Kuzey Afrikada bir garp ocağı: Cezayir (Cezayir-i Garb Ocağı)(1789-1830)

XV. yüzyılda Avrupa'da ortaya çıkan kapitalist ekonomik sistem, yeni bir dünya düzenini beraberinde getirmiştir. Braudel'in söylemiyle, bir mucizeyi başararak bir dünya imparatorluğu haline gelmiş olan Osmanlılar, kapitalist ekonomik sisteme uyum noktasında yaşadığı sorunlar nedeniyle büyük devletlerle rekabet edebilme güçlerini zamanla kaybettiler. Bu çalışma, Osmanlı Devleti'nin 1534 yılında hâkimiyet altına aldığı ve yaklaşık 300 yıl elinde tutmayı başardığı Cezayir-i Garp Ocağı'nın Fransa'ya kaybediliş sürecini ele almaktadır. Kuzey Afrika'daki en büyük eyaletin kaybedilmesinin çok uzun yıllara dayanan sebepleri vardı. Bu çalışmada, Avrupa ve Fransa tarihi açısından önemli bir tarih olan 1789 yılından işgalin tamamlandığı 1830 yılına kadarki dönem incelenmiştir. 1815 yılında, başkenti en önemli rakipleri İngiltere ve Rusya tarafından işgal edilmiş, devlet yöneticileri bu ülkeler tarafından belirlenmiş bir devlet olan Fransa, on beş yıl sonra, Cezayir'i işgal etmiş, kendi topraklarının bir parçası haline getirmiştir. Dünya genelinde sömürgelere sahip olmalarına rağmen, Fransız siyasî karar alıcılar Cezayir'e farklı bir önem göstermiş, bölgeyi Fransa'nın bir parçası olarak kabul etmişlerdir. Dolayısıyla, Cezayir'in zapt edilmesi Fransa tarihi açısından son derece önemli bir hadisedir. Çalışmamızın amacı; Cezayir'in, hangi ülke tarafından ve nasıl alındığından ziyade, nasıl kaybedildiği, bu el değiştirmeye giden süreçte yaşanan olayların tarihsel süreci nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda odak noktamız, ülkelerin uluslararası ilişkilerinde aldıkları kararlarda, ekonomik ihtiyaçlarının ne ölçüde belirleyici olduğu olacaktır. Anahtar kelimeler: Cezayir, Osmanlı Devleti, Fransa, Akdeniz, Korsanlık