Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Aydın
12 theses · İstanbul Gelişim University, Afyon Kocatepe University, Sakarya University
Çevrimiçi alışveriş siteleri üzerinden kimlik inşası: Siirt örneği
Tez, çevrimiçi alışverişin insan davranışlarına olan etkisini ve kimlik inşasıyla olan bağlantısını araştırmayı amaçlamaktadır. Dijitalleşen dünyada çevrimiçi alışverişin kimlik inşasında oynadığı rolün anlaşılması, politikaların geliştirilmesinde yol gösterici olabilecek önemli bir konudur. Bu nedenle, tez çevrimiçi alışverişin kimlik inşasına olan etkisini merkeze alarak çalışmaktadır. Çalışma, alışveriş alışkanlıklarının ve tüketim davranışının kimlik inşasında belirleyici olduğu ön kabulünden hareket ederek, çevrimiçi alışverişin tüketim davranışlarını nasıl değiştirdiğini ve kimliğin yeniden inşasında hangi rolü oynadığını araştırmaktadır. Çevrimiçi alışveriş sitelerinin tüketimi teşvik edici içerikleri, kampanyaları ve reklamları, tüketici davranışı üzerindeki etkileri yorumlayıcı bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Araştırma, çevrimiçi alışverişin kimlik inşasındaki belirleyici rolünün uzun vadede mevcut kültürel normların dönüşümünde etkili olabileceğini öngörmektedir. Bu bağlamda çevrimiçi alışverişin toplumsal değişime olan etkisini de incelemekte ve böylelikle bireysel düzeyde kimlik inşasıyla birlikte toplumsal boyutta kültürel normlara etkisini de ele almaktadır. Sosyokültürel ögeler ve Siirt ilinin ikamet edilen şehir olmasından dolayı, görüşmeler bu bağlamda ele alınmış ve oluşturulmuştur. Bu tez çalışması, fenomenolojik desen kullanılarak yapılan bir nitel araştırmadır. Kartopu örnekleme yöntemini tercih ederek örnekleme türü bu yöntemle oluşturulmuştur. Araştırma, literatür taraması ile başlamış ve ardından gelir elde eden bireylerle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Saha görüşmeleri kaydedildikten sonra verilere içerik analizi yapılmış ve kuramsal ve kavramsal çerçeveyle bağlantı kurularak yorumlama ve değerlendirme yapılmıştır. Bu tezde, çevrimiçi alışveriş siteleri üzerinden kimlik inşasının incelenmesi amacıyla bir dizi bulgu analiz edilmiştir. Bulgular, katılımcıların fiziki mağazalardan daha çok çevrimiçi mağazaları tercih ettiğini ve alışveriş alışkanlıklarının çeşitli faktörlerden etkilendiğini göstermektedir.
Neden ve sonuçları açısından tarikat yapılanmalarında gönüllü itaat kültürü: Menzil Tarikatı örneği
İnsanların birlikte yaşama iradesi ve ihtiyacı insanlığın var oluşundan itibaren ortaya çıkan bir ihtiyaçtır. Bilinen tarih boyunca insanlar her mecrada var olma mücadelesi vermişlerdir. Yakın tarihe kadar eğitim görme hakkından mahrum olan, seçme ve seçilme hakkı olmayan, işçilik ya da çiftçilik arasına sıkıştırılmış insanların günümüzde tüm özgürlüklerine kavuşma imkânı olduğu düşünülürse bu özgürlük ve bağımsızlık fikrinin modern dünyanın cazibeleriyle yüzlerce yıl otorite altında ezilmiş ve baskılanmış insanları tüm dış caydırıcılarıyla birlikte cezbetmesi beklenir. Bu beklentinin sonucunda özgürlüğünü eline alabilen insanın bir daha asla tahakküm altına girmeyeceğini düşünür ve buna inanırız. Ama tüm bu özgürlük fikrinin karşısında kendisini dini bir gruba adayan, şeyhinin sözünden