Laparoskopik ve açık nefrektomilerde pnömoperitoneum ve pozisyon değişikliklerinin optik sinir kılıf çapı üzerine etkilerinin karşılaştırılması

Amaçlar: Laparoskopik nefrektomi ürolojik girişimler arasında en sık yapılan operasyonlardan biridir. Fakat cerrahi sırasında uygulanan lateral dekübit pozisyon ve pnömoperitoneumun, intrakraniyal basınç artışlarına neden olduğu bilinmektedir. USG kullanılarak optik sinir kılıf boyutunun (ONSD) tayini, artan kafa içi basınçlarının hasta başında kolayca değerelendirilmesine olanak veren invazif olmayan bir yöntemdir. Bu çalışmada laparoskopik veya açık nefrektomi ameliyatı geçiren hastalarda, OSKÇ değişikliklerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Bu prospektif gözlemsel çalışmaya etik kurul onayı (08/01/2018) ve hasta onamları alınmış 25 laparoskopik ve 14 açık nefrektomi hastası dahil edildi. Laparoskopik prosedürde, göz küresine 7,5-10 Hz doğrusal prob yerleştirilerek her göz için horizontal ve sagittal ölçümler yapılarak ortalama değerler hesaplandı. Laparoskopik cerrahide T0: genel anestezi indüksiyonundan sonra supin, T1: 45 ° lateral dekübit pozisyon, T2: PP sonrası, T3, T4, T5: cerrahi sırasında 30 dakikalık aralıklarla, T6: CO2 insuflasyonundan sonra 45 ° lateral dekübit pozisyon, T7: cerrahi sonrası supin, T8: postoperatif 24. saatte ölçümler yapıldı. Açık nefrektomide ise T0: genel anestezi indüksiyonundan sonra supin, T1: 45 ° lateral dekübit pozisyon, T2, T3, T4, T5, T6: cerrahi sırasında 30 dakikalık aralıklarla, T7: cerrahi sonrası supin pozisyon, T8: postoperatif 24. saatte planlanan ölçümler yapıldı. Hastaların demografik özellikleri, operasyon yöntemi, operasyon ve pnömoperitoneum süresi kaydedildi. İntraoperatif hemodinamik( KAH, OAB) ve solunumsal paramertreler (SPO2, EtCO2) kaydedildi. Postoperatif 1. ve 24. saatlerde hastalar bulantı, kusma açısından sorgulandı. Bulgular: OSKÇ ölçümleri yapılan 14 açık ve 23 laparoskopik nefrektomi hastası çalışmayı tamamladı. Laparoskopik nefrektomi hastalarında altta kalan gözde OSKÇ, T0 zaman diliminde 4.27±0.49 mm olarak ölçülmüştür. En yüksek çapa (4,99±0,59mm) T4 zaman diliminde ulaşıldı. Üstte kalan gözde ise OSKÇ, T0 zaman diliminde 4.24±0.46 mm iken en yüksek olduğu T5 zaman diliminde 4,72±0,77 mm olarak ölçüldü. 24.saat dışında tüm zamanlarda ölçülen OSKÇ değerleri T0 bazal değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). İntraoperatif tüm zaman dilimlerinde artan OSKÇ değerleri; 24. saatte bazal değerlere yaklaşmış ve T0 ile T8 ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Açık nefrektomi hastalarında optik sinir kılıfı çapı (OSKÇ) değerleri, altta kalan gözde T0 zaman diliminde 4.65±0.52 mm' dir. Üst gözde OSKÇ değeri T0 zaman diliminde 4.73±0.67 mm' dir. Alt göz OSKÇ ölçümleri, T5 (5,12±0,49mm) ve T6 (5,15±0,65mm) zaman dilimlerinde T0 bazal değere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuçlar: Laparoskopik nefrektomi vakalarında OSKÇ takibi intrakranial basınç değişimlerinin gösterilmesi açısından önemli bilgiler vermektedir. Özellikle pnömoperitoneum ve 45 0 lateral trendelenburg pozisyonun uygulandığı nörolojik açıdan riskli hastalarda, perioperatif dönemde bu monitorizasyonun yapılması oluşabilecek komplikasyonların önlenmesi açısından hayat kurtarıcı olabilir. Anahtar Kelimeler: laparoskopik nefrektomi, açık nefrektomi, OSKÇ ölçümüm, intrakraniyal basıç artışı, Trendelenburg pozisyon, robotik cerrahi