Chemical composition of particles at a rural site at Northwestern Turkey: Gateway to the Central Anatolian Plateau

Bu çalışmada, Türkiye?nin Batı Karadeniz Bölgesi?nde yer alan Bolu İli atmosferdeki 51 elementin (Li, Be, Na, K, Mg, Al, P, Ca, Ti, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, Ge, As, Se, Rb, Sr, Y, Mo, Cd, Sn, Sb, Cs, La, Ce, Pr, Nd, Eu, Sm, Gd, Tb, Dy, Ho, Er, Tm, Yb, Lu, Hf, W, Pt, Au, Pb, Bi, Tl, Th, U) konsantrasyonları ve PM2,5 ve PM2,5-10 partiküllerin miktarları belirlenmiştir. Aerosol örnekleri Şubat 2011 ve Şubat 2012 tarihleri arasında, yarı-kırsal bir atmosferi olan Abant İzzet Baysal Üniversitesi Gölköy Kampüsü?nde toplanmıştır. Bolu?da ölçülen eser element konsantrasyonları, dünyanın çesitli yerlerinde ölçülen konsantrasyonlar ile karşılaştırılmıştır ve bu karşılaştırmanın sonucunda, bu çalışmadaki toprak elementlerinin konsantrasyonlarının (nadir toprak elementleri hariç) dünya genelindeki diğer bölgelerden daha fazla olduğu saptanmıştır. Bunu yanında, Bolu istasyonunda belirlenen ince moddaki Cr ve kaba moddaki Cd konsantrasyonunun diğer bölgelerden daha fazladır. Bolu istasyonunda ölçülen elementlerin konsantrasyonlarının mevsimsel degisiklikler gösterdiği görülmüştür ve bu gibi değişiklikler, kaynakların emisyonlarındaki ve hava akımındaki değişikliklerle açıklanmıştır. Olası kirlilik kaynaklarını belirlemek amacıyla Faktör Analizi (FA) uygulanmıştır. FA ince fraksiyon için toprak, odun ve kömür yanması, demir-çelik işletmeleri, yol tozu, deniz tuzu ve bölgedel geri plan gibi altı olası emisyon kaynağını işaret etmiştir. Ayrıca, kaba fraksiyon için de beş olası kirlilik kaynağı belirlenmiştir ve bunlar toprak, kömür yanması, yol tozu, deniz tuzu ve uzun mesafeli taşınımdır. Son olarak, olası kirlilik faktörleri backtrajektörler ile desteklenmiştir.