çıkmayan ve itaat eden insanlar gördüğümüzde toplumun ya da ailelerinin baskısıyla istemedikleri bir yaşama mahkûm edilmiş insanlar olabilecekleri fikri aklımızda yer eder. İşte tam da bu noktada çalışmanın amacı ve hedef kitlesi ortaya çıkmıştır. Tezin amacı otorite ve itaat kavramlarını sosyolojik bağlamda inceleyerek kişilerin dini gruplara karşı itaat davranışı göstermelerinin altında yatan sebepleri araştırmaktır. Araştırma, nitel yöntemle, Menzil Tarikatına mensup Ankara ili Keçiören ilçesinde yaşayan 21 kadın katılımcıyla; gönüllü itaat, aidiyet ve gündelik yaşam sosyolojisi üzerine hazırlanmış 21 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış soru formu kullanılarak görüşme yapılmıştır. Çalışmanın bu grupla yapılmasının sebebi, gönüllü itaat kavramının araştırılabileceği en belirgin örneklerden birinin tarikat yapılanması olduğunun düşünülmesidir. Bu bağlamda insanların inançları ekseninde itaatlerinin sınırlılıklarının boyutu, hangi durumlarda otoritenin sorgulanacağı ya da sorgulanabilir olup olmadığı üzerinde durulmuştur. Görüşmelerden alınan yanıtlar altı temada incelenerek anlamacı ve yorumlamacı bir bakış açısıyla analiz edilmiştir. Literatürde incelenen konularla bağlantı kurularak gönüllü itaati inşa eden dinamiklerin nedenleri ve sonuçları ile ilgili elde edilen bulgular değerlendirilmiş ve sonuç bölümünde verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Gönüllü itaat, otorite, aidiyet, tarikat, cemaat.
Özel gereksinimli bireylerin yaşadıkları sorunları aileleri ve öğretmenleri gözünden anlamak: Nimet Kamuran Korkmaz Özel Eğitim Uygulama Okulu örneği
Özel gereksinimli bireyler, doğum öncesi, doğum sırası ve sonrasında gelişim süreçlerinde ortaya çıkan çeşitli nedenlerle, bilişsel, dil, hareket, fizik, sosyal ve duygusal gelişimlerinde farklılık gösteren bireylerdir. Bu bireyler, özel gereksinimleri nedeniyle özel eğitime ihtiyaç duymaktadır. Türkiye'de nüfusun %12,3' ünün özel gereksinimli bireylerden oluştuğu tespit edilmiştir. Özel gereksinimli bireylerin toplumsal yaşamdaki deneyimleri, eğitim süreçlerinde karşılaştıkları sorunları ve sosyal alanda yaşadıkları problemleri, aileleri ve öğretmenleri gözünden çok yönlü bir bakış açısıyla ele almak önem arz etmektedir. Bu çalışma, özel gereksinimli bireylerin sosyal hayatta karşılaştıkları zorlukları, hem ailelerinin hem de özel eğitim öğretmenlerinin perspektifinden dinleyerek, yaşadığı sorunları görünür kılmayı amaçlamaktadır. Yorumlamacı-anlamacı bir yaklaşımla gerçekleştirilen bu araştırmada, nitel araştırma yöntemi kullanılarak: Nimet Kamuran Korkmaz Özel Eğitim Uygulama Okulunda öğrenim gören 10 öğrencinin velisi ve bu okulda çalışmakta olan 10 öğretmen ile derinlemesine görüşme tekniği yarı yapılandırılmış mülakat soruları ile veriler toplanmış ve analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları, özel gereksinimli bireylerin yaşamlarında önlerine çıkan bariyerlerin yalnızca bireysel değil, toplumsal ve eğitimsel düzeyde de ciddi sorunlar yarattığını ortaya koymuştur. Özel gereksinimli bireyler, toplumsal yapının önemli bir parçasını oluşturmasına rağmen, karşılaştıkları sorunlar büyük ölçüde toplumsal yapı ve sistemsel yetersizlikler tarafından şekillendirilmektedir.
