L'efficacite des organisations non-gouvernementales dans les missions de la paix dans le contexte du systeme des Nations unies decrit par Chadwick F. Alger: Etude de cas de la Republique Democratique du Congo

Barış çalışmalarını Galtung'un çalışmalarından esinlenerek Birleşmiş Milletler'i (BM) merkezine oturtan Chadwick F. Alger, geniş bir perspektife sahiptir. Bu bakımdan BM'yi en büyük uluslararası barış örgütü olarak görmektedir. Dünya laboratuvarı fikrine dayanarak BM sisteminin uluslararası barış konusunda öncü rol oynaması gerektiğini ve küresel yönetişimin de anahtarı olduğunu söyler. Sahip olduğu geniş perspektifle Alger, BM sisteminin güçlendirilmesi için reformlar önermektedir. BM'nin barış araçlarını başarılı bir şekilde sağlayabilmesi için de BM'nin toplumun tabanında yer alan sorunlara yönelik barış araçlarına ihtiyaç duyduğunu belirtir. Bu anlamda BM barış koruma misyonlarının geniş kapsamlı olması önem arz eder. Dünya laboratuvarı fikri kapsamında Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki (KDC) kriz ve BM müdahaleleri önemli bir inceleme yeridir. BM, ülkede 3 önemli barış koruma misyonu düzenlemiştir. MONUC ile self determinasyon ilkesinin uygulanması konusunda BM başarılı olunmuş ve krizin devletlerarası boyuttan devlet-içi çatışma aşamasına geçişinde süreç başarı ile yönetilmiştir. Diğer yandan sadece ayrılıkçı grubun şiddetinin önlenmesi hedef alınmış ve yangın söndürme görevi görülmüştür. Hızlı çıkış stratejisi arkada kırılgan bir devlet bırakmıştır. Bunun neticesinde uzun yıllar diktatörlük ile yönetilen KDC, bölgedeki istikrarsızlıktan etkilenmiş ve birçok silahlı aktörün dâhil olduğu çok boyutlu bir krizin içerisine sürüklenmiştir. Bunun neticesinde 1999 yılında MONUC başlamış ancak 1990'lı yıllarda BM barış misyonları konusunda reform kararlarının uygulanamadığı görülmüştür. Ayrıca personelin cinsel istismar olaylarına karıştığı iddiaları da misyonun güvenilirliğine zarar vermiştir. Ancak 2010 yılında MONUSCO adıyla yeniden organize edilmesi ile ilk müdahale birimi kurulmuş ve 1990'lı yıllardaki reformlar konusunda daha duyarlı hareket edildiği görülse de etkileri sahaya yansımamıştır. Ancak MONUC ile karşılaştırıldığında MONUSCO kapsamında daha dikkatli hareket edildiği gözlemlenmiştir. Tüm bunlara mukabil, BM barış koruma misyonlarının tek başlarına sürdürülebilir barışı sağlamakta yetersiz olduğu görülmektedir. KDC'deki misyona ek olarak diğer BM barış koruma misyonları da incelendiğinde bu anlamda başarısızlık ve yetersizlik mevcuttur. Bu bağlamda hükümet dışı aktörler küresel sürdürülebilir barışın sağlanmasında önemli aktörler olarak ön plana çıkmaktadır. Bu tez çerçevesinde yapılan çalışmada hükümet-dışı aktörler olmadan BM barış misyonlarının da net başarıya ulaşamayacağı ve Alger'ın bahsettiği küresel yönetişime geçilemeyeceği anlaşılmaktadır. Hükümet-dışı aktörler, doğrudan toplumun temel sorunlarına odaklandığı için Alger tarafından da pozitif barışın en temel aktörleri arasındadır. İnsan haklarından kadın-erkek eşitsizliğine birçok konuda faaliyet gösteren bu barış aktörleri sayesinde de BM barış misyonlarının kapsamının geliştiği görülmektedir. Ancak bu noktada tezimizde iki önemli husus belirttik: İlki hükümet-dışı aktörlerin ilgilendikleri çeşitli konuların BM kararlarında yazılmasında önemli rol oynamaktadırlar. Nitekim bu aktörler, "Biz, Birleşmiş Milletler Halkları" ifadesini BM Şartı'nda yazılmasında büyük pay sahipleridir. İkinci husus çok boyutlu bir şekilde karşımıza çıkmaktadır. Her ne kadar kâğıt üzerinde başarıları ortada olsa da sahada durum biraz daha farklıdır. Öncelikle sahip olunan ideoloji sebebi ile tam koordinasyonun sağlanması zor olmaktadır. Ayrıca, politik ve idari faktörler de hükümet-dışı aktörler için önemli bir sınırlayıcı faktördür. İlaveten yerel hükümet-dışı aktörlerle ilgili verilerin az olması ve bu sınırlayıcı faktörlerden ciddi derecede etkilenmeleri büyük bir sorundur. Bunların dışında Güney kuşağından da hükümet-dışı aktörlerin sayısının artması küresel yönetişime uzanan yolda önemli bir gelişmedir. Bu gelişme Güney-Kuzey eşitsizliğinin aşılmasında da önemli bir rol oynayabilir. Bu kapsamda bu tez, Dünya laboratuvarı ve gerçekliğin sosyal inşası teorilerini göz önünde bulundurarak Alger'ın modelinin başarılı sonuçlar verdiğine işaret eder.