Laparoskopik jinekolojik cerrahilerde preoperatif nötrofil/lenfosit oranının postoperatif analjezik tüketimine etkisi

Giriş: Ağrı zararlı bir stimulusa karşı verilen fizyolojik yanıttır; kognitif, davranışsal ve sosyokültürel parametreler arasındaki karmaşık etkileşim ile değişkenlik gösterir. Postoperatif ağrı; cerrahi kesi ile başlayıp doku iyileşmesi ile giderek azalan akut bir ağrı tipidir. Cerrahi sonrası ağrı hastanede kalış sürelerini uzatmakta ; artan mortalite ve morbidite ile ilişkilendirilmektedir. Abdominal cerrahi girişimler içerisinde geniş yer tutan jinekoloji operasyonları, günümüzde açık ve laparoskopik olmak üzere iki şekilde yapılmaktadır. Son yıllarda yaygınlaşan laparoskopik girişimler klasik cerrahiye göre belirgin üstünlükler taşımaktadır. Laparoskopik kolesistektomilerde postoperatif dönemde en sık karşılaşılan problem ağrı olmasına rağmen, postoperatif ağrı açık kolesistektomilere kıyasla daha az görülmektedir. Postoperatif ağrı tedavisinde sıklıkla kullanılan farmakolojik ajanlar; opioid analjezikler, nonsteroid anti inflamatuar ilaçlar, rejyonal bloklarda kullanılan lokal anestezik ajanlar ve adjuvan ilaçlardır. Hasta kontrollü analjezinin (HKA) yıllardır popüler bir uygulama şeklinde analjezide etkin ve güvenli olarak kullanılması ile hastaların istek ve hoşnutluğunu sağlayan hasta kontrollü ilaç uygulama sistemi iyi tanımlanmış bir yöntem olarak tanınır ve bilinir hale gelmiştir. HKA yönteminde hastanın analjezik ilacı kendi kendisine verebilmesi ve ağrısını kontrol edebilmesi, postoperatif ağrıda majör etken olan anksiyete ve stresi azaltmaktadır. HKA'de opioid kullanılarak yapılan çalışmalarda önerilen dozlar her çalışmada farklılık göstermektedir. Nötrofil/lenfosit oranı (NLO) postoperatif bulantı kusma riskini saptamada , operasyon sonrası morbidite tahmininde, kanser evrelemesinde kullanılmıştır. Günümüzde Nötrofil /lenfosit oranı (NLO) ile analjezik tüketimi arasında korelasyon olduğunu gösteren farklı çalışmalar bulunmaktadır. Amaç: Çalışmamızda laparoskopik jinekolojik ameliyatlarda preoperatif nötrofil lenfosit oranı ile postoperatif ağrı düzeyleri ve postoperatif analjezik tüketimi arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma jinekolojik laparoskopik ameliyat yapılacak, ASA Ι,ΙΙ,ΙΙΙ beklenen ameliyat süresi 30-180 dk. arasında olan toplam 60 hastada prospektif olarak gerçekleştirildi. Çalışmaya dahil edilen hastalar preoperatif nötrofil lenfosit oranı (NLO) bakılarak nötrofil lenfosit oranı (NLO) ikinin altı (Grup 1) ve ikinin üstü olarak (Grup 2) iki gruba ayrıldı. Bütün hastalarda anestezi idamesinde %50/50 O2/hava ve % 2 sevofluran gaz karışımı kullanıldı ve ameliyat esnasında analjezi remifentanil infüzyonu ile sağlandı. Tüm hastaların; kalp atım hızı, oksijen satürasyonu, ortalama arter basıncı, end-tidal karbondioksit (EtCO₂) , inspire edilen oksijen değerleri indüksiyon öncesi, entübasyon sonrası 1.,5.,10.,60.dakika ve ekstübasyondan hemen önce kaydedildi. Bulgular: Gruplar arasında yaş, kilo, boy, vücut kitle indeksi , anestezi süresi ve operasyon süresi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Grupların HKA cihazında analjezik talep miktarı ve analjezik verilme miktarı Grup2 (NLO>2)'de Grup 1' e göre istatiksel olarak anlamlı daha yüksek saptandı. (p=<0,001). Preoperatif NLO ile postoperatif 2.,4. ve 24.saat NRS arasında orta şiddette ; 12.saat NRS ile zayıf şiddette istatiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı. (Sırasıyla p<0.001; r=0.482 , p<0.001 r=0.495, p<0.001 r=0.467, p<0.001 r=0.334) Tüm takip dönemlerindeki NRS değerleri ile postoperatif NLO değerleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç: Laparoskopik jinekolojik ameliyatlarda preoperatif nötrofil lenfosit oranı (NLO) ikinin üzerinde (Grup2) olanlarda postoperatif analjezik ihtiyacının ve postoperatif ağrı düzeylerinin daha yüksek olduğu saptandı.