Ekonomik ve sosyal boyutlarıyla Tacikistan'dan Rusya'ya göç: Nedenler, dinamikler
Bu araştırma, Tacikistan vatandaşlarının Rusya'ya göç olgusunu ekonomik ve sosyal açıdan incelemektedir. Araştırmada, göçün göçmenlerin günlük temel ihtiyaçlarını karşılamanın, işsizlik oranını azaltmanın ve halkın yaşam koşullarını iyileştirmenin bir aracı olduğu belirtilmektedir. Günümüz dünyasında sosyal ve ekonomik bir olgu olarak göç, göçmenin kendisine, gönderici ülkeye ve kabul edici ülkeye çeşitli etkilerde bulunmaktadir. Tacik göçmenler de ekonomik, sosyal, psikolojik ve diğer etkenlerin etkisi altındadırlar. Bu araştırmada, Tacikistan vatandaşlarının Rusya'ya göç etmesinin başlıca nedenleri arasında iş imkanlarının yetersizliği, bireysel gelişim olanakları ve ülkedeki sınırlı ekonomik koşullar olduğu ifade edilmektedir. Göç, birçok aile için temel bir gelir kaynağı olup, göçmenlerin ülkelerine gönderdikleri para transferleri, halkın yaşam standartlarının iyileştirilmesinde ve ülke ekonomisinde önemli bir rol oynamaktadır.
Afyonkarahisar'da eğitim tarihi üzerine bir inceleme (1923-1945)
Milli Mücadele Dönemi'nde zafere giden yolda önemli bir yere sahip olan Afyon, cephe şehri olmasıyla birlikte İngiliz, Fransız ve Yunan kuvvetleri tarafından işgal edilmiştir. İşgal sırasında okul binaları düşman kuvvetleri tarafından kullanılarak tahrip edilmiş ve yakılmıştır. Bu gelişmeler, Afyon'da eğitim alanında sıkıntılara yol açmıştır. Cumhuriyetin ilan edilmesiyle birlikte savaşın yarattığı tahribat ve yıkımlar giderilmeye çalışılmıştır. Böylece her alanda yeniliklerin yapıldığı bir döneme girilmiştir. Bu yeniliklerden biri de Afyon'da eğitim alanında gerçekleştirilen çalışmalardır. Cumhuriyet Dönemi'nin ilk yıllarında okumayazma oranının düşük olması nedeniyle eğitim ve öğretime verilen önem artmıştır. Bu doğrultuda, herkese okuma-yazma öğretmek amacıyla bir seferberlik başlatılmıştır. Yeni ve büyük okul binaları inşa edilmiştir. Öğretmen ve öğrencilerin durumu iyileştirilmeye çalışılmıştır. Öğretmen sayısının arttırılması ve maaşlarının düzenli olarak verilmesi için çeşitli önlemler alınmıştır. Müfredat programında, öğrencilerin her alanda kendilerini geliştirmeleri için pozitif ve sosyal bilimlerin yanı sıra pratik ve teknik bilgilerin bulunduğu derslere de yer verilmiştir. Öğrencilerin yeteneklerini gösterebilmeleri için uygun ortamlar sağlanmıştır. Fakir öğrenciler tespit edilerek kıyafet, yemek ve barınma yardımları yapılmıştır. Okullarda sadece eğitim değil, aynı zamanda çeşitli sosyal aktiviteler de gerçekleştirilmiştir. Bu aktiviteler arasında gezi, müsamere, konferans, sergi, veda çayları, spor, gösteriler ve milli bayram kutlamaları yer almıştır. Bu çalışmada, 1923-1945 yılları arasında Afyon merkez ve ilçelerindeki okur-yazar oranları, okul binalarının sayısı, öğretmen ve öğrenci sayıları, sanat okulları, eğitime ayrılan bütçe ve harcamalar; süreli yayınlar, arşiv kaynakları, TBMM Zabıt Cerideleri, tetkik eserler ve diğer kaynaklar kullanılarak incelenmiştir. Ayrıca, Afyon merkez ve ilçelerinde bulunan yaygın eğitim kurumları arasında Afyon Türk Ocakları, Afyon Millet Mektepleri, Eğitmen Kursları, Afyon Halkevleri ve Halkodalarının eğitimdeki yeri ve önemi üzerinde durulmuştur. Afyonkarahisar adı 2005'ten itibaren kullanılmaya başlandığı için, dönemin terminolojisine uygun olması açısından ilin adı bu çalışmada Afyon olarak geçmiştir. Anahtar Kelimeler: Afyon, Eğitim, Cumhuriyet Dönemi, Okul, Öğretmen, Öğrenci.
