Lefke-Doğu (Lefke, KKTC) Kıbrıs tipi masif sülfit Cevherleşmesinin jeolojisi, mineralojisi ve kökeni

Lefke-Doğu maden yatağı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin batısında, Lefke ilçesi sınırlarında yer almaktadır. Geçmiş araştırmalar, maden yatağının jeolojisi ve mineralojisi hakkında sınırlı bilgi sunmaktadır. Ayrıca, yatağın oluşumu için, geçmişte önerilen oluşum modeli kapsamlı değildir ve cevherin yapısı ile örtüşmemektedir. Bu tez çalışmasında elde edilen veriler ışığında, maden yatağı detaylı olarak irdelenmiştir. Buna göre, Troodos Ofiyoliti'nin batısında, fosil bir okyanus tabanı yayılması olduğu düşünülen Solea Grabeni içerisinde, Geç Kretase (Senomaniyen-Turoniyen) yaşlı üst yastık lavlar içerisinde yer alan maden yatağı, doğu ve batı cevher kütlelerinden oluşmaktadır. Cevher zonları; sülfit çakıl ve blokları ile birlikte, farklı litolojilerde volkanojenik çakıl ve blokları da içeren polimiktik breş yapısındadır. Cevherli zonlarda gözlenen sülfitler; başlıca pirit, yer yer kalkopirit ve nadiren sfalerit minerallerinden oluşmaktadır. Kalkopiritler yaygın olarak kovelline dönüşmüştür. Baz metal içeriği bakımından Kıbrıs'taki çoğu masif sülfit cevherleşmesi ile paralel şekilde, bakırca zengin ve çinko bakımından fakirdir. Maden yatağını oluşturan polimiktik breş cevherin, deniz tabanında oluşan ilksel masif sülfit cevherleşmelerinin bir kanal boyunca mekanik taşınması (moloz akması) ve depolanması ile oluştuğu düşünülmektedir. Bu depolanma sürecinde, doğu cevher kanadı yastık lavlar ile örtülürken, batı cevher kanadı üzerine kalın kimyasal sedimanlar (amber/umber) çökelmiştir. Tüm bulgulardan hareketle, Lefke-Doğu "taşınmış" Kıbrıs-tipi VMS yatağının; oluşum mekanizması açısından, Kıbrıs'ta keşfedilmiş sıradışı bir maden yatağı olduğu düşünülmektedir.