Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Sektörel Kredi Analizi

ÖZ: Bankacılık sektörü finans sisteminin önemli bir parçasıdır. Bankacılık sektörünün esas faaliyeti kredi kullandırımı ile fon fazlası ve fon eksiği olanlar arasında fon transferine aracılık görevi yapmaktır. Bankacılık sisteminde krediler bireysel kredi ve ticari kredi olarak iki ana gruba ayrılmaktadır. Bireysel krediler finansman konularına göre kredi kartları, ferdi otomobil, ferdi konut ve diğer ferdi krediler olarak gruplandırılır. Ticari krediler ise finansman konularına göre sektörel olarak gruplandırılmaktadır. Bu çalışmanın amacı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bankacılık sektöründeki ticari kredilerin sektörel analizini yapmaktır. Araştırmada Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde faaliyet gösteren bankalar tarafından kullandırılan ticari krediler üstünden sektörlere kullandırılan krediler incelenmiştir. Çalışmada kullanılan sektörel kredi verileri, 2010-2021 yıllarında (başlangıç ve bitiş yıllarını da kapsayan şekilde) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Risk Merkezi verileridir. Araştırmada kullanılmış olan sektör kredi verileri KKTC Bankalar Yasası altında kurulmuş olup faaliyete bulunan bankalar, Kalkınma Bankası ve Tasarruf Mevduatı Sigortası ve Finansal İstikrar Fonu nezdindeki kredilerden oluşmaktadır. Araştırmada ticari krediler içinde toplam brüt kredi tutarı 2021 yılı itibari ile iki milyar Türk Lirası üstündeki sektörlerin daha etkili oldukları varsayılarak, bu kriterlere uygun sektörler incelenmiştir. Söz konusu kritere uygun olarak seçilen ve incelenen sektörler inşaat, ticaret, haberleşme, tarım, turizm ve eğitimdir. Araştırmanın analiz aşamasında, SPSS Programı kullanılarak Korelasyon Analizi ve Çoklu Regresyon Analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen sonuçlar ile ticari krediler arasında en yüksek kredi riske sahip olan sektörler saptanmıştır. Araştırma bulgularına göre KKTC’deki ticari krediler arasında en yüksek riske sahip olan sektörün turizm sektörü olduğu ortaya çıkmıştır. Turizm sektörünün ardından ikinci yüksek kredi riskine sahip sektör inşaat sektörüdür. En düşük riske sahip sektör ise haberleşme sektörüdür. Araştırmanın sonuç kısmında bulgulara yönelik önerilerde bulunulmuş riskli sektörlere karşı daha ihtiyatlı davranılması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca bankaların kredi kullandırımına yönelik alabilecekleri önlemler ile ilgili tavsiyelerde bulunmaktadır.