Nedîm'de sehli mümtenî'nin dili
Türk edebiyatı tarihinde önemli bir yer tutan divan edebiyatı, şahsiyetler ve ortaya koydukları eserleriyle birçok çalışmaya konu olmuştur. Şairlerin divanları; edebî sanat ve nazım şekilleri açısından incelenmiş ve şerh edilmiştir. Bu tezde de edebî sanatlarımızdan olan fakat diğer sanatlar kadar işlenmeyen sehli mümtenî sanatı ele alınmıştır. Yapılan ön çalışmada sehli mümtenînin tespitinde; sadelik, külfetsizlik, kısalık ve kolay anlaşılırlık gibi ölçütlere rastlanmıştır. Verilen bu ölçütler, kişisel görüşlere dayandığından daha somut bir ölçüt ortaya koymak için dilin fonetik, morfolojik, semantik ve sentaktik bakımdan hangi imkânlarından yararlanıldığı ve bu imkânlar neticesinde "sehli mümtenî sanatı formüllere dayandırılabilirmi" sorularına cevap aranmıştır. Bu çalışma için sınırlandırıcı eser olarak Nedîm divanı seçilmiştir. Lâle Devri'nin önde gelen şairlerinden olan Ahmet Nedîm'in divanı, öncelikle taranmış olup sehli mümtenî izlerini taşıdığını düşündüğümüz beyitler, bütün unsurları gözetilerek şerh edilmiştir. Ardından bu beyitler üzerinden Nedîm'in sehli mümtenî sanatını icra ederken dilin unsurlarını ne şekilde kullandığı fonetik, morfolojik, semantik ve sentaktik bakımdan formüllendirilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde "sehli mümtenîn kriterleri varmıdır, dil bu sanatı icra ederken nasıl şekillenmektedir" soruları yanıtlanmaya çalışılmıştır. Seçilen beyitlerin bütününe bakıldığında Nedîm'in çok bilinen ve hatta berceste mısra olarak kabul edilen beyitleri olduğu görülmektedir. Divandan hatırlarda daha çok yer eden mısraların sehli mümtenî nazarında görülmesi, sehli mümtenîde söyleyiş güzelliğinin, ahengin, idrakin ve kolay ezberlenebilmenin de etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca Nedîm'in yaşantıyı bu denli şiir dünyasına yerleştirmesi, ikisi arasında benzer ilişkiler kurup beyitlerinde işlemesiyle sehli mümtenî örnekleri inşa edilmiştir. Beyitlerde yer alan duru kelimeler, özdeyişler, telmihlerle anlam derinliği ve inceliği oluşturulmuş, okuyucuda etki bırakmak amaçlanmıştır. Dönem zanaatlarını, şiir dünyasına başarılı bir şekilde aktaran Nedîm, bu beyitlerinde yarattığı eşi benzeri görülmeyen anlam hoşluğuyla sehli mümtenîyi yakalamıştır.
