 30 tüketiciyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma bölümünde, veriler anket formu aracılığıyla 18-60 yaş aralığında yer alan Türkiye'de 685, Birleşik Krallık'ta ise 696 katılımcıdan elde edilmiştir. Nitel veriler MAXQDA paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırma modeli ise SPSS PROCESS Macro Model 59 ile test edilmiştir. Yaş ile tüketici ahlakının bazı alt boyutları arasındaki ilişkide idealizm ve rölativizmin aracı etkisi, kültürel sıkılık boyutunun ise ılımlaştırıcı etkisi bulunmaktadır. Nitel analizler neticesinde çevre, hayvan refahı, çalışan hakları, bilgi, fikri ve sınai mülkiyet hakkı, boykot, ekonomik faktörler ve kültür temaları elde edilmiştir. Bulgular, ahlaki tüketici davranışında sosyal ve kültürel bağlamın önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca, ahlaki tüketici davranışı bütün üyelerinden ziyade kuşak içerisindeki aynı hassasiyetleri paylaşan kuşak birimlerinde görülmektedir.