Kızılçamda bazı iğne yaprak karakterlerinin çam kese böceği konukçu tercihi üzerine olan etkisinin araştırılması

Kızılçam (Pinus brutia Ten.), Türkiye'nin orman ekosisteminde kritik bir rol oynayan ve hem ekonomik hem de ekolojik açıdan önemli bir türdür. Ancak bu kızılçam orman varlığı çam kese böceği (Thaumetopoea wilkinsoni Tams.) tarafından tehdit edilmektedir. Özellikle Akdeniz Havzası'nda ve Türkiye'deki çam ormanlarında yaygın olarak görülen bu zararlı, çam ağaçlarının yapraklarıyla beslenerek orman ekosistemine ciddi zararlar verebilmektedir. Bu tez kapsamında, kızılçamda çam kese böceği (ÇKB) istila mekanizmasının daha detaylı anlaşılması hedeflenmiştir. ÇKB'nin konukçu tercihinde kullandığı görsel ipuçlarının belirlenmesi bu çalışmada büyük bir öneme sahiptir. Bu tez çalışması kapsamında, ÇKB istilasına karşı dirençli ve dirençsiz kızılçam genotiplerinde, fotosentetik pigment içeriği, spesifik yaprak alanı ve iğne yaprakların renk skalalarının detaylı analizleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, istilaya uğrayan klonlarda yaprak spesifik alanı, klorofil-a, klorofil-b, toplam klorofil ve karotenoid değerlerinin istilaya uğramamış klonlara göre daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle böceğin larva döneminin en yoğun olduğu yaz sonu ve sonbahar aylarında (Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım), bu değerlerde istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, böceğin konukçu seçiminde klonlara/ağaçlara ait görsel ipuçlarını da takip edebileceğini göstermektedir. Bu çalışmada elde edilen verilerin, ÇKB hakkındaki ekolojik literatüre katkı sağlaması, biyolojik mücadeleye dayalı modern ormancılık tekniklerinin geliştirilmesine ve uygulanmasına yardımcı olması hedeflenmiştir.