Kuzey Kıbrıs’taki Ortaokul ve Liselerde Görev Yapan Matematik Öğretmenlerinin Mesleki Gelişim Gereksinmeleri

ÖZ: Yirmi birinci yüzyılda öğretmenlerin mesleki gelişimi büyük önem taşımaktadır. Öğretmenlerin mesleki gelişimi, sadece hizmet öncesinde aldıkları eğitimle değil, hizmet içinde kendilerini sürekli yenilemeleri ve geliştirmeleri ile olanaklıdır. Ancak, öğretmenlerin gelişimlerini sağlamaya dönük mesleki gelişim programları ile etkinliklerinin etkili ve verimli olabilmesi için onların gereksinmelerine dayalı olarak hazırlanması ve uygulanması gereklidir. Bu araştırmanın amacı, Kuzey Kıbrıs’taki ortaokul ve liselerde görev yapan matematik öğretmenlerinin öğretme-öğrenme süreci ile ilgili mesleki gelişim gereksinmelerini belirlemektir. Araştırmada ayrıca, öğretmenlerin öğretme-öğrenme süreci ile ilgili eğitim gereksinmelerinin neler olduğu, bu gereksinmelerinin bitirdikleri fakültelere, meslekteki hizmet sürelerine ve öğretmenlik yetişiminden geçme durumlarına göre farklılık gösterip göstermediği sorularına yanıt aranmıştır. Bu araştırma betimsel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Kuzey Kıbrıs’taki 32 devlet ortaokul ve lisesinde 2016-2017 öğretim yılında görev yapan 110 matematik öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, hazırlanan, geçerlik ve güvenirliğinin uygunluğu belirlenmiş olan ‘‘Matematik Öğretmenlerinin Mesleki Gelişim Gereksinmelerini Belirleme Aracı’’ adlı anket aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan verilerin çözümlenmesinde, “aritmetik ortalama”, bağımsız grup t testi ve ANOVA tekniklerinden yararlanılmıştır. Ayrıca, ANOVA sonucu anlamlı bulunan farklılıkların kaynağını belirlemek üzere, Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, matematik öğretmenlerinin yedi konu alanına giren tüm konular ile ilgili olarak farklı düzeylerde mesleki gelişime gereksinmeleri olduğu saptanmıştır. Ayrıca, matematik öğretmenlerinin bitirdikleri fakülte, meslekteki hizmet süreleri ve öğretmenlik yetişiminden geçme durumlarına göre birçok konuda aynı eğitim gereksinmelerine sahip olmalarına karşılık birkaç konuda anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. Bu kapsamda, fen-edebiyat fakültesini bitiren öğretmenlerin “işbirlikli öğretme /öğrenme teknikleri” ile “etkili öğretim materyalleri hazırlama” konularında eğitim fakültesini bitiren öğretmenlerden; 1-10 yıl hizmet süresine sahip öğretmenlerin “özel eğitime gereksinme duyan öğrencilerin öğretimi” konusunda 21 yıl ve üzeri hizmet süresine sahip öğretmenlerden, 11-20 yıl hizmet süresine sahip öğretmenlerin “öğrencilerin düşünme becerilerinin geliştirilmesi” ve “matematik öğretiminde öteki derslerle ve günlük yaşamla ilişki kurmaya dönük etkinlikler” konularında 21 yıl ve üzeri hizmet süresine sahip öğretmenlerden daha çok eğitime gereksinme duydukları saptanmıştır. Yine, öğretmenlik sertifikasına sahip olmayan öğretmenlerin de “öğrenciyi anlama, ona değer verme ve saygı gösterme” ile “öğrencilerin ilgi ve gereksinmelerini belirleme” konularında öğretmenlik sertifikasına sahip olan öğretmenlere göre daha çok eğitime gereksinme duydukları ortaya çıkmıştır. Anahtar Sözcükler: Öğretmenlerin mesleki gelişimi, mesleki gelişim gereksinmesi, mesleki gelişim programı, matematik eğitimi, matematik öğretmeni, öğretme-öğrenme süreci.