Derin öğrenme yöntemlerini kullanarak yaprak hastalıklarının tespiti
Is this your thesis?
This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.
Abstract (TR)
Yaprak hastalıkları, bitki sağlığı alanında önemli bir zorluk teşkil etmekte ve mahsul verimi üzerinde derin bir etki yaratmaktadır. Bu hastalıkları erken aşamalarında tespit etmek, optimum bitki sağlığını korumak ve maksimum verimliliği sağlamak için çok önemlidir. Bununla birlikte, yaprak hastalıklarının tespiti için kullanılan mevcut yöntemler genellikle yetersiz kalmakta, etkisizlik göstermekte ve önemli ölçüde geliştirilmeye ihtiyaç duymaktadır. Mevcut teknikler tipik olarak yavaşlıklarıyla karakterize edilir ve bazen potansiyel hastalık belirtilerini tanımlamak için insan müdahalesi gerektirir. Derin öğrenme yöntemleri, geleneksel yöntemlere kıyasla yaprak hastalıklarının daha hassas ve güvenilir bir şekilde tespit edilmesi ve tanımlanması potansiyelini sunarak bu sınırlamaların üstesinden gelme konusunda umut vaat etmektedir. Bununla birlikte, bu yöntemlerin pratik kullanıma etkili bir şekilde entegre edilebilmesi için çeşitli engellerin aşılması gerekmektedir. Araştırmacılar, yaprak görüntülerinden oluşan kapsamlı veri setleri içinde çeşitli yaprak hastalıklarını hassas bir şekilde tespit edip tanımlayabilen sağlam ve doğru derin öğrenme modelleri oluşturma zorluğuyla karşı karşıyadır. Bu modeller, olumsuz çevresel koşullar altında veya hastalık gelişiminin çeşitli aşamalarında çekilenler de dahil olmak üzere, değişen kalite ve netlikteki görüntülere uyum sağlayabilmelidir. Ayrıca, bu modeller benzer hastalıkları ve diğer zararsız koşulları tanıyabilme ve ayırabilme yeteneğine sahip olmalıdır. Bu çok yönlü zorlukları etkili bir şekilde ele almak için, özellikle evrişimli sinir ağlarının (CNN'ler) optimizasyonu ve geliştirilmesine odaklanarak, mevcut derin öğrenme metodolojilerinin kapsamlı bir şekilde iyileştirilmesini üstlenmemiz gerekmektedir. Bu dikkatli iyileştirme çabası, farklı karmaşıklık, ölçek ve görüntü kalitesi derecelerini kapsayan çeşitli veri setleri genelinde bilgi ve içgörüleri genelleştirme yetenekleri açısından bu sinir ağlarının kapasitesini artırma zorunluluğundan kaynaklanmaktadır. Aynı zamanda çabalarımız, hastalık tespitinin genel hassasiyetini ve etkinliğini artırmaya, her biri kendine özgü görsel imzalarla karakterize edilen zengin bir yaprak hastalıkları dokusu ve tespit görevine nüanslar ve karmaşıklıklar getirebilecek çeşitli çevresel koşullar boyunca uygulanabilirliğini genişletmeye yöneliktir. Temel olarak, iyileştirme süreci, sürekli gelişen bitki sağlığı ve yaprak hastalığı tespiti ortamının ortaya çıkardığı karmaşık zorlukların üstesinden gelebilecek derin öğrenme metodolojileri için daha çok yönlü ve dirençli bir temel oluşturmayı amaçlamaktadır. Temelde, özellikle CNN'ler çerçevesinde derin öğrenme metodolojilerinin iyileştirilmesi, bu hesaplama sistemlerini geleneksel sınırlamaların sınırlarını aşacak şekilde güçlendirmeyi amaçlayan çok yönlü bir çabayı temsil etmektedir. Bu sistemlerin, karmaşık ve dinamik bir alan olan yaprak hastalıklarının tespitinde üstünlük sağlamak için gerekli esneklik ve zeka ile donatılması ve böylece bu kritik tarımsal soruna daha doğru, verimli ve uyarlanabilir çözümlerin önünün açılması amaçlanmaktadır. Bu çalışmanın ana amacı, yaprak görüntüsü veri setlerini kullanarak bitki yaprak hastalıklarının tanımlanması ve tespit edilmesi için yeni derin öğrenme yaklaşımlarının geliştirilmesi etrafında dönmektedir. Mevcut