Kutadgu Bilig'de yapım eki

Türk dilinin oluşmasına ve gelişmesine en büyük katkıyı sağlayan ek sınıflarından biri olan yapım ekleri; tanım, terim, tasnif açısından pek çok farklı araştırmaya konu olmuş bir ek kategorisidir. Yapım eklerinin, bu denli farklı açılardan ele alınan çalışmalara konu olmasının sebebi geleneksel gramerin yol açtığı bazı hatalı tasniflerden kaynaklanan dallanmış budaklanmış bir hatalar zincirinin oluşmasıdır. Bu ek sınıfının birden fazla açıdan değerlendirilmesinin gerekliliği işte tam da bu hususta gerekliliğini daha da hissettirmektedir. Türk dilinin söz varlığının gelişmesinde bu denli önemli bir role sahip olan yapım ekleri,dili ne derece şekillendirdiği ve dile anlam boyutunda neler kattığı açısından pek çok farklı sebeple ele alınması gereken mühim konuların başında gelmektedir. Türk dilinin on ek sınıfı içerisinde bulunan yapım ekleri diğer dokuz ek sınıfına göre işlev boyutunda, eklendiği kelimeyi bir sözlük maddesine dönüştürmesi hasebiyle diğerlerinden ayrılır niteliktedir. Ek görev unsuru; kelime de anlam unsurudur. Bir ekin anlam yapma veya bir anlam bildirme gibi bir özelliği mümkün değildir. Fakat yapım ekleri eklendikleri kelimeyi bir sözlük maddesi yapma eğilimlerinden dolayı dili anlam boyutunda kısmen de olsa etkileyebilen tek ek sınıfıdırlar. Bu denli önemli bu olan bu ek sınıfını çalışmamızın konusu yapmamızın sebebi de bu durumdur. Pek çok açıdan incelenen ve incelenmesi gereken yapım eki kategorisi, Türk dilinin en önemli eserlerinden biri olan ve üzerine pek çok çalışmanın yapıldığı Kutadgu Bilig adlı eserde tespit edilerek fonksiyonlandırılmıştır. Lirik-didaktik yapısı, anlatımın gücü sebebi ile de yapım eki kategorisi açısından güçlü bir eser olan Kutadgu Bilig'de pek çok yapım eki şekli tespit edilip tasnifleri yapılmıştır.