Tarihî Türk şivelerinde soru eki
Tarihî Türk Şivelerinde Soru Eki soru eki, dil bilgisindeki yeriyle ilgili çalışmaların incelenmesiyle ele alınmıştır. Soru ekinin işlevleri, Tarihî yazı dillerinin her birinde ayrı ayrı incelenmiş ve şekle dair alt başlıkta da ilgili her bir yazı dilindeki kullanım şekli açıklanmıştır. Çalışma Giriş, Tarihî Türk Şivelerinde Soru Eki, Tespit Edilen Örneklerin Dağılımı ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Girişte, soru ekinin Türk dilinin ekleşme dizisi içindeki yerine dair bilgilerin aktarılmıştır. Tarihî Türk Şivelerinde Soru Eki başlığı, Soru Ekinde İşlevler ve Soru Ekinde Şekil olmak üzere iki başlıkta incelenmiştir. Tespit Edilen Örneklerin Dağılımı bölümünde taranan örneklerin yazı diline göre ve eserlere göre dağılımı, çalışmanın anlaşılırlığı amacına hizmet eden tablo ve grafikler ile gösterilmiştir. Sonuç kısmına gelindiğinde çalışmanın bulguları yer verilmiştir
Kutadgu Bilig'de yapım eki
Türk dilinin oluşmasına ve gelişmesine en büyük katkıyı sağlayan ek sınıflarından biri olan yapım ekleri; tanım, terim, tasnif açısından pek çok farklı araştırmaya konu olmuş bir ek kategorisidir. Yapım eklerinin, bu denli farklı açılardan ele alınan çalışmalara konu olmasının sebebi geleneksel gramerin yol açtığı bazı hatalı tasniflerden kaynaklanan dallanmış budaklanmış bir hatalar zincirinin oluşmasıdır. Bu ek sınıfının birden fazla açıdan değerlendirilmesinin gerekliliği işte tam da bu hususta gerekliliğini daha da hissettirmektedir. Türk dilinin söz varlığının gelişmesinde bu denli önemli bir role sahip olan yapım ekleri,dili ne derece şekillendirdiği ve dile anlam boyutunda neler kattığı açısından pek çok farklı sebeple ele alınması gereken mühim konuların başında gelmektedir. Türk dilinin on ek sınıfı içerisinde bulunan yapım ekleri diğer dokuz ek sınıfına göre işlev boyutunda, eklendiği kelimeyi bir sözlük maddesine dönüştürmesi hasebiyle diğerlerinden ayrılır niteliktedir. Ek görev unsuru; kelime de anlam unsurudur. Bir ekin anlam yapma veya bir anlam bildirme gibi bir özelliği mümkün değildir. Fakat yapım ekleri eklendikleri kelimeyi bir sözlük maddesi yapma eğilimlerinden dolayı dili anlam boyutunda kısmen de olsa etkileyebilen tek ek sınıfıdırlar. Bu denli önemli bu olan bu ek sınıfını çalışmamızın konusu yapmamızın sebebi de bu durumdur. Pek çok açıdan incelenen ve incelenmesi gereken yapım eki kategorisi, Türk dilinin en önemli eserlerinden biri olan ve üzerine pek çok çalışmanın yapıldığı Kutadgu Bilig adlı eserde tespit edilerek fonksiyonlandırılmıştır. Lirik-didaktik yapısı, anlatımın gücü sebebi ile de yapım eki kategorisi açısından güçlü bir eser olan Kutadgu Bilig'de pek çok yapım eki şekli tespit edilip tasnifleri yapılmıştır.
Necip Fazıl Kısakürek'in "Çile" adlı eserinde isim tamlaması kuran ek kategorisi ve söz varlığı
Yaygın gramer anlayışına göre Türkçenin eklerinin yapım ve çekim eki olmak üzere iki başlık altında incelenmesi problemi birçok dilcinin hemfikir olduğu bir konudur. Oysaki Türkçede yandaş karşıtlık düzenine göre 10 (on) ek kategorisi vardır. Bunlardan birisi de "İsim Tamlaması Kuran Ekler" kategorisidir. Çalışmamızda kendine özgü üslubu ve zengin malzemesiyle bize pek çok örnek sunacağını düşündüğümüz Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin ustalarından Necip Fazıl Kısakürek'in tüm şiirlerinden oluşan "Çile" kitabı "İsim Tamlaması Kuran Ekler" kategorisi ve söz varlığı bakından ele alınmıştır. Ele alınan konulara zemin teşkil etmesi bakımından giriş bölümünde söz varlığı ve tamlamalarla ilgili bilgi verilmiştir.Şairin hayatı ve eserleriyle ilgili kısa bölümden sonra kitaptaki tüm şiirler incelenmiş, belirtme ve sıfatlama fonksiyonlu isim tamlamaları tespit edilmiş; bu tamlamalarda eklerin kelimeye kattığı fonksiyonlar incelenerek isim tamlaması kuran eklerin neden farklı bir kategoride ele alınması gerektiği değerlendirilmiştir.Çalışmanın ikinci bölümünde eserin söz varlığına ilişkin tespitler sayısal verilerle ortaya konulmuştur.Çalışmanın sonunda satır numaralı metin, kelime dizini ve sıklık dizini yer almaktadır.
