Kuzey Anadolu fay sisteminin Sapanca Gölü geçişi ve yapısal etkileri

ÖZET Bu yüksek lisans tez çalışmasında, Kuzey Anadolu Fayının Sapanca Gölü içindeki konumu ve göl morfolojisi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Batimetrik ve sismik survey yapılmış ve alınan veriler doğrultusunda; Yüksek ayrımlı 3.5 kHz sismik yansıma profillerinden elde edilen Sapanca Gölü tabanaltı materyalinin büyük oranda sedimanter malzemeden oluştuğu saptanmıştır. Profillerde yüzeydeki izleri tespit edilebilen fayların tabanaltındaki devamlılıkları gazın neden olduğu akustik maskeleme nedeniyle net bir şekilde izlenememektedir. Göl tabam eğim haritası gözönüne alındığında eğimleri l°'nin altoda olan ana çukur Sapanca düzlüğünün dışında daha üst seviyelerde yer alan en az üç adet taraça görünümlü düzlük (Gölbaşı Çayağzı, Kazakburun düzlüğü) saptanmıştır. Kuzey Anadolu Fay hattı Sapanca Gölü ana basen düzlüğü ile bu fay kuzeyinde kalan parçalı düzlükler arasında basamaklı bir geçişi sağlamaktadır. Sapanca Gölü baseninin kuzeyinde yer alan blok doğu yönlü hareket ederken güney yamacı ve bağlantılı kara kesimi batı yönlü hareket eden segment" oluşturmaktadır. Sapanca Gölü baseni özellikle doğu bölümünde saat ibresinin tersi yönlü bir dönme etkisinde kalmaktadır. Muhtemelen bu nedenle bu bölgedeki eş derinlik eğrileri güneydoğuya doğru açılarak dönme eğilimi göstermektedir. Kuzey Anadolu Fayı, batı ucundan girdiği Sapanca Gölü kuzey yamacının eteklerini izleyerek doğu uçta yer alan sedimanter istif içerisinde doğu yönlü devam eder görünümdedir. Ancak doğu bölümdeki sismik yansıma kayıtlarında fayın belirgin bir yüzey etkisi görülmemektedir. Hassas batimetri verileri ile birlikte değerlendirilen sismik yansıma verileri Sapanca Gölü'nün başlangıç aşamasındaki klasik pull-apart baseni için ideal bir örnek teşkil ettiğim ve pull-apart basenlerinin araştırılması için doğal bir laboratuar ortamı olduğunu göstermiştir. Anahtar sözcükler : Sapanca Gölü, Batimetri, Sismik Yansıma, Kuzey Anadolu Fayı, Pull-apart basen.