Kızılçam (Pinus brutia Ten.)'da aynı yılın ardışık sürgünlerinden elde edilen kozalak, tohum ve fidanların morfolojik özellikleri

Ülkemiz ormanlarında en geniş doğal yayılış alanına sahip çam türlerinden olan kızılçam (Pinus brutia Ten.)'ın bonitete göre yılda birkaç sürgün verdiği bilinmektedir. Bu çalışmada, fenolojik gözlemlere dayanılarak kızılçamın ilkbaharda iki sürgün verme özelliği olan klonlar tespit edilmiş, toplanan kozalaklara ve elde edilen tohumlara ait veriler değerlendirilmiştir. Aynı yıl içinde fakat farklı zamanlarda oluşan kozalaklardan elde edilen tohumlarla çimlenme çalışmaları yapılmış ve bu tohumlardan elde edilen fidanların morfolojik özellikleri irdelenerek, tohum bahçesi yönetimi ve kızılçamın biyolojisine dair bilgi üretmek amaçlanmıştır. Bu amaçla Muğla Orman Bölge Müdürlüğü sınırları içinde bulunan TB 185 UKN Kızılçam Genotipik Tohum Bahçesi seçilmiştir. Tohum bahçesinde fenolojik gözlemler yapılmış ve araştırmaya konu edilebilecek ilkbahar birinci ve ikinci sürgünlerine ait eşit yaşlı kozalak veren bireyler tespit edilmiş ve 4 klondan 13 adet birey belirlenmiştir. Tespit edilen klonların kozalaklarından çıkarılan tohumlar Muğla Orman Fidanlığında tohumlar ekilerek fidan gelişimleri gözlenmiştir. Vejetasyon süresi sonunda fidanlar sökülmüş ve fidan boyu, kök boğazı çapı, kök taze ağırlığı, sak taze ağırlığı gibi ölçümler yapılarak fidan morfolojik karakteristiklerine yönelik veriler elde edilmiştir. Yapılan varyans analizleri sonucunda klonlar arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Hangi klonların birbirine benzer olduklarını bulmak için Tukey ve Duncan testleri uygulanmıştır. 1218 numaralı klona ait fidan morfoloji kriterleri yüksek bulunmuştur. İlk ve ikinci bahar sürgünleri arasında farklılık ve benzerlikleri tespit etmek için yapılan testler sonucunda birinci sürgüne ait kök boğazı çapı değerleri ikinci sürgüne göre daha yüksek bulunmuştur.