Laparoskopik kolesistektomi ameliyatı sonrası makine tabanlı ve manuel uygulanan el masajının ağrı, anksiyete ve gastrointestinal sistem fonksiyonlarına etkisi

Laparoskopik kolesistektomi sonrası dönemde, her cerrahi işlem sonrasında olduğu gibi ağrı, anksiyete ve gastrointestinal sistem fonksiyonlarının etkin yönetimi önem taşımaktadır. Bu amaçla farmakolojik ve farmakolojik olmayan yöntemler kullanılmaktadır. Bu araştırmada, laparoskopik kolesistektomi ameliyatından sonra manuel ve makine tabanlı yapılan el masajı uygulanmasının, ağrı, anksiyete ve gastrointestinal sistem fonksiyonlarına etkisi incelendi. Bu randomize kontrollü deneysel araştırma Bartın Devlet Hastanesi Genel Cerrahi servisinde yatan 171 hasta ile gerçekleştirildi. Araştırmada hastalar, manuel el masajı uygulanan (n=57), makine tabanlı el masajı uygulanan (n=57) grup olmak üzere iki müdahale grubu ve bir kontrol grubu (n=57) olmak üzere üç grubu ayrıldı. Veriler, 01.09.2022 - 01.06.2023 tarihleri arasında toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatiksel yöntemler, Kolmogorov-Simirnov testi, ki kare testi ve One-way ANOVA testi, Cohran's Q testi ve tekrarlı ölçümler varyans analizi kullanıldı. Anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Araştırmada hastaların ağrı şiddeti, manuel el masajı uygulanan grupta kontrol grubuna göre masaj uygulanmasının hemen ardından (0.saatte) istatistiksel anlamlı şekilde daha fazla azaldı (p<0,05). Manuel uygulanan masaj sonrası ağrı şiddetindeki azalma makine tabanlı uygulanan el masajından daha fazlaydı (p<0,05). İki müdahale grubundaki hastalarda anksiyete düzeyi, ameliyattan sonra ilk saatte (0.saat), 4.saatte ve 8.saatte olmak üzere kontrol grubundaki hastalardan daha düşüktü (p<0,001). Bulantı şiddeti ise el masajı uygulanan iki grupta da 8.saatte, kontrol grubuna göre daha düşüktü (p<0,05). Manuel el masajı uygulanan gruptaki hastalarda 0.saat ve 4.saatte kontrol grubuna göre bağırsak sesi sayısı ortalamaları daha fazlaydı (p<0,05). Müdahale gruplarında 8.saatte bağırsak sesi sayısı ortalamaları kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı daha fazla artış gösterdi (p<0,001). Manuel ve makine tabanlı el masajı uygulanan gruplardaki hastalarda kontrol grubundaki hastalara göre 8.saatte ilk gaz çıkışı görülme sıklığı istatistiksel anlamlı şekilde daha fazlaydı (p<0,05). El masajı kusmayı önleme ve ilk defakasyonu gerçekleştirmede etkili değildi (p>0,05). Araştırma, laparoskopik kolesistektomi olmuş hastalarda manuel ve makine tabanlı uygulanan el masajının hastaların durumluluk kaygı ve ağrı şiddeti düzeyi, bulantı şikayetleri ve bağırsak sesleri üzerinde kontrol grubuna göre olumlu etkisi olduğunu gösterdi. Ayrıca çalışma, manuel el masajının ağrı şiddetini azaltmada ve bağırsak seslerini arttırmada makine tabanlı el masajından etkili olduğunu gösterdi. Laparoskopik kolesistektomi sonrası ağrı, anksiyete ve bulantının yönetiminde, bağırsak hareketlerini artırmada farmakolojik yöntemlerin yanı sıra el masajının eğitim almış hemşireler tarafından kliniklerde uygulanması önerilebilir.