yaprak hastalığı tespit yöntemlerinin karşılaştığı mevcut zorlukları incelemekte ve derin öğrenmenin hastalık tespit doğruluğunu artırmak için nasıl bir çözüm olarak hizmet edebileceğini açıklamaktadır. Bu çabanın bir parçası olarak, kritik hiperparametreleri ve optimizasyon tekniklerini kapsayan verimli bir ağ mimarisinin tanımıyla birlikte, mahsullerdeki çeşitli yaprak hastalıklarının tespiti için yenilikçi yöntemler önerilmektedir. Bu çalışma, hızlı ve doğru yaprak hastalığı tespiti yapabilen bir model oluşturmayı amaçlayarak, en etkili yapılandırmayı belirlemek için farklı ağ mimarilerini sistematik olarak karşılaştırmaktadır. Ayrıca araştırma, bitki yaprak hastalıklarının tanımlanması ve tespit edilmesi için etkili bir araç sunan CNN'e dayanan yeni bir modeli tanıtmaktadır. Modelin etkinliği kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiş ve önceden eğitilmiş son teknoloji mimarilerden elde edilen sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Her modelin performansını optimize etmek için bir parametre ayarlama algoritması geliştirilmiştir. Ayrıca, bitki hastalıklarının tanımlanması ve sınıflandırılmasına ilişkin mevcut araştırmaların öncelikle tek kanallı ve aynı çözünürlüklü görüntülere odaklandığı belirtilmektedir. Bu sınırlama, kesin hastalık tespiti için gerekli olan kapsamlı bilgiyi yakalamada yetersiz kalabilir. Sonuç olarak, bu tez, hastalık sınıflandırma hassasiyetini ve verimliliğini artırmak için birden fazla bilgi kanalından yararlanarak yaprak hastalıklarını otomatik olarak sınıflandıran derin çok ölçekli evrişimli sinir ağı (DMCNN) çerçevesini bir çözüm olarak ortaya koymaktadır. Bu Araştırmada, hem genel kullanıma açık veri setlerini hem de yeni derlenen veri setlerini kullanarak model geliştirme ve test etme çalışmaları yürütmekte ve literatürdeki bir boşluğu doldurmaktadır. Ayrıca bu çalışma, çeşitli veri setlerinin derin öğrenme modellerinin etkinliği üzerindeki etkisini araştırmakta, bu modellerin farklı veri setleriyle karşılaştıklarında nasıl performans gösterdiğini ve daha fazla veri çeşitliliği ile performanslarının nasıl artırılabileceğini incelemektedir. Bu çaba özellikle yaprak hastalıklarının belirlenmesi bağlamında önemlidir ve yaprak hastalıkları için teşhis ve tedavi sistemlerini geliştirirken yaprak hastalıklarını tanımak için derin öğrenmenin potansiyelinin altını çizmektedir. Önerilen yaprak hastalığı tespit yöntemleri başarıyla uygulanmış ve kapsamlı bir şekilde değerlendirilerek oldukça tatmin edici performans sonuçları elde edilmiştir. Bu araştırma, yaprak hastalıklarıyla mücadele etme ve mahsul sağlığı ile verimliliğini artırma arayışında önemli bir adım teşkil etmektedir.
Author
El Houcıne El Fatımı
How to Cite
El Houcıne El Fatımı (Doktora Tezi). Derin öğrenme yöntemlerini kullanarak yaprak hastalıklarının tespiti, 2023, Ankara University.
Keywords
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from Ankara University
- Boğalı havzasında 1935?2007 yılları arasında demografik değişimin arazi kullanım türleri ve arazi örtüsündeki değişime etkileri(2010)
- Çankırı Gökdere havzasının havza karakteristiklerinin ve bazı hidrofiziksel toprak özelliklerinin araştırılması(2010)
- Uluslararası insancıl hukukta muhariplerin eşitliği ilkesi(2023)
- Ters yüz sınıf yönteminin tıbbi mikrobiyoloji dersinde uygulanmasına yönelik öğrenci görüşlerinin incelenmesi(2023)
- Sürdürülebilir tarımsal kalkınma uygulamaları ve çevre: Kabalı köyü örneği(2023)
- Hititçe çiviyazılı kaynaklara göre doğa olayları(2023)