İsmail Habib Sevük'ün "Tuna'dan Batı'ya" ve "Yurttan Yazılar" adlı eserlerinin söz varlığı
İsmail Habib Sevük 1900'lü yılların edebiyat tarihçisi, eğitimcisi ve yazarıdır. Kaleme aldığı eserler de Türk dili ve tarihi açısından değeri yadsınamaz niteliktedir. Yine gezi yazısında üstün başarı elde eden ve dil zevkini tattığımız İsmail Habib Sevük'ün "Yurttan Yazılar" ve "Tuna'dan Batı'ya" adlı eserlerinde dili kullanmadaki becerisi apaçık ön plana çıkmaktadır. Biz de İsmail Habib Sevük'ün dil anlayışı, edebi zevki, fikirleri ve yaşam tarzı hakkında fikir beyan edebilmek, söz varlığını ve söz varlığı kapsamı içerisindeki tamlama kategorisini inceleyebilmek için eserlerinin öneminden dolayı bu iki eserini incelemeyi seçtik. Çalışmamız; Giriş, Tamlamalar Kategorisi, Tematik Söz Varlığı, Sonuç ve Gramatikal Dizin başlıklarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın konusu, amacı, yöntemi, önemi, kelime ve tamlamalar hakkında beyan edilen görüşler açıklanmış ve izaha muhtaç olan tamlama mevzusu hakkında bir çerçeve çizilmiştir. Hemen ardından eserler tamlamalar bakımından incelenmiş, detaylı şekilde örneklendirilmiştir. Daha sonra tamlamaların istatistiksel grafikleri hemen eserlerin tamlamalar bölümünden sonra açıklanmıştır. Tematik söz varlığı bölümünde ise yazarın kullandığı kelimelerin anlam alanlarına göre kategorileri yüzdesel ifadelerle izah edilmiştir. Hemen ardından yazarın kelime zenginliği hakkında yorum yapabileceğimiz gramatikal dizin kısmı gelmektedir. Bu bölümde kelime istatistiği, (hangi kelime hangi sayfada, hangi satırda kaç kere geçtiği) yazarın kullandığı kelime sayısı ve madde başları detaylı bir şekilde sunulmuştur. Yapılan analiz ve incelemeler sonucunda elde edilen veriler, sonuç bölümünde maddeler halinde izah edilerek yararlanılan bilimsel kaynaklar kaynakça bölümünde alfabetik sırayla belirtilmiştir.
