Kıyafetli albüm ve kitaplardaki Osmanlı kıyafetlerinden bazı örnekler

Osmanlı kıyafetlerinin kendine has, özgün ve dünyaca tanınan bir kimliği vardır. Bu araştırmada 1710-1820 yıllan arasındaki Osmanlı erkek ve kadın kıyafetleri, Levni, Buhari, Rafael, Van Mour, Fenerci Mehmed'in yaraşıra bir grup anonim sanatçı tarafindan yapılmış albüm veya kitaplardaki kıyafet, çizim, resim ve minyatürlerine dayanarak incelenmiştir. Gözlenen bulgular, ana hatlarıyla tasaca şöyle özetlenebilir: 18. yüzyıl saray ve askeri erkek giyim-kuşamlada benzerlikler fark edilmektedir. Aynı nitelikler bazı farklılıklarla Türk halk kıyafetleri için de geçerlidir. Yalnız, saray kesiminin kıyafetleri daha kaliteli kumaşlardan yapılmıştır. Osmanlı erkekleri, üstlerine bazen kürk kaplı, önü acık, bele kadar düğmeli, üstlükler giymişlerdir. Bunların altında uzun kollu, Önü açık, soldan sağa doğru kapanan entariler bulunmaktadır. Potur, çakşır, şalvar gibi giysilerin yaraşıra ayaklarında yemeni, pabuç veya mest benzeri çizmeler giymişlerdir. 18. yüzyıl kadın giyiminde önü açık, bele kadar düğmeli, uzun veya tasa kollu entariler göze çarpmaktadır. Entariler, 18. yüzyılın ortalarından itibaren küçük serpme çiçeklerle süslüdür. Entarilerin altına giyilen hırkaların genellikle üçgen kesimli kol peçleri vardır. 18. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren hotozlar moda olmuştur. Hotozlarını, alınlarım çevreleyen, oyalarla süslü başörtüleri ile tutturmuşlardır. Şalvarları çizgili veya çiçek desenlidir. 19. yüzyılın başında saray ve askeri Türk erkek kıyafetlerinde en üstte önü açık, kısa veya uzun kollu, sırt tasımlarından yalancı kol yenleri sarkan, kürk kaplı, üstlükler giyildiği görülmektedir. Bunun altına yine önü açık, uzun kollu entariler giyilmiştir. Üst giyiminde saka, cepken gibi kıyafetler de kullanılmıştır. Başlıklar çok çeşitlidir. Kallavi, börk, süpürge sorguçlu üsküf, serdengeçti kavuğu, kalafat sangı gibi serpuşlar takarlardı.19. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı kadınları, üç etek ve dört etek modeli entariler de giymişlerdir. Bunun yanısıra "U" yakalı, göğüs dekolteli, peçli ve önü açık entarilerin giyilmesine devam edilir. Serpme çiçek desenli ve kordon tutturma teknikleriyle süslenen entarilerin içine ince dokunmuş, iç gömlekleri giymişlerdir. Şalvarlı çiçek desenli veya düz kumaştandır.