Lider-takipçi etkileşimi ve göreceli yoksunluk duygusu: Çalışan tutum ve davranışlarına etkisi

Araştırmanın temel amacı, 40 yılı aşkın bir süredir literatürde geniş yer alan ve liderin her bir çalışanı ile farklı seviyelerdeki karşılıklı iş ilişkisini kapsayan lider-takipçi etkileşim teorisinin henüz literatürde çok az incelenen çalışan duyguları üzerindeki etkisini ve bu etki aracılığı ile çalışan tutum, davranış ve performansını ne ölçüde şekillendirdiğini araştırmaktır. Çalışmada, lider-takipçi etkileşimine bağlı olarak çalışanın hissettiği göreceli yoksunluk duygusu kendi algısı üzerinden ele alınırken, bu duygunun çalışanın iş davranışlarını ve performansını nasıl etkilediği lideri tarafından gözlemlenen davranışları ile ortaya konulmaktadır. Bu amaçla, 320 çalışan ile doğrudan bağlı oldukları 80 takım liderinden veri toplanarak araştırmanın önermeleri test edilmiştir. Bu araştırma, her bir lider-takipçi etkileşimini diğer ilişkilerden ayrı olarak inceleyen literatürdeki önceki yaklaşımın aksine, çalışan tutum ve davranışları üzerindeki etkilerin tam olarak anlaşılabilmesi için, sosyal mukayese teorisi çerçevesinde grup içindeki karşılıklı etkilerini incelemenin önemini ortaya koymaktadır. Bu amaçla, lider-takipçi ilişkisinin net ve nispi değerlerinin göreceli yoksunluk duygusu aracılığı ile çalışan iş tutum, davranış ve performansına etkileri iki ayrı yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir.Çalışmanın bulguları çalışanların lider-takipçi etkileşimini nispi olarak değerlendirmelerinin net olarak değerlendirmelerine kıyasla duygulanımsal süreç aracılığında çalışan tutum, davranış ve performanslarını çok daha olumsuz yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Kişinin benlik tanımı bu değerlendirmelere karşı geliştirilen duygusal tepkilerin seviyesini belirlemektedir. Bulgular, algılanan örgütsel destek, akran desteği ve geleceğe dair olumlu iş beklentilerinin lider-takipçi etkileşimine bağlı gelişen göreceli yoksunluk duygusunun çalışan tutum, davranış ve performansı üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmaktaki önemini göstermektedir. Bu çalışma, ilerideki akademik çalışmalar için, lider-takipçi etkileşiminin farklı çalışan duyguları üzerindeki etkilerinin incelenmesinin ve bugüne kadar gözden kaçan karanlık yönünün yarattığı bozucu etkileri dengeleyebilecek çözümlerin araştırılmasının önemini ortaya koyan ampirik kanıtlar sunmaktadır.