Harezm Türkçesiyle yazılmış dinî ahlakî eserlerde Arapça dinî kavramlar
" Harezm Türkçesiyle Yazılmış Dinî Ahlakî Eserlerde Arapça Dinî Kavramlar" adlı çalışmanın maksadı dinî kavram bakımından Arapçanın Türkçeye olan etkisi teşkil etmekte olup söz konusu etki Harezm Türkçesiyle yazılan eserlerin en mühimlerinden olan Ḳıṣāṣüʼl-Enbiyā, Nehcü'l-Ferādīs, Satır arası Kur'an Tercümesi, Mu'înü'l-Mürîd çerçevesinde gösterilmeye çalışılacaktır. Temel dinî kavramlar belirlenip bir tasnife tabi tutulmakta, bu tasnife göre kavramlar sıralanmakta ve eserlerde geçtikleri yerlerden birer örnek verilerek anlamları izah edilmektedir. Akabinde eserlerdeki imlâ ile Arapça orijinal yazım biçimleri mukayese edilerek farklılıklar ortaya koyulmaktadır. Karahanlı döneminde Satuk Buğra Han hükümdarlığı zamanında, Türklerin kitleler halinde İslam'a girmesiyle birlikte Arap alfabesi kullanılmaya başlanmıştır. Türkler yeni din kural ve emirlerini ana kaynaklarından öğrenmek amacıyla Arapçaya çok önem vermişlerdir. Türkler bir yandan yeni dinin dili olan Arapçayı öğrenirken bir yandan da topluma İslam'ı anlatmak ve aktarmak amacıyla çeşitli eserler yazmışlardır. Dolayısıyla farklı dil ailesine mensup olan Arapça, Harezm Türkçesine etkide bulunmuştur. Böyle bir incelemenin tercih edilmesinin iki temel sebebi vardır: Birincisi, yazı dili olarak geçiş Türkçesi de sayılan Harezm Türkçesinin, hem coğrafyası hem dönemi bakımından olsa gerek içerisinde temel konuları dine dair çalışmalar olan eserlerin fazlaca bulunması hasebiyle bize dinî açıdan bol kavram alanı tespit ettireceğini düşünmemiz, diğeri ise Arapçanın Kur'an dili olması neticesinde İslam coğrafyasındaki dillere birincil olarak dinî terminoloji bakımından tesirde bulunmasıdır. Bu çalışma, Harezm Türkçesiyle yazılmış Dinî Ahlakî eserlerdeki Arapça dinî kavramları tespit etmektedir ve bu sayede Türkoloji Bölümünde okuyan öğrencilere kaynak teşkil etmesi amaçlanmaktadır.
Kitâb-ı Hayât u Memât (1A-49B arası), Firdevsî-i Rûmî (Giriş-inceleme-metin-dizin)
Bu çalışma, Firdevsî-i Rûmî tarafından Farsçadan Türkçeye çevrilmiş olan "Hayât u Memât" adlı eserin incelenmesi, çeviri yazılı metni ve metne dayalı sözlüğünü barındıran dizinini içermektedir. Giriş, Firdevsî'nin hayatı ve eserleri, Hayât u Memât'ın tanıtımı, metnin imlâ özellikleri, ses bilgisi, çeviri yazılı metin ve dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Eski Anadolu Türkçesi Dönemi'nden, çalışmamızın konu, önem, amaç ve yönteminden bahsedilmiştir. Sonra yazarın hayatı ve eserleri anlatılmış ve çalışmaya konu olan eseri tanıtılmıştır. İmlâ bölümünde ünlü ve ünsüz seslerin kelime başı, ortası ve sonundaki kullanımları gösterilmiştir. Ses bilgisi kısmında ünlü ve ünsüz seslerde meydana gelen ses olayları verilmiş, kelimeler art zamanlı ve eş zamanlı olarak gösterilmiştir. Dizin bölümünde ise kelimelerin bağlama dayalı anlamları verilmeye çalışılarak anlamların metin içerisinde nerede geçtiği numaralarla gösterilmiştir. Çalışmaya konu olan eser, 16. yüzyılda (1508), İstanbul'da tercüme edilmiştir. Eser, yazılış tarihi ve dil özellikleri itibariyle Eski Anadolu Türkçesinin dönemlerinden biri olan Klasik Osmanlı Türkçesine Geçiş Dönemini'nin ürünüdür. Eser; dinî, tasavvûfî ve ahlakî bir nitelik taşımaktadır. Eserin tek nüshası Hayât-nâme adıyla Süleymâniye Kütüphanesi, Hacı Mahmud Efendi numara 2333'te bulunmaktadır. 16. yüzyılın başlarında yazılan eser, Eski Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini yansıtmaktadır. Nesih yazı türüyle kaleme alınmıştır. Eser harekelidir. 99 varaktan oluşur. Satır sayısı 15'tir. Ancak satır sayısının 16 olduğu sayfalar (6a, 26b) da mevcuttur. Eserin ölçüleri 248x147- 163x99'dur. Satır ve kapakların kenarları kahverengi meşindir.