Kuzey Ege Denizi'nde kullanılan dip paragat takımlarının av kompozisyonları ve seçiciliğinin belirlenmesi

Bu çalışmada, Kuzey Ege Denizi'nde son zamanlarda kullanımı artmaya başlamış olan dip paragat takımlarının av kompozisyonları, kullanılan iğnelerin seçiciliği, avcılık esnasında karşılaşılan problemler ve kullanılan yemler ile iğne çeşitleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bununla beraber farklı iğne numaralarının, yakalanan balıkların büyüklüğü ve miktarı üzerine etkisi ile birim çabadaki av miktarları (CPUE), hedef dışı av (bycatch) ve ıskarta (discard) miktarları da tespit edilmiştir. Böylece elde edilen verilerle, Kuzey Ege Denizi'nde kullanılan paragat takımlarının geliştirilmesi ve balıkçılara alternatif bir av aracı olarak kullanımının yaygınlaştırılması imkanı sağlanacaktır.Çalışmada, Kuzey Ege'de (Edremit Körfezi, Saroz Körfezi, Gökçeada, Bozcada, Gelibolu Yarımadası) kullanılan paragat takımlarının teknik özellikleri ve yapısal farklılıklarını belirlemek için 426 balıkçı ile 37 farklı bölgede anket çalışmaları yapılmıştır.Yapılan anketler değerlendirilerek, bölgede kullanılan paragat takımlarının özellikleri tespit edilmiştir. Bölgede kalın, ince, kılıç ve mezgit paragatı olmak üzere 4 farklı paragat takımının kullanıldığı belirlenmiştir. Bu ön örnekleme ve yapılan anketlere göre kullanılacak paragat takımları, kullanılacak yemler ve paragat takımlarının atılacağı istasyonlar belirlenmiştir.Araştırma, Mayıs 2011 ? Haziran 2012 tarihleri arasında, Kuzey Ege Denizi, Çanakkale Boğazı kıyıları, Gelibolu Yarımadası kıyıları ile Saroz Körfezi'nde ticari balıkçıların avcılık yaptıkları 0 - 500m derinliğe sahip sahalarda gerçekleştirilmiştir. Genel olarak her biri 200 iğneli olan 3 sepet atılarak 20 operasyon yapılmış, 60 adet paragat sepeti kullanılarak toplam 60000 m misina serilmiş, 12000 adet iğne atılmış ve 1360 adet örnek alınmıştır. Avcılığı yapılan bireylerin 722 adeti ince takım ile yakalanırken 638 adeti kalın takım ile yakalanmıştır. İnce takım ile yakalanan 722 adet bireyin 351 tanesi (% 42,61) sübye yemi kullanılarak, kalın takımda ise 638 adet bireyin 211 tanesi (%33,07) sardalye yemi kullanılarak yakalanmıştır. Çapraz ve düz iğnelerin avcılığını değerlendirdiğimizde; 389 tane birey çapraz iğne kullanılarak yakalanırken 333 adet birey düz iğne kullanılarak yakalanmıştır. Çalışmada kullanılan iğneler gruplandırılıp aralarındaki tür çeşitliliği bakımından fark olup olmadığını belirlemek amacıyla ANOSIM analizi yapılmış ve bu analiz sonuçlarına göre tüm grupların birbirinden önemli derecede farklı olduğu tespit edilmiştir (ANOSİM= R = 0,7731 P < 0,05). Daha sonra bu farklılığa sebep olan türleri belirlemek amacı ile SİMPER analizi yapılmıştır. Yine iğne tipleri ve numaraları 2 yönlü ANOVA ile karşılaştırılmıştır. İğne tipi faktör olarak alınmıştır. Farklı dönemlerde farklı iğne numarası ile yapılan av miktarları arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p = 0,00, p < 0,01). Çalışmada kullanılan paragat takımlarında farklı tipte ve farklı boyutlarda kullanılan iğnelerin seçiciliğinde yeterli sayıda örneğin elde edildiği 3 türe ait bakalyaro (Merluccius merluccius L. 1758), asıl hani (Serranus cabrilla L. 1758), gelincik (Phycis blennoides Brünnich, 1768) balıklarının seçicilik eğrileri çıkartılmıştır.Anahtar sözcükler: Paragat, Kuzey Ege, Seçicilik, Av Kompozisyonu, Çanakkale